Królewskie monety

Czwartek, 2 grudnia 2021 (21:44)

„Skarby Stanisława Augusta” to seria monet kolekcjonerskich wzorowana na słynnej osiemnastowiecznej serii medalierskiej z wizerunkami królów Polski. Medale zostały wykonane na zlecenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego przez Jana Filipa Holzhaeussera oraz Jana Jakuba Reichla. Obecnie historyczną kolekcję medali można zobaczyć w Muzeum Narodowym Historii Ukrainy Kijowie. Medale władców, które powstawały w mennicy warszawskiej w latach 1791–1797/1798 były wzorowane na 22 portretach namalowanych w latach 1768–1771 przez Marcella Bacciarellego do Pokoju Marmurowego na Zamku Królewskim w Warszawie. Dodatkowy portret Stanisława Leszczyńskiego – umieszczony na medalu, powstał najprawdopodobniej na podstawie obrazu Jana Bogumiła Plerscha.

Michał Korybut Wiśniowiecki, herbu Korybut urodził się w 1640 roku w Białym Kamieniu na zachodniej Ukrainie. Był synem wojewody ruskiego księcia Jeremiego i Gryzeldy z Zamoyskich. Wykształcenie zdobył w szkołach jezuickich oraz na uniwersytecie w Pradze. Ogładę zdobywał na dworze Jana Kazimierza, a później na dworach w Dreźnie i Wiedniu. Władał wieloma językami. W 1670 roku pojął za żonę Eleonorę Habsburżankę, córkę cesarza Ferdynanda III i siostrę cesarza Leopolda I. Głosami szlachty, która chciała na tronie widzieć „Piasta” – został obrany królem Polski i koronowany w Krakowie 29 września 1669 roku. Michał Korybut Wiśniowiecki uważany jest za władcę nieudolnego, uzależnionego od magnaterii, a lata jego panowania naznaczone były wewnętrznymi kłótniami i walkami stronnictw. Warto wspomnieć, że książę Jeremi (Jarema) i król Michał zostali uwiecznieni w Trylogii Henryka Sienkiewicza.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zmarł bezdzietnie 11 listopada 1673 roku we Lwowie. Jego serce złożono w klasztorze Kamedułów na warszawskich Bielanach, natomiast ciało pochowano w 1676 roku na Wawelu równocześnie z prochami Jana Kazimierza.

Seria kolekcjonerskich monet NBP będzie liczyła 24 wizerunki monarchów – 23 z oryginalnej serii medalierskiej oraz dodatkowo portret Stanisława Augusta, który ma zostać odwzorowany na podstawie obrazów z epoki.

Wprowadzone dziś do obiegu dwie kolejne monety z serii mają nominały – 500 złotych – złota oraz 50 złotych – srebrna. Rewers monet przedstawia Michała Korybuta Wiśniowieckiego (według obrazu pędzla Marcella Bacciarellego) profilem w prawo, w peruce, z nikłymi wąsikami, z żabotem i w płaszczu ozdobionym floreskami oraz Orderem Złotego Runa na wstędze. Natomiast na awersie został umieszczony łaciński tekst przeniesiony z medalu opisujący dokonania władcy, na którym możemy przeczytać: „Z rodu Wiśniowieckich, spokrewnionego z Jagiellonami, syn Jeremiego, bohatera, i Gryzeldy Zamoyskiej, wbrew własnej woli i nadziei, obrany na króla Roku Pańskiego 1669, dnia 19 czerwca, stargany troskami krótkiego królowania i nienawiścią zazdrosnych, umarł we Lwowie Roku Pańskiego 1673, mając lat 34, w 4. roku panowania, dnia 11 listopada”. Ponadto jak na każdej monecie NBP – widnieje nazwa państwa, godło Rzeczypospolitej, nominał oraz rok emisji 2021.

Rewersy monet zaprojektowała Anna Wątróbska-Wdowiarska, natomiast projektantem awersu oraz napisów na rewersie jest Robert Kotowicz.

Moneta złota o nominale 500 złotych została wybita w nakładzie do 600 egzemplarzy, a jej cena emisyjna, to 19 tysięcy złotych brutto. Moneta srebrna o nominale 50 złotych ukazała się w nakładzie do pięciu tysięcy sztuk i trzeba za nią zapłacić 750 złotych brutto. Monety z serii „Skarby Stanisława Augusta” przedstawiające Michała Korybuta Wiśniowieckiego można było dziś kupić w Oddziałach Okręgowych NBP i sklepie internetowym Kolekcjoner.

Kolejna emisja monet kolekcjonerskich wydawanych przez NBP jest zaplanowana na 6 grudnia br. Tego dnia Narodowy Bank wprowadzi do obiegu srebrną monetę kolekcjonerską – o nominale 10 złotych – „100-lecie powstania Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP”.

Mariusz Kamieniecki