• Czwartek, 19 marca 2026

    imieniny: Józefa, Bogdana

Widzieć, ocenić oraz działać...

Wtorek, 15 czerwca 2021 (16:02)

Jedyna skuteczna strategia odbudowy świata po pandemii to ta, która przewiduje globalną solidarność, celem musi być uniknięcie nowych podziałów: na lepszych i gorszych, na bogatych i biedniejszych, zaszczepionych i niezaszczepionych - oświadczył prezydent Andrzej Duda we wtorek w Bratysławie.

Prezydent wziął udział w inauguracji dorocznej konferencji GLOBSEC. Tegoroczna 16. edycja tego forum odbywa się w dniach 15–17 czerwca w formacie hybrydowym; tematem debaty w tym roku jest „środkowoeuropejska droga do odbudowy po pandemii”. W inauguracji tegorocznej konferencji udział wziął również papież Franciszek.

Papież skierował przesłanie do uczestników 16. Edycji GLOBSEC Bratislava Forum, które o odbywa się pod hasłem: „Zbudujmy lepszy świat niż był przedtem”. GLOBSEC to spotkanie, które dotyczy kierunków rozwoju po okresie pandemii oraz podejmuje najważniejsze problemy społeczno-ekonomiczne, ekologiczne oraz polityczne, które pogłębiły się w związku z kryzysem sanitarnym.

Franciszek w przesłaniu wskazał na potrzebę podjęcia trzech kroków, które streszczają trzy czasowniki: widzieć, ocenić oraz działać. Nie chodzi jedynie o uznanie systemowych braków, popełnionych błędów i braku odpowiedzialności w stosunku do Stwórcy, bliźniego oraz natury. Nie wystarczy odbudować to, co było, ale należy poprawić to, co źle funkcjonowało przed nadejściem koronawirusa i co przyczyniło się do pogłębienia kryzysu. Trzeba zdaniem Franciszka zobaczyć, że świat dał się zwieść złudnemu poczuciu bezpieczeństwa opartemu na dążeniu do zysku za wszelką cenę. Ponadto model rozwoju ekonomicznego i społecznego charakteryzuje się wieloma nierównościami i egoizmami, co powoduje, że niewielka mniejszość ludności świata posiada większość dóbr, nierzadko wyzyskując ludzi oraz zasoby. Papież zwraca też uwagę na styl życia nie uwzględniający wystarczająco troski o środowisko. Przyzwyczailiśmy się do niepohamowanego konsumowania i niszczenia tego, co należy do wszystkich i powinno być strzeżone z szacunkiem, tworząc „dług ekologiczny” na rzecz ubogich i przyszłych pokoleń.

Ojciec Święty zwrócił następnie uwagę, że kryzys otwiera nowe możliwości, stanowi wyzwanie do podjęcia w aktualnej sytuacji, aby przekształcić czas próby w czas wyboru. Kryzys, który dotknął wszystkich przypomina, że nikt nie ocali się w pojedynkę. Kryzys otwiera drogę ku przyszłości, która uzna równość każdego ludzkiego istnienia: nie równość abstrakcyjną, ale konkretną, dającą osobom oraz ludom równe i rzeczywiste szanse rozwoju.

Franciszek zaznaczył, że kto nie podejmuje działania, marnuje szansę ofiarowaną przez kryzys. Aby podjąć działanie w obliczu niesprawiedliwości społecznych i marginalizacji trzeba podążać drogą rozwoju, który stawia w centrum każdego człowieka i całego człowieka.

– Każde działanie potrzebuje wizji, wizji całościowej i pełnej nadziei: wizji podobnej do tej, jaką miał biblijny prorok Izajasz, który widział miecze zamienione w pługi, włócznie w sierpy (por. Iz 2, 4). Działanie na rzecz rozwoju wszystkich jest podejmowaniem w praktyce dzieła nawrócenia. A przede wszystkim decyzji, które zamieniają śmierć w życie, broń w żywność. Ale my wszyscy powinniśmy podjąć również ekologiczne nawrócenie. Ogólna wizja zakłada bowiem perspektywę stworzenia rozumianego jako wspólnego domu i pilnie wzywa do podjęcia działań w celu jego ochrony – podkreślił Papież. Drodzy przyjaciele, ożywieni nadzieją, która pochodzi od Boga, mam nadzieję, że wasza wymiana w tych dniach przyczyni się do wypracowania modelu odnowy, zdolnego do tworzenia rozwiązań bardziej włączających oraz zrównoważonych; modelu rozwoju opartego na pokojowym współistnieniu ludów i harmonii ze stworzeniem – stwierdził Franciszek.

Prezydent Duda wyraził satysfakcję z faktu, że możliwy jest osobisty udział przywódców w konferencji GLOBSEC w Bratysławie, „dzień po zakończeniu szczytu NATO w Brukseli, by rozmawiać o ważnych problemach, a także o przyszłości”.

