Monety na rocznicę Konstytucji 3 maja

Środa, 28 kwietnia 2021 (13:42)

Konstytucja 3 maja należy do tych najważniejszych i wielkich dokumentów, które stanowią fundament i punkt odniesienia do wszystkich innych aktów prawnych. Była drugą na świecie po Stanach Zjednoczonych ustawą zasadniczą. Polacy ukazali tym dokumentem wielką szlachetność i mądrość oraz troskę o każdy stan Rzeczypospolitej, a zwłaszcza o prosty lud. Konstytucja z 1791 roku uchwalona przez Sejm Czteroletni lub Wielki była odważnym, klarownym programem dla Polski, obiecującym zmiany i reformy, które miały zapewnić naszej Ojczyźnie lepszą przyszłość.

Dzięki Uchwale Zasadniczej Rzeczpospolita stała się nowoczesną monarchią konstytucyjną i zaczęła odzyskiwać prestiż w Europie. „Interwencja rosyjska w maju 1792 roku i przegrana przez nas wojna przyniosły upadek dzieła 3 maja, a potem polskiej państwowości. Konstytucja stanowiła jednak dowód, iż »wolni od hańbiących obcej przemocy nakazów« potrafiliśmy odrodzić państwo. Przywróciło to Polakom szacunek dla siebie i dla własnej tradycji. Pamięć o majowych dokonaniach przyświecała walce o odzyskanie niepodległej Ojczyzny” – przypomina w folderze emisyjnym prof. dr hab. Zofia Zielińska.   

Ważną w naszej historii rocznicę upamiętnił NBP, emitując monety kolekcjonerskie „230. rocznica Konstytucji 3 maja – dzieła odrodzonej Rzeczypospolitej”. Rewers złotej monety zdobi herb Królestwa Polskiego z czasów Stanisława Augusta. Pod koroną królewską Orzeł Biały (herb Korony Polskiej), Pogoń (herb Wielkiego Księstwa Litewskiego) i Ciołek (herb Poniatowskich), ponadto wstęga z dewizą: „Pro fide, lege et grege” (Za wiarę, prawo i naród), zaś u dołu widnieje krzyż najwyższego odznaczenia państwowego – Orderu Orła Białego.

Na rewersie monety srebrnej został przedstawiony fragment znanego obrazu Jana Matejki „Konstytucja 3 maja 1791 roku” przedstawiający niesionego przez posłów marszałka Sejmu Czteroletniego Stanisława Małachowskiego, trzymającego w ręce ponad głowami tłumu tekst Ustawy Rządowej z 3 maja 1791 roku. Poniżej zamieszczono fragment preambuły Konstytucji – „dla ocalenia Ojczyzny naszej/ i jej granic […] niniejszą konstytucyją  uchwalamy”. Z kolei w otoku umieszczono napis: 230. rocznica Konstytucji 3 maja – dzieła odrodzonej Rzeczypospolitej. Na awersie monety srebrnej znajduje się górna część karty tytułowej jednego z wczesnych druków Konstytucji 3 maja wydanego w oficynie Michała Grölla w Warszawie oraz herb Królestwa Polskiego z 1791 roku.

Złota moneta o nominale 100 złotych została wyemitowana w nakładzie 1200 sztuk i można ją nabyć w cenie 2200 złotych brutto. Z kolei nakład srebrnej monety o nominale 50 złotych to sześć tysięcy sztuk, a cena, w jakiej można ja nabyć, to 900 złotych brutto. Monety można kupić w Okręgowych Oddziałach NBP oraz w sklepie internetowym Kolekcjoner.

 

Mariusz Kamieniecki