Oddaj hołd żołnierzom niezłomnym
Czwartek, 28 lutego 2013 (08:24)Społeczny Komitet Obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych zaprasza na centralne uroczystości, by uczcić bohaterów antykomunistycznego podziemia. Jednym z elementów obchodów będzie Warszawski Maraton Filmowy o Żołnierzach Wyklętych.
Społeczny Komitet Obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych skupia ponad 80 organizacji i środowisk patriotycznych, pragnących w dniu 1 marca wspólnie uczcić bohaterów antykomunistycznego podziemia.
Pragniemy przypominać, iż w myśl obowiązującej od dwóch lat ustawy dzień 1 marca jest świętem państwowym, ustanowionym w hołdzie tym, którzy po latach okupacji niemieckiej, po wkroczeniu na ziemie polskie sowieckich i rodzimych komunistów, mieli odwagę wytrwać w walce o niepodległą Polskę. Po wojnie z bronią w ręku zginęło ponad 20 tys. żołnierzy wyklętych. W latach 1944-1955 komunistyczne sądy orzekły ponad 8 tys. wyroków śmierci, z których ok. 4,5 tys. zostało wykonanych. Ponad 200 tys. polskich patriotów trafiło do więzień i obozów pracy, najmłodsi do obozu w Jaworznie (chłopcy) i w Bojanowie (dziewczęta).
Po latach walki, czasach wyrafinowanych tortur i zbrodni sądowych, po kolejnych dekadach fałszowania, spotwarzania i zapominania, społeczne obchody narodowego święta dają nam szansę przerwania swoistej obławy nadal zastawianej w Polsce na prawdę, sprawiedliwość i na wartości patriotyczne, które chcemy dzielić z żołnierzami wyklętymi. To przede wszystkim od nas samych będzie zależało, czy zdołamy ją przerwać.
Zapraszamy wszystkich mieszkańców stolicy i wszystkich Polaków w piątek, 1 marca, do aktywnego udziału we wspólnym, uroczystym upamiętnieniu bohaterów antykomunistycznego podziemia.
1 marca oddajmy im hołd, wywieśmy narodowe flagi, połóżmy kwiaty i zapalmy znicze, przywołajmy we wspomnieniu i w modlitwie.
Tego dnia podzieleni na grupy, pokłonimy się żołnierzom wyklętym w 20 najważniejszych miejscach związanych w Warszawie z ich walką i tragiczną historią. O godzinie 19.00 wszystkie grupy zbierają ją się na placu Józefa Piłsudskiego, gdzie przed Grobem Nieznanego Żołnierza zostanie odczytany Apel Poległych i złożone wieńce. O 21.00 w szyku marszowym, w asyście mundurowej, docieramy do archikatedry św. Jana na uroczystą Mszę Świętą w intencji żołnierzy wyklętych.
Tegorocznym obchodom towarzyszą akcje edukacyjne, koncerty, przeglądy filmowe i konferencje organizowane zarówno 1 marca, a także w inne dni, przez współtworzące Komitet środowiska, organizacje oraz instytucje. Także w tym roku, po raz pierwszy, agendę programową wzbogaciły uroczystości i wydarzenia przygotowywane w kilkunastu ośrodkach poza stolicą (Błonie, Ciechanów, Grodzisk Mazowiecki, Kobyłka, Łomianki, Milanówek, Ostrówek, Otwock, Puławy, Wołomin i Zgierz).
PROGRAM SPOŁECZNYCH OBCHODÓW NARODOWEGO DNIA PAMIĘCI ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH w 2013 ROKU
28 lutego (czwartek)
Uniwersytet Warszawski, Pałac Kazimierzowski (Sala im. Brudzińskiego)
♦ 18.00 Pokaz filmów o żołnierzach wyklętych. Po projekcji spotkanie z Janiną Borychowską – jedną z bohaterek filmu „Sny stracone, sny odzyskane″ (reż. Arkadiusz Gołębiewski), Witalisem Skorupką – żołnierzem AK, więźniem komunistycznych katowni, Prezesem Stowarzyszenia Skazanych na Karę Śmierci, oraz Tadeuszem Płużańskim, historykiem, autorem książki „Bestie”.
