Plan na sądy

Poniedziałek, 15 listopada 2021 (15:39)

Przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości podczas poniedziałkowej konferencji prasowej zaprezentowali założenia projektów ustaw składających się na reformę sądów powszechnych.

Zbigniew Ziobro podkreślał, że sądownictwo działające dobrze, sprawnie, szybko i blisko ludzi jest warunkiem dobrze funkcjonującego, demokratycznego państwa.

Jak dodał, prezentowana reforma sprowadza się do likwidacji wielu obszarów biurokratycznie rozbudowanej machiny sądownictwa. – Poprzez spłaszczenie struktury sądownictwa chcemy po pierwsze uzyskać efekt w postaci uwolnienia przeszło 2 tys. stanowisk sędziowskich – oświadczył. Zaznaczył, że będzie to bardzo istotne wzmocnienie sądów, gdyż po zmianach sędziowie zamiast angażować się w prace biurokratyczne, zajmą się orzekaniem, czyli tym, na co liczy i czego oczekuje polskie społeczeństwo. – Jesteśmy przekonani, że już tylko ta jedna zmiana istotnie i pozytywnie przełoży się na sposób funkcjonowania polskiego sądownictwa – ocenił szef resortu sprawiedliwości.

Zwrócił też uwagę, że „wprowadzana struktura sprowadza się do tego, że w 350 miejscowościach w Polsce będą funkcjonować z jednej strony sądy regionalne – będzie ich 20, ale z drugiej strony też sądy okręgowe”. – Nie likwidujemy żadnego sądu rejonowego. Żaden sąd, który dzisiaj działa, nie zostanie zlikwidowany – zapewnił. Dodał, że obecnie działające sądy rejonowe będą miały statut sądu okręgowego.

Każdy sędzia raz jeden będzie powoływany i będzie miał status sędziego sądu powszechnego, wszyscy sędziowie będą sobie równi – mówił szef Ministerstwa Sprawiedliwości.

– Reforma, którą proponujemy, prowadzi bezpośrednio do takiego wniosku, do takiej konsekwencji, że sędziowie będą mieli jeden status, chcemy wprowadzić zasadę równości sędziów sądów powszechnych w Polsce – wyjaśniał Ziobro.

Dzisiaj – mówił – sędziowie mają różny status: są sędziowie sądów rejonowych, sądów okręgowych, sądów apelacyjnych. – Tworzą się rozmaite też grupy interesów w obszarze sądownictwa, my chcemy z tym raz na zawsze skończyć, chcemy, żeby każdy sędzia był sobie równy, aby każdy sędzia był raz jeden powoływany w drodze nominacji prezydenckiej i powierzano mu na cały okres jego służby tę władzę sędziowską, by nie musiał przechodzić po raz kolejny procesów nominacyjnych – powiedział Ziobro. Takie rozwiązanie zwiększy niezależność i niezawisłość sędziów.

Szef resortu sprawiedliwości zapewnił, że nowe rozwiązania łączą się z poprawą statusu finansowego sędziów szeregowych, dzisiaj bowiem różnice w zarobkach między sędziami o takim samym stażu sięgają 4 tys. zł. – To zostanie całkowicie zlikwidowane, zarobki sędziów będą ściśle powiązane z ich stażem pracy – przekonywał, dodając, że to też zwiększy niezależność sędziów.

Zapowiedział również stworzenie, przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii, punktów sądowych w każdej gminie, także – jak dodał – „w takich gminach, w których nigdy do tej pory nie było sądu”. – Chcemy, żeby samorządy mogły w porozumieniu z sądami zakładać punkty sądowe w gminach, które będą miejscem profesjonalnej obsługi obywateli, w którym obywatel będzie mógł dowiedzieć się o stanie jego sprawy, o wyznaczonych terminach, o wylosowanym składzie i uczestniczyć w rozprawie online – powiedział Ziobro.  

