Papieskie monety z Pałacem Biskupim w Krakowie
Środa, 22 września 2021 (15:44)Pałac Biskupi w Krakowie to kolejny temat, który pojawił się na monetach kolekcjonerskich emitowanych przez Narodowy Bank Polski. Z uwagi na fakt, że na tym numizmacie znalazł się św. Jan Paweł II – moneta jest traktowana przez wielu kolekcjonerów jako kolejna moneta papieska.
Dzisiaj do obiegu trafiły dwie monety – złota o nominale 100 złotych oraz srebrna o nominale 50 złotych „Pałac Biskupi w Krakowie”.
Nie ma chyba dorosłego Polaka, który nie kojarzyłby ulicy Franciszkańskiej 3 w Krakowie, przy której od schyłku XIV wieku znajduje się Pałac Biskupów Krakowskich – największa spośród miejskich budowli tego typu. Obiekt, przebudowywany na przestrzeni kolejnych wieków, w połowie XVII stulecia otrzymał modną wówczas szatę włoskiego baroku, czego świadectwem pozostaje do dziś południowa fasada, flankowana dwoma belwederami w narożach. W folderze emisyjnym towarzyszącym emisji monet, autorstwa ks. Andrzeja Witki, możemy znaleźć także inne ciekawe informacje dotyczące tego obiektu, m.in. tę, że na początku XIX wieku ks. bp Jan Paweł Woronicz urządził w pałacu romantyczne muzeum poświęcone historii Polski, ze słynnym gabinetem historycznym z obrazami Franciszka Smuglewicza i Michała Stachowicza, wypełnione wieloma sentymentalnymi relikwiami z przeszłości Ojczyzny.
W dziejach tego historycznego i jakże ważnego z punktu widzenia historii Krakowa i Polski obiektu odnotować należy także smutny czas, jakim był pożar pałacu. Miało to miejsce w lipcu 1850 roku podczas pożaru Krakowa. Pałac odbudowano jeszcze w tym samym XIX wieku. Niezwykle ważny jest również fakt, że w Pałacu Biskupim w Krakowie w latach 1964-1978 mieszkał i sprawował urząd metropolity krakowskiego ks. kard. Karol Wojtyła. Jednak losy przyszłego Papieża – związane z tym miejscem – sięgają jeszcze czasów II wojny światowej i okupacji niemieckiej. To wtedy w Pałacu Biskupów Krakowskich swoją siedzibę miało miejsce konspiracyjne seminarium duchowne. Jednym z alumnów, którzy decyzją ks. kard. Sapiehy odbywali tam studia filozoficzno-teologiczne oraz formacje duchową, był kleryk Karol Wojtyła, który w kaplicy Pałacu Biskupów Krakowskich otrzymał święcenia kapłańskie 1 listopada 1946 roku.
To z Franciszkańskiej 3 ks. kard. Wojtyła wyjechał do Rzymu na pamiętne konklawe, które 16 października 1978 roku wybrało metropolitę krakowskiego na najwyższy urząd w Kościele. Jak Paweł II tak naprawdę nigdy nie rozstał się z tym miejscem i gościł tu podczas każdej ze swoich pielgrzymek do Ojczyzny. Tu spotykał się z różnymi gośćmi, także ze swoimi przyjaciółmi – dawną młodzieżą ze „Środowiska”, dla których do końca pozostał „Wujkiem”, oraz z kolegami z lat szkolnych z Wadowic. Do historii przeszły też słynne spotkania z Papieżem w oknie nad głównym wejściem do pałacu, skąd Jan Paweł II prowadził długie wieczorne dialogi – szczególnie z młodzieżą licznie zgromadzoną pod oknem na ulicy i na placu przed kościołem Ojców Franciszkanów. Ostatnie, pożegnalne jak się okazało, spotkanie z wiernymi w chyba najsłynniejszym oknie papieskim na świecie miało miejsce w 2002 roku. To wówczas z ust Ojca Świętego padły pamiętne słowa: „Jakby się kto pytał, Franciszkańska 3”.
Na Franciszkańskiej 3 podczas swoich pielgrzymek do Polski gościli też dwaj kolejni Papieże: Benedykt XVI oraz Franciszek. 16 października 2018 roku, w 40. rocznicę wyboru kard. Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową, w Oknie Papieskim została odsłonięta mozaika autorstwa Magdaleny Czeskiej, przedstawiająca błogosławiącego wiernych Papieża Polaka.
Złota moneta, wybita stemplem lustrzanym, została zaprojektowana przez Urszulę Walerzak. Na rewersie został ukazany centralnie portal głównego wejścia do Pałacu Biskupiego w Krakowie z wkomponowanym pośrodku wizerunkiem Papieża Jana Pawła II będącym transpozycją mozaiki z Okna Papieskiego, z umieszczonym w portalu stylizowanym herbem papieskim. Moneta została wyemitowana w nakładzie do 1200 sztuk. Żeby stać się jej właścicielem, trzeba zapłacić 2200 złotych brutto.
Projektantką srebrnej monety jest Dominika Karpińska-Kopiec. Rewers przedstawia fragment portalu głównego wejścia do Pałacu Biskupiego w Krakowie, ponad nim Okno Papieskie (szklana wstawka) z mozaiką przedstawiającą portret Papieża Jana Pawła II. Z lewej strony okna widoczny jest stylizowany herb papieski, wzdłuż brzegu, od dołu ku górze, widnieje napis: PAŁAC BISKUPI W KRAKOWIE. Moneta ukazała się w nakładzie 6 tysięcy sztuk, a jej cena to 950 zł brutto.
Na awersie monety złotej i srebrnej jest widoczna fasada Pałacu Biskupiego w Krakowie, wizerunek orła – godła Rzeczypospolitej Polskiej, napis Rzeczpospolita Polska oraz rok emisji.
Obie monety papieskie można kupić w Oddziałach Okręgowych NBP oraz sklepie internetowym NBP Kolekcjoner.
Kolejna emisja monet kolekcjonerskich NBP będzie miała miejsce 6 października 2021 roku. Wówczas do rąk kolekcjonerów trafi srebrna dziesięciozłotówka „30-lecie wznowienia działalności Caritas Polska”.
Mariusz Kamieniecki