Sprawiedliwa i efektywna pomoc
Piątek, 27 listopada 2020 (14:48)Skala udzielanej przez Fundusz Sprawiedliwości pomocy w ostatnim okresie wzrosła czterokrotnie. Tylko w tym roku skorzystało z niej ponad 55 tys. osób, a na wsparcie ofiar przestępstw w pierwszym półroczu przeznaczono 70 mln zł. W kolejnych latach skala pomocy będzie się jeszcze zwiększać.
Fundusz Sprawiedliwości jest funduszem celowym, którego zadaniem jest m.in. udzielanie pomocy osobom pokrzywdzonym. Co to oznacza w praktyce?
– Przede wszystkim, zgodnie ze swoją nazwą, Fundusz pomaga sprawiedliwie. A jego celem jest pomoc pokrzywdzonym i świadkom, przeciwdziałanie przestępczości oraz pomoc postpenitencjarna – informuje „Nasz Dziennik” wiceminister sprawiedliwości Marcin Romanowski.
Pokrzywdzeni w wyniku przestępstwa oraz ich bliscy mogą liczyć na wsparcie medyczne, psychologiczne, rehabilitacyjne, a także prawne i materialne. W Polsce jest 370 ośrodków świadczących pomoc dla pokrzywdzonych przestępstwem w miejscu ich zamieszkania.
– Uzupełnieniem tej sieci ośrodków są centra specjalistyczne. Dzięki środkom Funduszu Sprawiedliwości na terenie Mazowieckiego Szpitala Bródnowskiego powstaje Klinika „Budzik” dla dorosłych, działa już ośrodek rehabilitacyjny Fundacji Subvenio, a Fundacja Profeto buduje nowoczesne, kompleksowe i specjalistyczne centrum wsparcia, w którym możliwe będzie zapewnienie nie tylko fachowej opieki, ale również tymczasowego schronienia osobom pokrzywdzonym przestępstwem – podkreśla wiceminister Romanowski.
Konkretna pomoc
O skuteczności udzielanego wsparcia świadczą historie osób pokrzywdzonych. W wyniku działalności Funduszu Sprawiedliwości pomoc uzyskała m.in. mieszkanka Krakowa, będąca ofiarą wypadku samochodowego. Personel szpitalny zwrócił się w jej imieniu do Okręgowego Ośrodka Pomocy Pokrzywdzonym w Krakowie z prośbą o udzielenie wsparcia psychologicznego. Psycholog pojawił się już w kilka godzin od zgłoszenia. Po serii operacji i długiej rehabilitacji stan kobiety nieco się poprawił. Wiadomo jednak było, że będzie potrzebowała wózka inwalidzkiego, żeby w miarę normalnie funkcjonować. Wsparcia po raz kolejny udzielił ośrodek pomocy, finansując zakup nowoczesnego, lekkiego wózka. Ponadto został przeprowadzony remont w jej domu, sfinansowany również ze środków Funduszu Sprawiedliwości. Wyremontowano pokój, przebudowano część domu, aby ułatwić dostęp do łazienki poprzez szerokie wejście, bez progów. Kobieta otrzymała też łóżko, które choć wygląda normalnie, ma funkcjonalności szpitalnego.
Kolejny przykład dotyczy pani Katarzyny, która jako ofiara przemocy domowej doświadczyła ciężkich urazów, nie tylko fizycznych, ale i psychicznych. Pomimo że sprawca trafił do więzienia, jej stan zdrowia nie pozwalał na powrót do pracy. Obawa o własne życie spowodowała, że nie chciała też ponownie wracać do swojego mieszkania. Dlatego zwróciła się o pomoc do Okręgowego Ośrodka Pomocy Pokrzywdzonym Przestępstwem w Toruniu, który ze środków Funduszu Sprawiedliwości prowadzi Fundacja Dies Mei. Kobiecie udzielono kompleksowego i długofalowego wsparcia psychologicznego. Prawnicy pomogli ubiegać się o odszkodowanie od sprawcy. Ze środków Funduszu Sprawiedliwości dodatkowo dofinansowano jej też wynajem nowego mieszkania, z dala od poprzedniego miejsca.