Bazylika Św. Krzyża (Krakowskie Przedmieście)
♦ 18.45 Uroczysta Msza Święta w intencji żołnierzy wyklętych.
Uhonorowanie pana Wacława Sikorskiego ps. „Bocian”, żołnierza AK skazanego przez komunistów na karę śmierci, medalem „Zło dobrem zwyciężaj”.
Podziemna Armia Powraca!
Koncert z udziałem Leszka Czajkowskiego, Pawła Piekarczyka i Jerzego Zelnika.
1 marca (piątek)
Wejście na stację Metro-Centrum („Patelnia”)
♦ 16.00-18.30 akcja informacyjno-ulotkowa, pieśni żołnierzy wyklętych
♦ 17.30-22.00 pokaz filmów Aliny Czerniakowskiej:
Czy warto było tak żyć (o Stanisławie Sojczyńskim „Warszycu”), Dziewczyny z tamtych lat (o młodziutkich weterankach AK, które przeżyły nowy koszmar w więzieniach UB), Jeszcze się Polska o nas upomni (o losach Polaków – bohaterów narodowych, walczących o niepodległość Ojczyzny podczas II wojny światowej i w czasach PRL), W sprawie generała Fieldorfa.
♦ 19.00 Zgromadzenie przed Grobem Nieznanego Żołnierza
Apel Poległych, złożenie kwiatów.
♦ 20.20 Przemarsz do archikatedry św. Jana.
♦ 21.00 Uroczysta Msza Święta w intencji żołnierzy wyklętych.
2 marca (sobota)
Dom Dziennikarza, ul. Foksal 3/5
♦ 10.00-20.00 Jeszcze się Polska o nas upomni ...
I Warszawski Maraton Filmowy o żołnierzach wyklętych
2 marca
Program I Warszawskiego Maratonu Filmowego o Żołnierzach Wyklętych
Pod honorowym patronatem Instytutu Pamięci Narodowej oraz Muzeum Powstania Warszawskiego, Stowarzyszenie Solidarność Walcząca Oddział Warszawa, Społeczny Komitet Obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych oraz Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich zapraszają na I Warszawski Maraton Filmowy o Żołnierzach Wyklętych ,,JESZCZE SIĘ POLSKA O NAS UPOMNI...'' 2 marca (sobota) 2013 r. , w godz. 10.00 – 20.00 w Warszawie, na ul. Foksal 3/5 , w Domu Dziennikarza, siedzibie SDP.
1. Godz. 10.00-10.15 – otwarcie I Warszawskiego Maratonu Filmowego o Żołnierzach Wyklętych
2. Godz. 10.15-10.45 – prof. Jan Żaryn – wprowadzenie w tematykę maratonu filmowego: wykład na temat polskiego podziemia niepodległościowego po II wojnie światowej
3. 10.45-11.30 – „CZY WARTO BYŁO TAK ŻYĆ″ – film o Stanisławie Sojczyńskim ps. „Warszyc” (+19 II 1947 r.), założycielu i dowódcy Konspiracyjnego Wojska Polskiego (KWP), kilkutysięcznej organizacji niepodległościowej działającej w centralnej Polsce. Reż. – Alina Czerniakowska, 42 min.
