• Czwartek, 13 maja 2021

    imieniny: Ofelii, Roberty, Serwacego

Świętujemy w imię pamięci i przyszłości

Poniedziałek, 3 maja 2021 (11:55)

Nasi przodkowie chcieli ugruntować wolność i obronić zagrożoną niepodległość, dlatego zdecydowali się na wielką reformę ustrojową; Konstytucja 3 maja zapisała się jako wzorzec uniwersalnych wartości – mówił w Sejmie w 230. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja prezydent Andrzej Duda.

– W dniu, w którym dziejowa przeszłość tak namacalnie spotyka się ze współczesnością, wsłuchujemy się w przesłanie naszych przodków, bo to świadectwo ich mądrości, odpowiedzialności i patriotyzmu, bo to nasze chlubne polskie i litewskie dziedzictwo, bo to wielki pomnik historii, znaczący dla rozwoju europejskiej i ogólnoludzkiej cywilizacji – mówił prezydent podczas uroczystego polsko-litewskiego zgromadzenia posłów i senatorów.

Prezydent, który zacytował również fragment preambuły Konstytucji 3 maja, podkreślił, że „uchwalenie pierwszej w Europie i drugiej w świecie konstytucji było dowodem, że Rzeczpospolita jest w pełni sił, jest gotowa żyć i rozwijać się zgodnie z rytmem nowoczesności” .

Dodał, że Rzeczpospolita, która była wówczas postrzegana przez niektórych jako „kraj peryferyjny”, stała się prekursorem zmian wprowadzających nowy porządek ustrojowy i społeczny.

– Konstytucja 3 maja już na zawsze zapisała się jako wspaniały wzorzec uniwersalnych wartości, jako jedno z najważniejszych dokonań ludzkiego umysłu i dążeń do zbudowania jak najdoskonalszej wspólnoty politycznej – podkreślił prezydent.

– Razem, Polacy i Litwini, chlubimy się wielkimi dokonaniami Rzeczypospolitej Obojga Narodów, razem dzielimy dumę ze wspólnego, wspaniałego dzieła Konstytucji 3 maja – zaznaczył prezydent Duda.

Dodał, że pierwszy rozbiór Rzeczypospolitej był strasznym wstrząsem, lecz spowodował także „wielkie patriotyczne przebudzenie”. I właśnie z ruchu opartego na tym przebudzeniu wyrosła Konstytucja 3 maja.

– Świętujmy jubileusz uchwalenia Konstytucji 3 maja w imię pamięci, a zarazem w imię przyszłości; chcemy pamiętać, że Konstytucja 3 maja to opowieść o potędze wspólnoty i potędze zgody narodowej, o sile wolności, praworządności i demokracji – powiedział w Sejmie prezydent Andrzej Duda.

Wskazywał, że najważniejszym celem Konstytucji było umocnienie obywatelskiej wolności i jej poszerzenie na stan mieszczański, a jednocześnie wzmocnienie rządności i sprawności państwa, aby ochronić jego niepodległość, zagrożoną przez sąsiednie imperia. Dlatego – zwracał uwagę – większe uprawnienia otrzymała władza wykonawcza, zniesione zostało liberum veto i otwarto drogę do budowy nowoczesnego narodu, a właściwie kilku współtworzących Rzeczpospolitą narodów.

Prezydent mówił, że dowodzi tego dopełniający dzieła Konstytucji wydany w październiku 1791 r. akt Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów.

– To piękne, symboliczne miano. Zaręczenie oznacza upewnienie, gwarancję, a jednocześnie wprost nawiązuje do aktu zaręczeń, który nieodłącznie kojarzy się z bliskością, zaufaniem i miłością dwojga osób wybierających siebie nawzajem na zawsze – dodał.

– W tym akcie zaręczenia stanowiącym istotny filar ustrojowy Rzeczypospolitej, Korona i Litwa potwierdzały swój związek i udzielały sobie nawzajem gwarancji. Akt ten wychodził naprzeciw oczekiwaniu elity politycznej Wielkiego Księstwa Litewskiego, by zaznaczyć równość Polaków i Litwinów w ich odnowionym państwie. Twórcy Konstytucji pokazali w ten sposób umiejętność – tak potrzebną i dzisiaj – budowania jedności bez niszczenia wielości, tworzenia wspólnoty opartej na fundamencie kompromisu – mówił Duda.

– Świętujmy jubileusz uchwalenia Konstytucji 3 maja w imię pamięci, a zarazem w imię przyszłości. Jedno bezpośrednio wiąże się z drugim. Pamięć bowiem, dumna, wierna, a także rozumiejąca, pozwala wyciągać wnioski, jest wielką siłą. Daje nam ona poczucie zakorzenienia, tożsamości oraz ugruntowaną na doświadczeniach mocną wiedzę, czego chcemy, a czego nie chcemy. Pamięć służy pomyślnej i przemyślanej przyszłości – oświadczył prezydent.

Zdobyczą narodów Europy Środkowo-Wschodniej jest to, że trwale zrozumieliśmy, jak ważni jesteśmy dla siebie, jak istotny jest nasz dialog, zaufanie, współdziałanie w obliczu współczesnych szans, wyzwań, ale i zagrożeń – przypomniał prezydent Andrzej Duda.

