Film o Polakach broniących człowieczeństwa

Wtorek, 23 marca 2021 (13:23)

IPN zachęca do obejrzenia w TVP filmu dokumentalnego „Polmission. Tajemnice paszportów”. 

Film zostanie pokazany w związku z przypadającym w środę Narodowym Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To państwowe święto wiąże się z rocznicą zamordowania w 1944 r. przez niemieckich żandarmów Józefa i Wiktorii Ulmów, ich dzieci oraz ukrywanych przez tę rodzinę Żydów.

Prezes IPN Jarosław Szarek, który zachęcił do obejrzenia w środę w telewizji publicznej filmu dokumentalnego „Polmission. Tajemnice paszportów” (IPN jest jego koproducentem wraz z TVP i PISF), podkreślił, że Polacy ratujący Żydów w latach II wojny światowej zasługują na hołd i pamięć. – Swym czynem wznieśli się na wyżyny człowieczeństwa, jednocześnie pozostawiając nadzieję, że dobro tkwiące w człowieku zawsze zwycięży nad złem – mówił Szarek podczas konferencji prasowej.

„Polmission. Tajemnice paszportów” przedstawia wątek – jak ocenił IPN – jednej z największych i najbardziej zagadkowych akcji ratowania Żydów podczas II wojny światowej. Obraz w reżyserii Jacka Papisa jest kontynuacją filmu „Paszporty Paragwaju” i opowiada o dalszych losach ratowanych dzięki działalności polskiego rządu RP na uchodźstwie, polskiej dyplomacji i polskiego wywiadu, we współpracy z organizacjami żydowskimi. „W ramach działań tzw. Grupy Ładosia udało się uratować od zagłady około 3000 Żydów, wystawiając im fałszywie wypełnione paszporty krajów latynoamerykańskich, m.in. Paragwaju” – dodał Instytut.

Premiera dokumentu o tajnym polskim planie ratowania Żydów miała miejsce jesienią ubiegłego roku na Festiwalu „Echa Katynia” w Warszawie. Premierę telewizyjną zaplanowano w TVP1 w środę 24 marca o godz. 21.00. 

Wiceprezes IPN Mateusz Szpytma, który omówił pozostałe działania Instytutu upamiętniające Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką, podkreślił we wcześniejszej rozmowie z PAP, że akcja ratowania Żydów w okupowanej przez Niemcy Europie była nie tylko wspólnym dziełem grupy polskich dyplomatów – na czele z Aleksandrem Ładosiem, ambasadorem RP w Szwajcarii – oraz współpracujących z nimi środowisk żydowskich, ale również tajnym przedsięwzięciem polskiego rządu na uchodźstwie. – Polski rząd przeznaczał na ten cel środki finansowe pozyskiwane z różnych, w tym także z żydowskich źródeł – zwrócił uwagę.

– Film pokazuje również, że ambasada w Bernie współpracowała w tym zakresie z co najmniej kilkoma innymi polskimi placówkami dyplomatycznymi, m.in. w USA, Japonii, Palestynie. Wyraźnie widać również tropy, że w akcję był zaangażowany polski wywiad, którego agenci byli rozlokowani w różnych częściach świata – dodał Szpytma, przypominając, że do placówki RP w Bernie spływały informacje o losie Żydów nie tylko w okupowanej Europie, ale nawet na Dalekim Wschodzie.

Konferencja prasowa, na której przedstawiono inicjatywy IPN w związku z Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów, dostępna jest na kanale IPN na YouTube. Wśród przedsięwzięć jest np. odsłonięcie w Będzinie (woj. śląskie) tablicy pamiątkowej poświęconej Grupie Ładosia, która w tej miejscowości – według szacunków – próbowała uratować co najmniej 800 Żydów. – Niestety nie wszyscy przeżyli, ale jednak wielu z nich zostało uratowanych – dodał Szpytma.

AB, PAP