Takich historii jest wiele. W 2020 roku Fundusz udzielił pomocy ponad 55 tys. potrzebujących. W ocenie wiceministra sprawiedliwości Marcina Romanowskiego widać ciągły wzrost zakresu tej pomocy. – Wystarczy rzut oka na statystyki, w stosunku do 2018 roku nastąpił wzrost o ponad 400 proc. (z 13,8 tys. do 55,6 tys.), jeśli chodzi o liczbę osób, którym udzielono pomocy – zauważa nasz rozmówca.
Wszechstronne finansowanie
Tylko w pierwszych sześciu miesiącach 2020 roku z Funduszu Sprawiedliwości udzielono dotacji miejscom świadczenia pomocy pokrzywdzonym w wysokości niemal 70 mln zł. A w kolejnych latach skala pomocy ma się zwiększać.
W ramach prowadzonej działalności dostępna jest też ogólnopolska telefoniczna Linia Pomocy Pokrzywdzonym (+48 222 309 900), dzięki której szybko i anonimowo można uzyskać poradę prawną lub psychologiczną, albo umówić się na spotkanie w ośrodku Funduszu.
Za pośrednictwem tej usługi od lutego 2019 roku do końca sierpnia 2020 roku udzielono pomocy (w zakresie porad telefonicznych, e-mailowo, za pośrednictwem komunikatora internetowego) ponad 21,6 tys. osób.
Wartość przyznanej dotacji na lata 2019-2021 w ramach umowy na ogólnokrajową telefoniczną Linię Pomocy Pokrzywdzonym wynosi ponad 2,9 mln zł.
To jednak nie wszystko. Minister sprawiedliwości jako dysponent Funduszu Sprawiedliwości, doceniając znaczenie pracy Ochotniczych Straży Pożarnych polegającej na ratowaniu ludzkiego życia, a w szczególności ofiar wypadków, od kilku lat wspiera jednostki OSP, finansując ich wyposażenie niezbędne do pomocy ofiarom przestępstw drogowych.
Jak wylicza wiceminister Romanowski, wsparcie to w ciągu trzech lat osiągnęło gigantyczną skalę w kwocie ponad 158,6 mln zł i ponad 2600 zawartych umów. W efekcie od 2017 roku do dziś zakupiono specjalistyczny sprzęt, m.in. ponad 100 samochodów ratowniczo-gaśniczych – lekkich i średnich.
– Ponadto Fundusz zawarł 121 umów ze szpitalami i jednostkami samorządu terytorialnego na zakup specjalistycznego sprzętu medycznego na łączną kwotę ponad 35,2 mln zł udzielonych dotacji. Pomagamy więc nie tylko sprawiedliwie, ale również efektywnie – puentuje wiceminister Romanowski.
W przypadku tego ostatniego przedsięwzięcia w wyniku udzielonych dotacji zakupiony został sprzęt specjalistyczny, dzięki któremu możliwe będzie zwiększenie bezpieczeństwa i polepszenie opieki nad pacjentami, w tym będącymi ofiarami zdarzeń powodujących urazy, w szczególności wypadków drogowych.
Pomoc postpenitencjarna
Pomoc osobom wracającym do społeczeństwa po odbyciu kary to druga, również istotna, część działalności Funduszu Sprawiedliwości.
W całej Polsce w czasie realizacji Programu Pomocy Postpenitencjarnej (2020-2022) mają powstać docelowo 33 ośrodki, które udzielać będą pomocy osobom zwalnianym z zakładów karnych i aresztów śledczych oraz ich najbliższym. Ośrodki te, funkcjonujące na terenie wszystkich Okręgowych Inspektoratów Służby Więziennej, będą prowadzone przez organizacje pozarządowe, które wyłoniono w drodze otwartych konkursów.
Fundusz Sprawiedliwości przeznaczy na ten cel do 2022 roku środki w wysokości prawie 30 mln zł. Całość kwoty pochodzi z potrącenia 7 proc. wynagrodzenia przysługującego skazanym za wykonywaną w trakcie osadzenia pracę.
Osoby objęte programem otrzymają m.in. pomoc w zakresie: czasowego zakwaterowania, leczenia i rehabilitacji, leków nierefundowanych i wyrobów medycznych, szkoleń i kursów zawodowych, przejazdów środkami komunikacji publicznej, żywności (bony żywnościowe) oraz zakupu odzieży, bielizny, obuwia, środków czystości i higieny osobistej. Pomoc ta może być – zgodnie z rozporządzeniem – świadczona przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące, a zatem umożliwiający choćby początkowy etap readaptacji osób okresowo wyizolowanych z naturalnego życia społecznego.
