Powstanie na Żoliborzu
Niedziela, 31 lipca 2022 (16:19)Złożeniem wieńców i salwą honorową uczczono dziś przy pomniku Żołnierzy „Żywiciela” na stołecznym Żoliborzu zbliżającą się 78. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego.
Powstanie w tej dzielnicy zaczęło się 1 sierpnia 1944 r. jeszcze przed godziną „W”.
Podczas uroczystości byli obecni przedstawiciele najważniejszych instytucji państwa, kombatanci oraz mieszkańcy Żoliborza.
– Po odzyskaniu przez Polskę wolności Powstanie Warszawskie jest przedmiotem licznych dyskusji i polemik. Ale nam, powstańcom warszawskim, zwrócono należne miejsce na kartach współczesnej historii – powiedział podczas otwierającego uroczystość przemówienia uczestnik Powstania, prof. Mieczysław Puławski. – Szczególnie cieszy, że dzieje naszych zmagań z wojskami okupanta są obecnie przedmiotem tak dużego zainteresowania młodzieży. Są elementem budowania tożsamości Polaków, czy wreszcie – wciąż stanowią dużą lekcję wartości i postaw patriotycznych – zaznaczył. Następnie odśpiewano „Marsz Żoliborza”.
W czasie uroczystości w intencji żołnierzy Powstania i poległych mieszkańców stolicy modlitwę odmówił ks. Marcin Jurak, proboszcz Kościoła pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski na Marymoncie i kapelan weteranów „Żywiciela”. W krótkiej homilii prosił o „łaskę pokoju, jedności, ustanie walk na Ukrainie i we wszystkich miejscach świata, gdzie toczą się wojny”.
Następnie odczytano apel pamięci oraz listę zmarłych w ciągu minionego roku żołnierzy zgrupowania Armii Krajowej „Żywiciel”. Na ich cześć oddano trzykrotną salwę honorową.
Na zakończenie przedstawiciele m.in. prezydenta, premiera, parlamentu, władz miasta, dzielnicy Żoliborz, organizacji kombatanckich i mieszkańcy dzielnicy złożyli przed pomnikiem Żołnierzy „Żywiciela” wieńce i kwiaty. Hołd bohaterom Powstania oddały także licznie przybyłe poczty sztandarowe. Przed obeliskiem zapalono znicze.
1 sierpnia 1944 r. ok. godz. 13.30 na ul. Krasińskiego żołnierze AK, którzy przenosili broń na miejsce koncentracji jednego z oddziałów, natknęli się na patrol niemiecki. Rozpoczęła się długa wymiana ognia. Niemcy ściągnęli posiłki ze Śródmieścia, a do walk przyłączyły się kolejne powstańcze oddziały. Przez cały okres Powstania Żoliborz – odcięty od Śródmieścia przez siły niemieckie na linii Dworca Gdańskiego – stanowił powstańcze państwo „Rzeczpospolitą Żoliborską” ze sprawnie zorganizowaną administracją wojskową i cywilną. Oprócz sześciu zgrupowań – „Żaglowiec”, „Żbik”, „Żmija”, „Żniwiarz”, „Żubr” i „Żyrafa” na Żoliborzu działała także służba sanitarna, a harcerze kanałami przenosili meldunki. Do walki o Żoliborz w połowie września dołączyły oddziały
2. Dywizji Wojska Polskiego, które przeprawiły się z praskiego brzegu Wisły. Z powodu braku wsparcia wojsk sowieckich ich misja zakończyła się klęską.