– Chcemy, aby sądy były dużo bardziej dostępne dla obywateli, dla przedsiębiorców na przysłowiowy telefon, smartfon, aby każdy poprzez aplikację, którą ściągnie na swój telefon, mógł dowiadywać się o stanie sprawy, mógł przekazywać i odbierać pisma sądowe i mógł uczestniczyć on-line w rozprawach, które są w toku – stwierdził. Jak dodał, będzie to wielki przełom.

– To są też czynności, które usprawniają przebieg postępowań, które sprawią, że rozprawy w wielu przypadkach będą mogły się odbyć, to też jest czynnik przyspieszenia przepływu dokumentów pomiędzy stronami, pomiędzy sądem a stroną i jest to też gwarancja lepszej i szybszej pracy sądów w przyszłości – mówił Ziobro.

Wiceminister Warchoł wskazał, że „wiele spraw będzie możliwych do załatwienia wręcz z domu”. – Bez wychodzenia z domu z poziomu smartfona będzie można wziąć udział w zdalnym procesie, będzie można dowiedzieć się o stanie sprawy, sprawdzić dokumenty, akta – podkreślił.

Przypomniał, że już teraz można brać udział w rozprawach on-line. – Od 1 lipca działa system e-doręczeń – wskazał Warchoł. Zapewnił także, że „będzie możliwość wysyłania pism drogą elektroniczną”.

– Dziś pełnomocnicy otrzymują te pisma z sądu drogą elektroniczną, ale będą mogli wysyłać, i to z poziomu swojej aplikacji – zapowiedział.

– Od 1 grudnia wchodzi w życie Krajowy Rejestr Zadłużonych. Wszystkie firmy, które znajdują się w stanie upadłości, potrzebują pomocy i wyjścia na prostą, co jest istotne w okresie pandemii, będą mogły mieć taką możliwość, żeby on-line te postępowania uproszczone prowadzić – mówił wiceminister.

Dodał, że w rejestrze będą też dłużnicy alimentacyjni.

– Będę wnioskował o nadanie projektom ustaw składających się na reformę sądów powszechnych statusu projektów rządowych – zapowiedział Zbigniew Ziobro. Mam nadzieję, że poprzez pracę rządu będziemy mogli jeszcze podyskutować o szczegółach wprowadzonych zmian – dodał.

Wiceszef MS Marcin Warchoł podkreślił, że aby sądy mogły sprawnie i szybko działać, trzeba zadbać o przeszło 30 tys. pracowników sądów. – Dostaną oni gwarancję pracy na dotychczasowych stanowiskach. Wynagrodzenia zostaną również utrzymane. Nikt nie straci pracy – zapowiedział Warchoł. A dodatkowo „zostanie podniesiona ranga kadry urzędniczej”. – Zostaną oni objęci ochroną, tak jak funkcjonariusze publiczni – podkreślił wiceminister. – Dodatkowo dostaną rozbudowany system motywacyjny, którego do tej pory nie mieli – zaznaczył Warchoł.

Ziobro został zapytany na konferencji prasowej, czy zaprezentowana w poniedziałek reforma sądów powszechnych zakłada przenoszenie sędziów w stan spoczynku.

Minister zwrócił uwagę, że polska Konstytucja daje możliwość przeniesienia sędziego w stan spoczynku w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych. – W tej chwili ja nie zakładam, że ten przepis musi mieć zastosowanie w ramach propozycji, jakie tutaj przedkładamy – wyjaśnił Ziobro. – Tutaj decyzja nie należy do mnie. Ostatecznie to będzie decyzja kancelarii premiera i decyzja polityczna całego obozu, jak ten projekt procedować – stwierdził szef Ministerstwa Sprawiedliwości.

Jak dodał, jeśli projekt zyska status projektu rządowego, to środowiska sędziowskie będą uczestniczyć w jego konsultacjach. – Do reguł procesu uchwalania projektu przez rząd należy również konsultowanie takiego projektu ze środowiskiem sędziowskim – zauważył minister.

APW, PAP