4. 11.30-12.00 – „ZWYCIĘSTWO″ – Reż. – Alina Czerniakowska, 30 min
5. 12.00-12.30 – ,,ORLIK” – Obraz walki majora Mariana Bernaciaka ps. „Orlik” (+24 II 1946 r.) jednego z najaktywniejszych dowódców powojennej partyzantki AK-WiN, operującego głównie na terenie rodzinnej ziemi Puławskiej. Realizacja: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2006. Czas: 23 min. (Z Archiwum IPN)
6. 12.30-13.00 – „ZAPORCZYCY” – Filmowy dokument o powojennej epopei najbardziej znanego na Lubelszczyźnie oddziału partyzanckiego mjr Hieronima Dekutowskiego ps. „Zapora” (+ 7 III 1949 r.), który od wiosny 1945 do wiosny 1947 r. przeprowadził ponad 600 akcji zbrojnych, staczając około 60 większych walk z siłami resortu bezpieczeństwa. Realizacja: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2006. Czas: 23 min. (Z Archiwum IPN)
7. 13.00-13.30 – „RUCH OPORU ARMII KRAJOWEJ” – ROAK – Ruch Oporu Armii Krajowej był lokalną organizacją, o korzeniach akowskich, działającą na północnym i zachodnim Mazowszu od 1945 do początków 1947 roku. Prowadził zarówno akcje propagandowe, jak i z zakresu samoobrony, polegające na zwalczaniu agentury oraz likwidowaniu informatorów NKWD i UB. Reżyseria: Adam Sikorski. Czas: 23 min. (Z Archiwum IPN)
8. 13.30-14.00 – „ZBRODNIA NA LEŚNYM UROCZYSKU” – Film jest opowieścią o prowokacji UB wobec zgrupowania kpt. Henryka Flamego ps. „Bartek” (+ 1 XII 1947 r.)- największego działającego w powojennej Polsce, a posługującego się nazwą Narodowe Siły Zbrojne. W konsekwencji tej prowokacji ponad 200 żołnierzy „Bartka″ zostało zamordowanych. Epilogiem działania podziemia na Podbeskidziu była śmierć Henryka Flamego, zastrzelonego w 1947 r. przez funkcjonariusza MO. Rok realizacji: 2007. Czas: 24.30 min. (Z Archiwum IPN)
9. 14.00-14.30 – „POMORSKI RAJD MAJORA ŁUPASZKI″ -. Odtworzona po demobilizacji we wrześniu 1945 r. V Wileńska Brygada AK , rozpoczęła ponownie działania dywersyjne już zimą 1945/1946 r. W ciągu kolejnych sześciu miesięcy osiemdziesięcioosobowa Brygada mjr „Łupaszki″ rozbiła 27 posterunków MO, UB, przeprowadziła 90 likwidacji funkcjonariuszy aparatu i agentów bezpieki. Po najsłynniejszej akcji Brygady 19 maja 1946 r. (rozbrojenie 6 posterunków i likwidacji doradcy sowieckiego, 2 funkcjonariuszy UB i agentów) przeciwko „Łupaszce″ skierowano 16 tys. wojska i funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa. Akcja ta odbiła się echem na zachodzie Europy. Pisały o tym gazety, mówiło radio BBC. Reżyseria: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2009. Czas:27. 52 min. (Z Archiwum IPN)
10. 14.30–15.00 – „LUFA″ – Do najbardziej zaufanych podkomendnych „Łupaszki” należał między innymi Henryk Wieliczko ps. „Lufa”, który po odtworzeniu wiosną 1945 r. V Brygady Wileńskiej na Białostocczyźnie, został mianowany zastępcą dowódcy 4. szwadronu. Następnie walczył w szeregach VI Brygady Wileńskiej . W wyniku zdrady żołnierza Brygady w 1948 r. został aresztowany przez UB na dworcu PKP w Siedlcach, a 14 marca 1949 r. na Zamku w Lublinie został rozstrzelany. Scenariusz filmu: Tadeusz Doroszuk i Adam Sikorski. Reżyseria: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2009. Czas: 27.56 min. (Z Archiwum IPN)