Prezydent wskazywał, że uchwalonej 230 lat temu „Konstytucji 3 Maja nie mogli ścierpieć wrogowie wolności”, a „imperialna Rosja wydała jej wojnę”.

– Zawsze wszelcy tyrani będą zwalczać przesłanie wolnościowej Majowej Jutrzenki. Było ono zakazane przez zaborców i przez okupantów. Pamiętamy również czasy, gdy zabraniano świętowania dnia 3 maja w latach rządów komunistycznych – mówił prezydent Polski.

Podkreślił, że „pragnienia wolności nie da się tak łatwo pokonać”. Wskazał, że „wartościami Konstytucji 3 maja kierowali się Polacy podczas zrywu »Solidarności«”, a także Litwini w społecznym Ruchu na rzecz Przebudowy – Sajūdis.

– Dzięki sile tych wartości zwyciężyliśmy. Zawsze będą nas umacniać, zawsze będziemy im wierni – oświadczył prezydent.

***

– 230 lat temu podczas obrad Sejmu Wielkiego uchwalono dokument będący ostatnią wolą i testamentem gasnącej Ojczyzny, a zarazem najwybitniejszym i najbardziej dalekowzrocznym dokonaniem polskiego parlamentaryzmu. Dzisiaj, patrząc na to wielkie dzieło naszych przodków, czujemy mocniej i rozumiemy lepiej, że każdy z nas jest obywatelem państwa, które tworzymy i kształtujemy wspólnie – oświadczyła z kolei marszałek Sejmu Elżbieta Witek.

– Konstytucja 3 maja to nie tylko dokument z przeszłości, lecz także niegasnące źródło siły i mądrości Polaków, które sprawia, że dzisiejsze święto możemy obchodzić w poczuciu uzasadnionej dumy z naszego narodowego dziedzictwa – powiedziała marszałek Sejmu.

Witek wskazała ponadto, że do udziału w uroczystości za pośrednictwem internetu zostali zaproszeni także byli prezydenci RP, byli marszałkowie Sejmu i Senatu oraz byli premierzy, a także przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, najważniejszych instytucji państwowych oraz Kościołów i związków wyznaniowych w Polsce.

***

– Litwa nadal kroczy ramię w ramię z Polską, jesteśmy członkami UE i NATO, wspólnie troszczymy się o więzi polityczne, obronne, gospodarcze i kulturowe; dążymy do zapewnienia bezpieczeństwa naszego regionu – mówił w Sejmie w 230. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja prezydent Litwy Gitanas Nausėda.

– W tym pamiętnym dniu swoim przykładem świadczymy niezłomną wspólnotę Litwy i Polski. Od ślubu Władysława Jagiełły z Jadwigą nasze szlaki dążyły w jednym kierunku – czasami osobno, ale z biegiem czasu coraz bardziej zbliżając się do siebie – mówił litewski prezydent.

Dodał, że u podstaw stosunków między naszymi krajami zawsze były wyraźne poczucie przynależności do zachodniej cywilizacji oraz obowiązek podtrzymywania i obrony jej wartości.

– Litwa nadal kroczy ramię w ramię z Polską. Dziś razem jesteśmy członkami Unii Europejskiej i NATO. Wspólnie troszczymy się o więzi polityczne, obronne, gospodarcze i kulturowe. Dążymy do zapewnienia bezpieczeństwa naszego regionu. Doskonale uświadamiamy sobie, że od naszego wspólnego sukcesu zależą nadzieje sąsiednich państw życia takiego, jakiego chcą, a nie takiego, które jest im narzucane z zewnątrz – mówił Nausėda.

Prezydent Litwy podkreślał, że wspólne dążenia Polski i Litwy nie stanowią zagrożenia dla suwerenności państw.

– Polska i Litwa zbyt długo cierpiały jarzmo obcych państw, by nie umiały docenić i doceniać niepodległości jedna drugiej – akcentował Nausėda.

Podkreślał wspólne stanowiska obu krajów pod względem stosunków z sąsiadami, obrony, bezpieczeństwa i stosunków gospodarczych.

– Aspiracją na miarę XXI wieku jest poszukiwanie podobnie myślących, a nie oponentów, tudzież zaufanie do pozytywnej energii ludzi i państw, ponieważ stanowi to jedyną drogę do postępu – zauważył Nausėda.

Zwrócił także uwagę na rolę rodów szlacheckich w historii Rzeczypospolitej.

– Konstytucja 3 maja jednakowo należy do Litwinów, Polaków i innych narodów regionu, o tyle, o ile są gotowe wziąć na siebie odpowiedzialność za przyszłość tej bogatej tradycji – mówił prezydent Litwy i dodawał, że Litwini „na nowo odkrywają” obecnie Konstytucję 3 maja.

Nausėda swoje przemówienie zakończył w języku polskim.

– Z nami zawsze była wiara, w sercach Panna Święta, co jasnej broni Częstochowy i w ostrej świeci bramie. Na sztandarach Pogoń i Orzeł. I radość z naszych zwycięstw. Wiemy, że sukces towarzyszy tym, którzy są niezłomni - mówił.

APW, PAP