Ich życiorysy mogą inspirować

Poniedziałek, 27 września 2021 (19:12)

Otwarcie wystawy o „diamentowej” generacji Polaków przypada – jak przypomniał prezes IPN Karol Nawrocki – 27 września, czyli w kolejną, już 82. rocznicę utworzenia Służby Zwycięstwu Polski; rocznicy, która traktowana jest również jako upamiętnienie powstania Polskiego Państwa Podziemnego, jedynej w skali światowej organizacji, w której mimo terroru okupantów funkcjonowały wszystkie organy państwowe, zarówno cywilne, jak i wojskowe.

– 27 września 1939 roku gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz powołał Służbę Zwycięstwu Polski, pierwszą strukturę Polskiego Państwa Podziemnego, która potem w trakcie zmian strukturalnych stała się Związkiem Walki Zbrojnej, a 14 lutego 1942 roku Armią Krajową. Dzień 27 września dzisiaj w naszej pamięci jest początkiem Polskiego Państwa Podziemnego, a więc Polski walczącej o swoją niepodległość, ale też Polski kształcącej w obliczu dwóch systemów totalitarnych – akcentował Nawrocki, przypominając, że Polacy w latach okupacji poza wysiłkiem walki zbrojnej i wysiłkiem edukacyjnym podjęli także wysiłek związany ze zbudowaniem podziemnego wymiaru sprawiedliwości, który karał tych, którzy zniewolili Polskę oraz tych, którzy z nimi współpracowali.

Prezes IPN przypomniał też, że Krzysztof Kamil Baczyński czy też inny bohater ekspozycji Tadeusz Gajcy byli nie tylko wybitnymi polskimi poetami, ale również – jak zaznaczył – dzielnymi żołnierzami, którzy za swoją postawę wobec okupantów zapłacili najwyższą cenę – cenę życia.

Przywołując osiągnięcia II Rzeczypospolitej, jak np. budowa portu w Gdyni czy budowa Centralnego Okręgu Przemysłowego, szef Instytutu wskazał też, że największą wartością przedwojennej Polski okazało się jednak pokolenie ludzi, którzy jej bezwarunkowo służyli.

– Całe pokolenie Polaków, które nie było gotowe pogodzić się z Polską zniewoloną, Polską zniewoloną w roku 1939, ale także zniewoloną po roku 1945. To te postacie świadczą o wielkim sukcesie II Rzeczypospolitej, sukcesie, który miał zostać zniszczony i zapomniany na skutek zbrodni niemieckich i zbrodni komunistycznych – dodał.

Wystawę można oglądać – jak poinformował IPN – do 15 listopada na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie. Otwierając ekspozycję, dyrektor zamku Wojciech Fałkowski podkreślił m.in., że pokolenie Baczyńskiego „to pokolenie ludzi, którzy nie wahali się ruszyć z pomocą państwu i Narodowi Polskiemu w obliczu śmiertelnego zagrożenia”.

– To jest to pokolenie początków dwudziestolecia, które wychowane i wykształcone w II Rzeczypospolitej później upomniało się o Polskę i polskość – mówił dyrektor, dziękując IPN za decyzję o umiejscowieniu nowej ekspozycji na Zamku Królewskim w Warszawie.

Wystawa „Pokolenie Baczyńskiego” została przygotowana w języku polskim i języku angielskim przez Biuro Edukacji Narodowej IPN w związku ze stuleciem urodzin Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, jednego z najwybitniejszych polskich poetów, który zginął podczas Powstania Warszawskiego. Tworzą ją plansze części ogólnopolskiej oraz plansze trzynastu wersji regionalnych przygotowane przez oddziały i delegatury IPN z całego kraju, które będą prezentowane w całej Polsce. Autorami części ogólnopolskiej są szef Biura Edukacji Narodowej IPN Adam Hlebowicz oraz historyk dr Paweł Rokicki.

Do przedstawicieli pokolenia Baczyńskiego, których sylwetki prezentowane są na ekspozycji, należeli również – jak podał IPN – Ryszard Kaczorowski, ostatni prezydent II RP na uchodźstwie.

W tym samym roku co Jan Paweł II urodziła się Anna Smoleńska. Starsza od przyszłego Papieża o 3 miesiące harcerka Szarych Szeregów jest współautorką jednego z najbardziej rozpoznawalnych dziś symboli – kotwicy Polski Walczącej – przekazał Instytut.

Niektórzy uważają, że pokolenie to zostało zmarnowane. Jedni zginęli w boju, a tych, którzy przeżyli, na zawsze napiętnowały lata wojny. A jednak ich życiorysy mogą inspirować współczesnych Polaków – podkreślają twórcy wystawy z Biura Edukacji Narodowej IPN.

Byli pierwszym pokoleniem wychowanym w niepodległej Polsce. Wyrastali w duchu służby bliźnim i Ojczyźnie. Słowo „poświęcenie” bardzo dobrze opisuje ich życiowe wybory [...]. Po wojnie pielęgnowali wartości, w których wyrośli, stali się przewodnikami duchowymi, lekarzami, nauczycielami, naukowcami... To oni w 1980 r. razem z kolejnymi pokoleniami Polaków stanęli ponownie na barykadach, aby walczyć o wolność i solidarność – dodali historycy z IPN, zaznaczając też, że to, czego uczą biografie bohaterów wystawy, to wartość służby innym, zwłaszcza tym, którzy są obok i mogą potrzebować pomocy.

Nie zawsze to, czego chcemy, jest tym, czego potrzebujemy, a praca na rzecz bliźniego jest dobrem bezcennym i ponadczasowym. Ważne są korzenie, tradycja, więzy rodzinne, choć dzisiejszy świat nieraz odwraca się od tych wartości – podsumowało Biuro Edukacji Narodowej IPN.

APW, PAP