11. 15.00-15.30 – „11 GRUPA OPERACYJNA NSZ” – Film prezentuje kolejną strukturę konspiracyjną polskiego podziemia niepodległościowego o nazwie 11 Grupa Operacyjna Narodowych Sił Zbrojnych. Powstała ona w lecie 1946 roku. Tworzyli ją żołnierze NSZ i AK z terenu inspektoratu płocko – sierpeckiego. W wyniku tych działań UB aresztowało 26 września 1948 r. Stefana Bronarskiego, a następnie pozostałych członków. W lipcu 1950 roku w Warszawie przed WSR rozpoczął się proces członków sztabu. Trwający 2 tygodnie proces został odpowiednio nagłośniony. Tylko jedna osoba spośród sądzony nie otrzymała wyroku kary śmierci. Scenariusz filmu: Tadeusz Doroszuk i Adam Sikorski. Reżyseria: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2008. Czas: 27.50 min. (Z Archiwum IPN)
12. 15.30-16.00 „REJON NSZ MROZY” – Film opowiada o powstaniu i działalności Rejonu NSZ „Mrozy”, który podlegał Okręgowi Podlaskiemu NSZ. Ukształtowana struktura w 1944 r., funkcjonowała aż do roku 1948, czyli do momentu likwidacji oddziału „Orła” przez wojska KBW 3 czerwca 1948 roku. Struktura skupiająca ponad 100 osób była w stanie przeprowadzić 90 akcji zbrojnych: rozbrajano posterunki MO, likwidowano agenturę oraz funkcjonariuszy UB. Film pokazuje, jak patriotyzm niewielkiej grupy ludzi potrafił mobilizować do prowadzenia działalności niepodległościowej przez kilka lat. Reżyseria: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2010. Czas: 27.30 min. (Z Archiwum IPN)
13. 16.00-16.30 „KOMENDANT »OLECH«” Film kontynuuje opowieść o polskim podziemiu niepodległościowym na terenach II Rzeczypospolitej wcielonych do ZSRR. Bohaterem filmu jest ppor. Anatol Radziwonik ps. „Olech” – od 1945 roku komendant Obwodu AK Szczuczyn – Lida na Nowogródczyźnie. Powodem, który kazał mu trwać w konspiracji, było silne przekonanie o szybkim załamaniu się systemu sowieckiego oraz głębokie poczucie odpowiedzialności za polską ludność. Zadaniem oddziału była ochrona ludności przed terrorem sowieckim, przeciwstawianie się kolektywizacji, zwalczanie sowieckiej administracji i agentury. Działalność komendanta „Olecha” kończy się wraz z rozbiciem jego oddziału przez jednostki NKWD 12 maja 1949 roku w rejonie Raczkowszczyzny. Reżyseria: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2008. Czas: 27.37 min. (Z Archiwum IPN)
14. 16.30–17.00 – „MŁOT” – kpt. Władysław Łukasiuk ps. „Młot” zapisał się w historii jako najwybitniejszy z dowódców VI Brygady Wileńskiej. VI Brygada Wileńska była najdłużej działającym oddziałem partyzancki po zakończeniu II wojny światowej. Zginął w czerwcu 1949 roku. VI Brygada Wileńska przetrwała pod dowództwem kpt. Kazimierza Kamieńskiego ps. „Huzar” do roku 1952 . Reżyseria: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2008. Czas: 27.40 min.
15. 17.00-17.30 – „HUZAR” Film jest historią konspiracyjnej działalności legendarnego kpt. Kazimierza Kamieńskiego „Huzara”. Walczył nieprzerwanie od Września 1939 r., aż do aresztowania w październiku 1952 roku. Nie wierząc komunistom, nie skorzystał z amnestii z wiosny 1947 roku. Podstępnie schwytany wraz ze swoimi partyzantami w ramach operacji „Cezary”, został osądzony i stracony w białostockim więzieniu. Zamordowany 11 X 1953 roku. Reżyseria: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2007. Czas: 25 min. (Z Archiwum IPN)
16. 17.30-18.00 „KRYPTONIM »ORZEŁ«” – Film opowiada historię ludzi zaangażowanych w konspirację po 1945 r. na północnym Mazowszu w ramach 16 Okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, występującego pod kryptonimem „Orzeł”. Walczyli aż do początków lat 50.tych XX wieku. Reżyseria: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2008. Czas: 27.30 min. (Z Archiwum IPN)
