NBP uczcił 100. rocznicę Konstytucji marcowej

Czwartek, 11 marca 2021 (16:06)

Wprowadzona dziś do obiegu przez Narodowy Bank Polski srebrna moneta kolekcjonerska o nominale 10 złotych upamiętnia przypadającą 17 bm. 100. rocznicę uchwalenia Konstytucji marcowej. Jak w folderze okolicznościowym towarzyszącym emisji monety przypomina Błażej Popławski, Konstytucja marcowa była ważnym dokumentem determinującym funkcjonowanie odrodzonej Rzeczypospolitej, którego uchwalenie 17 marca 1921 roku poprzedziły kilkuletnie prace, dyskusje oraz debaty parlamentarne. Prace nad Ustawą Zasadniczą zainicjował rząd premiera Jędrzeja Moraczewskiego w 1918 roku. W styczniu 1919 roku utworzono Biuro Konstytucyjne przy Prezesie Rady Ministrów oraz powołano tzw. Ankietę dla oceny projektów konstytucji. Do komisji tej weszli nie tylko politycy, lecz także eksperci z zakresu prawa konstytucyjnego. Równolegle w Sejmie Ustawodawczym działała Komisja Konstytucyjna, której przewodniczyli kolejno: Władysław Seyda, Maciej Rataj i Edward Dubanowicz. Od 8 lipca 1920 roku do 17 marca 1921 roku na posiedzeniach plenarnych Sejmu omawiano filary ustrojowe Rzeczypospolitej, np. kwestię liczby izb parlamentarnych.

– Przyjęcie Konstytucji stanowiło nie tylko wynik kompromisu stronnictw sejmowych, lecz także potwierdzało szacunek względem ideałów demokracji reprezentacyjnej, rządów prawa i wolności jednostki. Ustawa Zasadnicza wprowadzała egalitarny ustrój republiki o parlamentarno-gabinetowym systemie rządów; władzę zwierzchnią przyznawała Narodowi, który sprawował ją za pośrednictwem organów odpowiadających monteskiuszowskiej koncepcji trójpodziału władzy – wskazuje Błażej Popławski.

Moneta „100. rocznica Konstytucji marcowej” została wybita stemplem lustrzanym w nakładzie do 10 tysięcy sztuk. Projektantem monety jest Grzegorz Pfeifer. Awers monety zawiera wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej na tle faksymile preambuły Konstytucji (z egzemplarza ofiarowanego przez posłów Marszałkowi Sejmu Wojciechowi Trąmpczyńskiemu,  zaginionego podczas II wojny światowej). Natomiast na rewersie umieszczono wizerunek orła zaczerpnięty z medalu autorstwa Feliksa Łopieńskiego, upamiętniającego pierwszą rocznicę uchwalenia Konstytucji, z kolei tło stanowi fragment karty tytułowej Ustawy Zasadniczej. Monetę w cenie 150 złotych brutto można nabyć w 16 Oddziałach Okręgowych NBP oraz w sklepie internetowym NBP i sklepie internetowym Kolekcjoner.

Mariusz Kamieniecki