• Niedziela, 17 maja 2026

    imieniny: Brunona, Sławomira

Pamięć o śp. Stefanie Melaku

Piątek, 17 września 2021 (13:09)

Przy pomniku Poległym i Pomordowanym na Wschodzie rozpoczął się Ogólnopolski Zjazd Formacji Niepodległościowej. W uroczystości biorą udział przedstawiciele władz państwowych, kombatanci, działacze opozycji w PRL skupieni wokół Komitetu Katyńskiego.

– Dziś odsłaniamy tablicę poświęconą człowiekowi niezłomnemu, który w latach komunistycznego zniewolenia niósł prawdę o zbrodni katyńskiej i innych sowieckich zbrodniach, człowiekowi, który zainicjował odsłonięcie Krzyża Katyńskiego na warszawskich Powązkach, który był pierwszym na ziemiach polskich pomnikiem i hołdem dla pomordowanych oficerów – powiedział Jan Józef Kasprzyk, szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Dodał, że Stefan Melak potrafił stworzyć wokół siebie środowisko ludzi, którzy mieli odwagę mówienia o tych zbrodniach i są oni wzorem dla współczesnych, aby „zawsze oddawali hołd, tym, którzy zginęli tylko dlatego, że byli obywatelami Rzeczypospolitej, państwa, które zawsze będzie miało w sobie gen wolności”.

Gościem uroczystości był brat Stefana Melaka, prezes Komitetu Katyńskiego Andrzej Melak. W krótkim przemówieniu przypomniał o zasługach swojego brata. –Czcimy tego, którego żadna komunistyczna przemoc nie złamała – zaznaczył działacz na rzecz upamiętnienia zbrodni katyńskiej. Z żalem zauważył, że jego misja nie jest jeszcze w pełni zrealizowana, ponieważ ofiary zbrodni komunistycznych nie są wystarczająco upamiętnione.

W liście skierowanym do uczestników uroczystości minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak napisał, że Stefan Melak był pomysłodawcą jednej z najbardziej brawurowych akcji podziemia antykomunistycznego, gdy potajemnie na cmentarzu Wojskowym na Powązkach ustawiono Krzyż Katyński. – Mimo że uczestników akcji represjonowano, a pomnik zrabowano już pierwszej nocy, to sprawy katyńskiej nie dało się już zamilczeć – stwierdził minister Błaszczak.

Minister Jan Józef Kasprzyk przypomniał, że agresja sowiecka, której rocznicę dziś obchodzimy, przesądziła o losach wojny we wrześniu 1939 r. – Pełną odpowiedzialność za utratę przez Polskę niepodległości ponosi zarówno III Rzesza, jak i Związek Sowiecki. Była to odpowiedzialność za los Polski oraz innych krajów Europy Środkowej. Te dwa totalitaryzmy decydowały o losach suwerennych narodów – podkreślił szef UdsKiOR. Dodał, że tym istotniejsze jest zwracanie uwagi na współczesne próby zakłamywania znaczenia tego dnia, które „szczególnie częste są we współczesnej Rosji”. – Musimy przypominać, kto jest odpowiedzialny za największą tragedię w dziejach świata. Ponoszą ją dwa kraje – Niemcy i Rosja Sowiecka – akcentował.

Uroczystość zwieńczyła ceremonia złożenia kwiatów w hołdzie ofiarom sowieckiej agresji we wrześniu 1939 r. i okupacji terenów Rzeczypospolitej Polskiej, a także strażnikom ich pamięci. Odsłonięcie tablicy ku pamięci Stefana Melaka to kolejna taka uroczystość. W zeszłym roku obok tego samego pomnika umieszczono tablicę ku czci inicjatora jego budowy Wojciecha Ziembińskiego.

Uroczystość zainaugurowała zorganizowany przez UdsKiOR i Fundację Walczących o Niepodległość, Wyklętych, Pokrzywdzonych, Internowanych, Więzionych coroczny Ogólnopolski Zjazd Formacji Niepodległościowej. W południe w katedrze polowej Wojska Polskiego odprawiona została Msza Święta w intencji ofiar sowieckich represji i zbrodni.

Stefan Melak (1946-2010) był działaczem niepodległościowym i przewodniczącym Komitetu Katyńskiego. Przez wiele lat walczył o upamiętnienie ofiar zbrodni katyńskiej oraz pielęgnowanie pamięci o Polakach pomordowanych na Wschodzie. 31 lipca 1981 r. działacze Komitetu Katyńskiego potajemnie ustawili pierwszy w Polsce pomnik poświęcony ofiarom sowieckiej zbrodni na polskich oficerach. Także z jego inspiracji w Miednoje i Charkowie ustawiono w sierpniu 1991 r. krzyże dla uczczenia pamięci zamordowanych Polaków. W 2006 r. został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Zginął w katastrofie smoleńskiej 10 kwietnia 2010 r. Został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. 

Drogi Czytelniku! Galeria zdjęć z wydarzenia dostępna TUTAJ

AB, PAP