17. 18.00-18.30 „W CIENIU PORYTOWEGO WZGÓRZA” – Film jest historią rozbicia oddziału partyzanckiego Narodowego Zjednoczenia Wojskowego w sierpniu 1950 roku , dowodzonego przez Adam Kusza ps. „Kłos”, „Garbaty”, operującego w lasach janowskich niedaleko od miejsca słynnej bitwy partyzanckiej w czasie okupacji niemieckiej na Porytowym Wzgórzu. Reżyseria: Adam Sikorski. Rok produkcji: 2007. Czas: 25 min. (Z Archiwum IPN)
18. 18.30-19.00 – „ŻELAZNY” Film poświęcony działalności dwóch dowódców partyzanckich: Leona Taraszkiewicza ps. „Jastrząb” i jego brata Edwarda Taraszkiewicza ps. „Żelazny”, których oddział „WiN″ działał na powojennej Lubelszczyźnie, w okolicach Włodawy i Chełma. Przez 7 lat oddział ten, kierowany najpierw przez „Jastrzębia”, a po jego śmierci (w styczniu 1947 r.) – przez „Żelaznego”, stanowił – aż do rozbicia w październiku 1951 r. – jedno z najsilniejszych ognisk antykomunistycznego oporu w regionie. Reżyseria: Adam Sikorski. Czas: 24 min. (Z Archiwum IPN)
19. 19.00-19.45 – „JESZCZE SIĘ POLSKA O NAS UPOMNI...” – Alina Czerniakowska – 42 min
20. 19.45-20.00 – Zakończenie I Warszawskiego Maratonu Filmowego o Żołnierzach Wyklętych – „JESZCZE SIĘ POLSKA O NAS UPOMNI ...″
Wstęp wolny
♦ 12.00-15.00 Warszawska Masa Krytyczna
Przejazd rowerzystów do kościoła św. Katarzyny na Służewiu. Około 14.00 wystąpienie księdza prałata Józefa Maja oraz historyka.
Kwatera Korporacji Akademickiej Sarmatia (ul. Bracka 20a)
♦ 17.00 Otwarcie wystawy Korporanci: Studenci Niepokorni – Żołnierze Wyklęci.
Katedra Polowa Wojska Polskiego (ul. Długa)
♦ 18.00 Msza Święta w intencji żołnierzy podziemia niepodległościowego
Polska była, jest i będzie!
Koncert Galowy: Wiesław Ochman – tenor; Dagmara Miller – mezzosopran; Karina Skrzeszewska – sopran; Marcin Rogoziński – dramaturg; Rafał Żurakowski – tenor; Orkiestra Symfoniczna i Chór Filharmoni Opolskiej im. Józefa Elsnera pod batutą Bartosza Żurakowskiego.
Kino „Wisła″(Plac Wilsona)
♦ 20.00 Retrospektywa Festiwalu Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci (Gdynia 2012). Byłem Żołnierzem AK – reż. Marek Widarski, Sny stracone, sny odzyskane – reż. Arkadiusz Gołębiewski, filmy nakręcone przez młodzież o „Roju″, „Puszczyku″ oraz Józefie Bandzo „Jastrzębiu – żołnierzu Łupaszki″. Po projekcji panel dyskusyjny z udziałem Józefa Bandzo „Jastrzębia″ i Stanisława Krupy, głównego bohatera filmu Byłem żołnierzem AK, prowadzony przez Jana Rumana (IPN).
3 marca (niedziela)
Kościół pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny (Warszawa-Międzylesie, ul. Bursztynowa 16)
♦ 18.00 Msza Święta w intencji żołnierzy wyklętych.
Kościół pw. św. Klemensa (ul. Karolkowa 49)
♦ 14.00 Msza Święta w rycie trydenckim w intencji żołnierzy wyklętych
6 marca (środa)
Dom Dziennikarza (ul. Foksal 3/5)
♦ 18.00 Debata o żołnierzach wyklętych z udziałem prof. Jana Żaryna i dr. Leszka Żebrowskiego.
Kwatera Korporacji Akademickiej Sarmatia (ul. Bracka 20a)
♦ 19.00 Przegląd filmów poświęconych zołnierzom wyklętym.
9 marca (sobota)
Kwatera Korporacji Akademickiej Sarmatia (ul. Bracka 20a)
♦ 11.00 Konferencja naukowa Korporanci: Studenci Niepokorni – Żołnierze Wyklęci. W programie referaty: dr. Wojciecha Muszyńskiego (IPN Warszawa), dr. Rafała Sierchuły (IPN Poznań), Michała Wołłejki i dr. Andrzeja Ossowskiego (Zakł. Medycyny Sądowej PUM).
JD