Moneta w hołdzie obrońcom Poczty Gdańskiej

Środa, 1 września 2021 (16:54)

1 września 1939 r. o godz. 4.48 strzały z pancernika „Schleswig-Holstein” w kierunku polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte rozpoczęły II wojnę światową. Niemcy napadły na Polskę, rozpoczynając najkrwawszą w dziejach próbę podporządkowania świata. Tego samego dnia oddział specjalny Schutzpolizei (Policji Ochronnej) i pododdziały SS: Wachsturmbann „Eimann” i SS-Heimwehr Danzig zaatakowały budynek Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku. Pełniącym obowiązki dyrektorem poczt i telegrafów był wówczas dr Jan Michoń, a obroną gmachu kierował ppor. rez. inż. saperów Konrad Guderski „Konrad”, pracownik cywilny Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Kiedy ranny odłamkiem granatu zginął zaraz na początku obrony, funkcję dowódcy przejął jego dotychczasowy zastępca Alfons Flisykowski. W folderze towarzyszącym emisji monety przygotowanym przez prof. dr. hab. Bogdana Chrzanowskiego możemy przeczytać, że pocztowcy stawili nadspodziewanie silny opór niemieckiemu agresorowi. Dlatego po pierwszych nieudanych atakach Niemcy wprowadzili do akcji dwa oddziały piechoty, dwa pancerne wozy: SS-Ostmark i SS-Sudetenland, ponadto do walki z pocztowcami użyto ręcznych granatów i artylerii: haubicy 105 mm. Dopiero użycie broni pancernej i miotaczy ognia zmusiło pocztowców do poddania się. W obronie budynku Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku zginęło sześciu Polaków. Pozostałych Niemcy aresztowali i osadzili na Biskupiej Górce, a następnie w więzieniu przy Schiesstange (ul. Kurkowa). – 5 października 1939 roku na mocy bezprawnego wyroku sądu wojskowego 38 pocztowców zostało straconych na strzelnicy pomiędzy Gdańskiem-Wrzeszczem a obecną dzielnicą Zaspą – przypomina prof. dr hab. Bogdan Chrzanowski.

Bohaterstwo i odwagę pocztowców uczcił Narodowy Bank Polski monetą „Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku. Agresja Niemiec na Polskę”. Srebrna moneta o nominale 20 zł zaprojektowana przez Roberta Kotowicza ma wyjątkowy kształt znaczka pocztowego z ząbkowanym rantem. Ponadto dla wyeksponowania detali wykorzystano dodatkową technikę – druk UV. Rewers przedstawia wizerunki dr. Jana Michonia, Alfonsa Flisykowskiego oraz ppor. Konrada Guderskiego na tle wejścia głównego do historycznego budynku Poczty w Gdańsku. Wejście główne ukazane na tle zniszczonej fasady budynku Poczty jest też motywem awersu monety. Całość uzupełnia symbol Poczty Polskiej. Warto dodać, że na podstawie wizerunku rewersu monety NBP został zaprojektowany znaczek okolicznościowy Poczty Polskiej SA o tym samym tytule – „Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku. Agresja Niemiec na Polskę”.

Srebrna moneta została wyemitowana w nakładzie do 10 tysięcy sztuk i można ją będzie nabyć w cenie 270 zł brutto.

Kolejną emisję monet kolekcjonerskich zaplanowano na 8 września br. Wówczas do rąk kolekcjonerów trafi srebrna moneta o nominale 20 zł z serii „Polskie Termopile”, przypominająca bitewne zmagania, w których – w imię wolności i niepodległości – polski żołnierz był gotów poświęcić zdrowie i życie, nawet wobec przeważających sił wroga. Tym razem moneta poświęcona jest Bitwie pod Dytiatynem – stoczonej 16 września 1920 roku przez III batalion 13 Pułku Piechoty z kilkukrotnie liczniejszymi siłami wojsk bolszewickich. Bitwa z racji ogromnego poświęcenia walczących wobec przeważających sił wroga – jako jedna z kilku obok bitew m.in. pod Węgrowem, Hodowem, Wizną czy Zadwórzem – przeszła do historii jako „Polskie Termopile”.

Mariusz Kamieniecki