Szlaki nadziei. Odyseja wolności
Poniedziałek, 11 kwietnia 2022 (14:02)12 kwietnia 1945 r. wyzwolony został niemiecki obóz jeniecki Oberlangen znajdujący się w północno-zachodnich Niemczech przy granicy holenderskiej. Wyzwolenia dokonali żołnierze 1. Dywizji Pancernej dowodzonej przez gen. Stanisława Maczka. Pancerniacy uratowali ponad 1700 uczestniczek Powstania Warszawskiego, odnajdując wśród uwolnionych kobiet swoje krewne: żony, córki i siostry.
Głównym bohaterem całego przedsięwzięcia był ppłk Stanisław Koszutski, dowódca 2. Pułku Pancernego. Kobiety przebywające w Oberlangen nie spodziewały się, że uwolnią je Polacy. Zaskoczenia nie kryli również żołnierze 1. Dywizji Pancernej, bowiem nie przypuszczali, że zastaną w tym obozie po pierwsze kobiety, a po drugie Polki, żołnierki Armii Krajowej, które walczyły w Powstaniu Warszawskim.
Niemiecki obóz jeniecki w Oberlangen został zbudowany we wrześniu 1933 r. (początkowo funkcjonował jako obóz karny). Umieszczono w nim obywateli niemieckich uznanych za przeciwników Hitlera. Dopiero na początku wiosny 1940 r. przekształcono go w obóz jeniecki. Pierwszymi jeńcami wojenni byli polscy oficerowie z kampanii wrześniowej 1939 r. Później w ich miejsce umieszczano jeńców sowieckich, którzy umierali z głodu, licznych chorób i złego traktowania. Po kapitulacji Powstania Warszawskiego w listopadzie 1944 r. do obozu trafiły kobiety żołnierze z Armii Krajowej.
Warunki bytowe były bardzo ciężkie dla kobiet szczególnie w zimie. Dzień wyzwolenia obozu stanowił dla nich niebywałe szczęście i radość z odzyskania wolności.
***
W związku z 80. rocznicą rozpoczęcia wędrówki armii gen. Andersa ewakuowanej z ZSRS Instytut Pamięci Narodowej przygotował międzynarodowy projekt edukacyjno-memoratywny pt. „Szlaki nadziei. Odyseja wolności”, który ma na celu upamiętnić wysiłek zbrojny Polskich Sił Zbrojnych (m.in. szlak wojskowy 1. Dywizji Pancernej gen. Maczka) podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa.
Zachęcamy do zwiedzania wystawy na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie oraz Targu Węglowym na placu przy Bramie Wyżynnej w Gdańsku. Obie wystawy można obejrzeć od 18 marca 28 kwietnia.
Dr Rafał Leśkiewicz, rzecznik prasowy IPN