– W szczególności, również w kontekście tego, co przed chwilą usłyszeliśmy z ust Ojca Świętego, wszyscy mamy nadzieję, że pandemia się kończy i że właśnie teraz jest ten moment, aby rozmawiać o czekających nas wyzwaniach, ale także by wyciągnąć wnioski z tego, co zdarzyło się w ciągu ostatniego ponad roku, co nas dotknęło, czemu nie udało się zapobiec, a czemu być może – dzięki wspólnym wysiłkom, solidarności, dzięki lepszemu współdziałaniu, dzięki wzajemnemu zrozumieniu – będziemy w stanie albo będą w stanie zapobiec ci, którzy przyjdą po nas. Choć mam nadzieję, że nigdy już nie będą musieli – powiedział Duda.

Podkreślił, że osobisty udział przywódców w GLOBSEC nie byłby możliwy, gdyby nie bezpieczeństwo, jakie dały ogromne wysiłki służb medycznych, oraz miesiące wyrzeczeń związanych z licznymi ograniczeniami dotyczącymi pandemii.

– Dziś żyjemy nadzieją, że ludzkość weszła na ścieżkę powrotu do normalności, że wraz z pojawieniem się szczepionek skutecznie zarządzamy tym kryzysem. Choć oczywiście zawsze pozostaje otwarte pytanie, czy rzeczywiście tak jest – powiedział Duda.

Dodał, że dyskusje na ten temat są przedmiotem kuluarowych rozmów przywódców.

Zaznaczył, że „niewiele jest na świecie zjawisk, które miałyby tak bardzo powszechny charakter, jak pandemia SARS-CoV-2”.

– Ten niepozorny patogen zaatakował cały świat, uderzając nie tylko w zdrowie publiczne, przynosząc śmierć i cierpienie, ale przede wszystkim zachwiał społecznym poczuciem bezpieczeństwa, zachwiał fundamentami światowej ekonomii. Żadne społeczeństwo i żadna gospodarka nie oparły się kryzysowi – podkreślił polski prezydent.

„W tym kontekście z całą stanowczością i całym przekonaniem chcę podkreślić, że jedyna skuteczna strategia dla popandemicznej odbudowy świata, w tym naszego regionu Europy Środkowej, to ta, która przewiduje [...] globalną solidarność, zrozumienie, współdziałanie” – oświadczył Duda.

Jak zaznaczył, „żaden kraj nie może czuć się bezpieczny, jeśli inne państwa wciąż zmagają się z epidemią i jej skutkami”.

Według prezydenta odbudowa gospodarek będzie o wiele trudniejsza, jeśli cały globalny organizm gospodarczy nie będzie w pełni zdrowy.

– Celem z całą pewnością musi być uniknięcie nowych podziałów: na lepszych i gorszych, na bogatych i biedniejszych, na zaszczepionych i niezaszczepionych. To jest nasza wspólna walka, która wymaga powrotu do fundamentalnych wartości chrześcijańskich – o których przed chwilą pięknie mówił Jego Świątobliwość papież Franciszek – ale także i humanistycznych, tak ważnych dla nas wszystkich – oświadczył Duda.

Prezydent podkreślił, że przywódcy muszą zmierzyć się z problemami, które istniały także przed wybuchem pandemii i nie zniknęły. Jak mówił, wystarczy spojrzeć na najbliższe otoczenie Unii Europejskiej.

– Rosja kontynuuje swoje działania i zapowiada dalsze kroki o charakterze imperialnego nacisku, ingeruje w wewnętrzne sprawy innych państw, narusza fundamenty prawa międzynarodowego, także wobec własnych obywateli – powiedział Duda.

Ocenił też, że „jesteśmy świadkami coraz bardziej nieobliczalnych działań białoruskiego reżimu”, wymienił w tym kontekście „kolejne aresztowania, prześladowania, ograniczenie jakiejkolwiek wolności obywatelskiej”.

Jak dodał, „od 2011 roku zdestabilizowana Libia jest areną operacji wojennych i celem działań hybrydowych, a państwa południa Europy od lat zmagają się z nieustającym kryzysem migracyjnym, który jest cały czas stałym zagrożeniem”.

– Możemy uratować ludzkość poprzez eradykację, czyli globalne zwalczenie, wirusa, ale pamiętajmy też o innych, równie groźnych chorobach trawiących świat: autorytaryzmie, imperializmie, naruszeniach prawa międzynarodowego i praw człowieka. To są realne problemy, które istniały przed pandemią i do których musimy się konstruktywnie odnosić – podkreślił prezydent.

– Wartości to kwestia fundamentalna, ale nie zapominajmy, że mówiąc o bezpieczeństwie, trzeba mówić również o kosztach. Bezpieczeństwo to inwestycja i w tym kontekście kluczowe znaczenie ma gospodarka. Szybka odbudowa dotkniętych kryzysem gospodarek jest bardzo ważna, ale jeszcze większe znaczenie ma model odbudowy – podkreślił.

Według prezydenta popandemiczny ład gospodarczy musi za punkt wyjścia przyjąć powrót na ścieżkę dynamicznego wzrostu.

– [...] nie mam wątpliwości, że wzrost, a więc poprawa sytuacji gospodarczej, zamożności społeczeństw, będzie budował odporność – powiedział Duda.

Duda powiedział, że nasz region będzie jednym z najprężniej rozwijających się. Jak wskazał, spodziewany wzrost PKB w Europie Środkowej ma wynieść w najbliższym okresie 4,6 proc.

APW, PAP, KAI