Wielkopolanie w czynie niepodległościowym

Piątek, 1 marca 2013 (09:25)

O udziale Wielkopolan w Powstaniu Styczniowym, odzyskiwaniu niepodległości w 1918 r., a później w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego oraz powojennej konspiracji antykomunistycznej będzie się można dowiedzieć na konferencji, która odbędzie się dzisiaj w Instytucie Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu. 

 – Nasunął nam się pewien pomysł, żeby 1 marca w Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych wpisać problematykę żołnierzy podziemia antykomunistycznego w całą panoramę konspiracji i tradycji niepodległościowej na terenie Wielkopolski. Dlatego konferencję podzieliliśmy na cztery bloki – informuje dr Agnieszka Łuczak, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu.

Pierwszy dotyczy czynu niepodległościowego Wielkopolan w XIX wieku. – Poruszony tam będzie temat epizodów Powstania Styczniowego. Niewiele osób wie bowiem o tym, że Wielkopolanie również uczestniczyli w tym zrywie niepodległościowym. Chcieliśmy przypomnieć o tym w obchodzoną w tym roku 150. rocznicę  wybuchu Powstania Styczniowego – zaznacza dr Łuczak.

Kolejny blok tematyczny dotyczy odzyskania niepodległości w 1918 r. i walki o granice. – Tutaj będziemy się starali ukazać powstanie wielkopolskie – o czym zawsze staramy się przypominać – oraz udział Wielkopolan w wojnie polsko-bolszewickiej. Zatem wybraliśmy istotną problematykę dotyczącą dążeń niepodległościowych.

Trzeci blok wykładów będzie poświęcony okupacji niemieckiej. – Zostaną na nim zaprezentowane dzieje Polskiego Państwa Podziemnego w Wielkopolsce. Ponieważ ciągle pokutuje błędne twierdzenie, jakoby w tym regionie nie było podziemia. – Jest to nieprawda. W Wielkopolsce było  bardzo rozbudowane państwo podziemne. Może w mniejszym zakresie, jeśli chodzi o partyzantkę, ale istniały struktury państwowe cywilne. Chcemy też pokazać udział Wielkopolan w Powstaniu Warszawskim – zapowiada naczelnik.

Czwarty blok najbardziej związany z 1 marca dotyczy konspiracji antykomunistycznej w latach 1944-1956. – Będzie ogólny wykład dotyczący podziemia niepodległościowego w tym okresie. Następnie prelekcja o największej antykomunistycznej strukturze Wielkopolskiej Samodzielnej Grupy Ochotniczej „Warta” i jej twórcy ppłk. Andrzeju Rzewuskim – podkreśla dr Łuczak. Wyraża jednocześnie nadzieję, że licznie pojawi się również młodzież, ze względu na kolejny temat konferencji.

– Chcemy też zaprezentować antykomunistyczne konspiracyjne organizacje młodzieżowe w Wielkopolsce. Ponieważ było ich w tym okresie prawie 100. Świadczy to o bardzo dużej skali konspiracji, o której istnieje nikła wiedza. Dowiedzieliśmy się o tym stosunkowo dopiero niedawno, na podstawie archiwów, jakie mamy w IPN. Są nowe ustalenia, które wciąż trzeba upowszechniać – zauważa naczelnik.

Zwraca uwagę, że jest to niezmiernie ważne, ponieważ często zdarzają się przypadki, kiedy ludzie pytają: a kto to są żołnierze wyklęci?  – Nie kojarzą jeszcze tego, że są to żołnierze Armii Krajowej, którzy znaleźli się w nowej politycznie sytuacji i uznali, że Polska nie odzyskała niepodległości i suwerenności. Postanowili zatem kontynuować walkę, tym razem w tych strukturach antykomunistycznych poakowskich i narodowych – konkluduje dr Łuczak.

Konferencja naukowa IPN Poznań i Wielkopolskiego Muzeum Walk Niepodległościowych w Poznaniu „O naszą Niepodległą – czyn niepodległościowy Wielkopolski w XIX i pierwszej połowie XX wieku” rozpocznie się dzisiaj o godz. 10.00 w sali audiowizualnej Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu (wejście od ul. Wieniawskiego 17/19).

Natomiast o godz. 19.00 odbędzie się promocja monumentalnej publikacji IPN „Śladami zbrodni. Przewodnik po miejscach represji komunistycznych lat 1944-1956” pod red. Tomasza Łabuszewskiego. Wstęp wolny.

 

Jacek Dytkowski