Krwawa sobota w Kwidzynie

Czwartek, 11 sierpnia 2022 (14:55)

14 sierpnia w Kwidzynie na Pomorzu odbędzie się konferencja prasowa prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr. Karola Nawrockiego inicjująca projekt #ArchiwumZbrodni. – Celem IPN jest podjęcie na nowo śledztw z lat osiemdziesiątych i postawienie aktów oskarżenia. Dziś istnieje szansa na pociągnięcie do odpowiedzialności osób, które winne są przestępstw
z czasów PRL – podkreślił rzecznik prasowy IPN dr Rafał Leśkiewicz.

Rzecznik prasowy IPN przypomniał, że podjęcie śledztw na nowo to efekt zmiany wykładni obowiązującego prawa.
– Sąd Najwyższy poszerzył katalog spraw, które podlegają rozpatrywaniu jako zbrodnie komunistyczne przeciwko Narodowi Polskiemu, ludzkości i wojenne – dodał.
Działania prawne przeciwko funkcjonariuszom systemu komunistycznego będzie podejmowała Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Jej dyrektor, prokurator Andrzej Pozorski, weźmie udział
w niedzielnej konferencji prasowej.

Prezentacja projektu odbędzie się w ramach obchodów czterdziestej rocznicy pacyfikacji opozycjonistów internowanych w Ośrodku Odosobnienia. Jak zauważył rzecznik IPN, Kwidzyn jest miejscem symbolicznym dla historii oporu społecznego wobec reżimu stanu wojennego. – Czterdzieści lat temu doszło do wydarzeń, które przeszły do historii jako krwawa sobota. Była to niezwykle brutalna pacyfikacja. Dlatego tego dnia uczestnikom tamtych wydarzeń zostaną wręczone Krzyże Wolności i Solidarności i zaprezentujemy szczegóły projektu #ArchiwumZbrodni
– zaznaczył.

Bezpośrednim powodem protestu podjętego przez internowanych 14 sierpnia 1982 roku było niewpuszczenie do ośrodka ich rodzin w dniu odwiedzin. Reakcją władz
na protest było podjęcie wyjątkowo brutalnej akcji pacyfikacyjnej, którą przeprowadziły oddziały milicji
i służby więziennej.

Jeden z internowanych relacjonował, co działo się tego dnia wewnątrz budynków ośrodka: „Wyzwiskom i epitetom towarzyszyły głuche odgłosy uderzenia pałki i słabnące jęki katowanych. Jakkolwiek bicie w celach miało charakter masowy, to największe obrażenia odnieśli internowani, których wyciągnięto z cel. Na korytarzu urządzano »ścieżki zdrowia«, gdzie bito do utraty nieprzytomności po głowie
i w okolice nerek. Leżących kopano. Wobec wielu osób czynność powtarzano wielokrotnie”. Według relacji świadków kilkunastoosobowe grupy uzbrojonych funkcjonariuszy pod dowództwem oficera wchodziły do cel
i ponownie biły internowanych, ubliżając im i każąc niszczyć plakaty związkowe i symbole religijne. Do wielu cel wchodzono po parę razy.

W czasie akcji funkcjonariusze milicji i służby więziennej pobili ponad 80 internowanych. Blisko połowa z nich odniosła ciężkie obrażenia, których konsekwencją niejednokrotnie było trwałe kalectwo.

Pacyfikacja protestu internowanych z 14 sierpnia 1982 roku znalazła finał w Sądzie Wojewódzkim w Elblągu, jednak na ławie oskarżonych nie zasiedli bestialscy sprawcy pacyfikacji, lecz kilku internowanych, dotkliwie pobitych tego dnia. Prokuratura Wojewódzka w Elblągu oskarżyła opozycjonistów o czynną napaść na funkcjonariuszy służby więziennej, a 23 maja 1983 roku Sąd Wojewódzki w Elblągu, pod przewodnictwem Alfonsa Wierzbickiego, w imieniu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej skazał protestujących. 17 sierpnia 1983 roku na podstawie ustawy o amnestii z 21 lipca 1983 roku umorzył postępowanie wobec skazanych oraz umorzył postępowanie wobec funkcjonariuszy służby więziennej
w Kwidzynie, którzy brali udział w pobiciach internowanych. „Prawdziwi sprawcy nigdy nie zostali ukarani – czas to zmienić” – podkreślono w komunikacie IPN.

Konferencja rozpocznie się w południe przed katedrą na placu św. Jana Pawła II, obok budynku Kinoteatru – Kwidzyńskiego Centrum Kultury. Konferencja będzie również transmitowana na kanale IPNtv.

APW, PAP