NBP w hołdzie Ignacemu Łukasiewiczowi

Wtorek, 8 marca 2022 (15:41)

Ignacy Łukasiewicz urodził się 8 marca 1822 roku w Zadusznikach, w powiecie mieleckim. Z wykształcenia farmaceuta, był działaczem niepodległościowym, społecznikiem i filantropem, propagatorem budowy dróg i mostów, szkół i szpitali. Jednak znamy go przede wszystkim jako pioniera przemysłu naftowego w Europie, któremu zawdzięczamy również wynalezienie lampy naftowej. To dzięki Ignacemu Łukasiewiczowi 31 lipca 1853 roku salę operacyjną lwowskiego szpitala po raz pierwszy w historii rozświetliło światło lampy naftowej wykonanej przez blacharza Adama Bratkowskiego. Jak czytamy w folderze numizmatycznym towarzyszącym wydaniu monety, rewolucyjna była nie tyle sama lampa, co zastosowanie nafty do jej opalania, uzyskanej w wyniku destylacji ropy naftowej. „Osiągnięcie to zostało potwierdzone 2 grudnia 1853 roku patentem Austriackiego Urzędu Patentowego. Został on wydany na dwa nazwiska: Łukasiewicza i jego wspólnika Jana Zeha” – podkreśla Wojciech Kalwat.

Łukasiewicz był związany ze Lwowem, ale też z Jasłem, gdzie prowadził aptekę, a przy niej laboratorium, w którym prowadził badania nad rafinacją oleju skalnego. Jego obecność w Jaśle upamiętnia tablica na jednej z kamienic w Rynku, w której prowadził aptekę, oraz pomnik przypominający o działalności pierwszej na świecie destylarni ropy naftowej przy ul. Lwowskiej. W Bóbrce koło Krosna, gdzie przeniósł się w latach 50. XIX wieku, powstały pierwsze naftowe szyby i pierwsza na świecie kopalnia ropy naftowej. Dla Łukasiewicza ropa naftowa nie była jednak źródłem osobistego zysku, ale traktował ją przede wszystkim jako bogactwo kraju, dobrobyt i pomyślność mieszkańców, nowe źródło zarobków dla ludności i nową gałąź przemysłu, która przyniesie owoce.

Ignacy Łukasiewicz był także patriotą, działaczem niepodległościowym, który za udział w przygotowaniach do powstania 1846 roku był więziony i represjonowany. Jego postawa przejawiała się zarówno w myśli politycznej, gospodarczej, jak i w poglądach społecznych. „Łukasiewicz wspierał powstanie styczniowe. Był także założycielem Krajowego Towarzystwa Naftowego. Stał się prekursorem nowatorskich wówczas ubezpieczeń społecznych, kas brackich, samopomocowych i pożyczkowych czy opieki medycznej. Zakładał szkoły i szkółki, a pracę z ludem traktował jako budowanie świadomości narodowej chłopstwa” – pisze Wojciech Kalwat.

Wynalazki Ignacego Łukasiewicza, organizacja wydobycia i przetwórstwa ropy, jego praca, a także osobowość zyskały uznanie potomnych i stawiają go w gronie czołowych polskich wynalazców oraz społeczników okresu zaborów. Nic więc dziwnego, że decyzją Sejmu RP Ignacy Łukasiewicz jest jednym z patronów 2022 roku.

Przypadającą dzisiaj rocznicę urodzin tego wynalazcy i patrioty uczcił także Narodowy Bank Polski emisją monety kolekcjonerskiej „200. rocznica urodzin Ignacego Łukasiewicza”. Srebrna moneta o nominale 10 złotych i masie 31,1 g, zaprojektowana przez Dobrochnę Surajewską, na rewersie przedstawia wizerunek Ignacego Łukasiewicza, domniemany prototyp lampy naftowej oraz widok na założoną przez naukowca najstarszą na świecie kopalnię ropy naftowej w Bóbrce. Moneta została wyemitowana w nakładzie do 10 tysięcy sztuk i można ją nabyć w cenie 290 złotych brutto w oddziałach okręgowych Narodowego Banku Polskiego oraz w sklepie internetowym NBP Kolekcjonerzy.

Wczoraj w Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego w Bóbrce z udziałem wicepremiera, ministra kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotra Glińskiego odbyła się konferencja naukowa inaugurująca obchody Roku Ignacego Łukasiewicza. Z kolei dzisiaj w Rzeszowie zainaugurowano wojewódzkie obchody Roku Ignacego Łukasiewicza. Przedstawiono też najważniejsze przedsięwzięcia związane z obchodami Roku Ignacego Łukasiewicza na Podkarpaciu oraz odbyła się prezentacja moneta kolekcjonerskiej „200. rocznica urodzin Ignacego Łukasiewicza”. W konferencji wzięli udział: Władysław Ortyl – marszałek województwa podkarpackiego, Jerzy Guniewski – dyrektor Oddziału Okręgowego Narodowego Banku Polskiego w Rzeszowie oraz prof. Piotr Koszelnik – rektor Politechniki Rzeszowskiej im. Ignacego Łukasiewicza.

Kolejna emisja monet kolekcjonerskich jest zaplanowana na 21 kwietnia br. Tego dnia Narodowy Bank wprowadzi do obiegu nową srebrną monetę kolekcjonerską o nominale 10 złotych z serii „Wielcy polscy ekonomiści”. Będzie ona poświęcona Władysławowi Grabskiemu.

Mariusz Kamieniecki