Portal o zsyłkach na Sybir

Środa, 27 czerwca 2012 (11:49)

Muzeum Wojska w Białymstoku tworzy specjalny portal internetowy sybir.com.pl, poświęcony problematyce zsyłek Polaków na Wschód. Będzie można tam zobaczyć m.in. pamiątki sybiraków z powstającego w mieście Muzeum Pamięci Sybiru.

Obecnie w Muzeum w Białymstoku mieści się wystawa pt. „Na okrutnej ziemi ” – losy Polaków zesłanych na Sybir od XVIII w. do 1956 roku. Zsyłki Polaków rozpoczęły się już w czasie wojen polsko-rosyjskich w XVII wieku. Kontynuowane były po powstaniach narodowych w XIX wieku. Na przykładzie wybranych postaci prezentowany jest wkład naszych rodaków w rozwój wschodnich i północnych guberni Rosji carskiej. Znaczącą część ekspozycji zajmują wywózki ludności z terenów okupowanych przez ZSRS w latach 1940-1941. Ekspozycja ukazuje, w jak okrutnych warunkach żyli zesłańcy, ich zmagania z głodem, surowym klimatem i morderczą pracą. Lata pięćdziesiąte XX wieku i okres powrotów do kraju zamykają muzealną prezentację. Wystawa ta stała się inspiracją i początkiem nowego projektu Muzeum Wojska – tworzenia Muzeum Pamięci Sybiru, które powstanie w Białymstoku przy ulicy Węglowej.

Muzeum Pamięci Sybiru, ogólnopolska placówka zajmująca się tematyką wywózek Polaków na Wschód, ma stanowić część Muzeum Wojska w Białymstoku. Stworzono już projekt architektoniczny muzeum, obecnie powstają projekty wystaw. Władze miasta chcą jego budowę sfinansować przy wsparciu środków z nowego budżetu UE na lata 2013-2020 z programu Rozwój Polski Wschodniej.

Jak powiedział dyrektor Muzeum Wojska w Białymstoku Robert Sadowski, portal internetowy będzie "wirtualnym Muzeum Pamięci Sybiru". Odbiorcami mają być osoby zainteresowane tematyką Sybiru w kraju, a także w Rosji, bo - jak podkreślił dyrektor - to zagadnienie dotyczy także tych terenów. Dlatego portal będzie też dostępny w języku rosyjskim.

Zostaną tam udostępnione bazy danych i literatura dotycząca Sybiru, a także zbiory muzeum, m.in. relacje sybiraków czy ich pamiątki, jak dokumenty czy rzeczy osobiste, które udało się placówce pozyskać.

Sadowski zaznaczył, że portal ma służyć też rodzinom sybiraków - dzieciom i wnukom, którzy szukają informacji, a może też chcą przekazać jakieś dokumenty swoich rodziców czy dziadków. - Chcemy przez portal nawiązać kontakt z Polonią, szczególnie z potomkami zesłańców rozsianymi po całym świecie, którzy przez taki portal będą mogli dotrzeć do naszej placówki - powiedział. Portal ma powstać do 2014 roku. Do końca tego roku powinien zostać wybrany wykonawca. Sadowski dodał, że najwięcej pracy wymagać będzie digitalizacja zbiorów muzeum.

Muzeum prowadzi też ciągle zbiór pamiątek sybirackich, które będą stanowiły część wystaw w Muzeum Pamięci Sybiru. Sadowski powiedział, że z placówką chętnie współpracuje środowisko sybirackie z Podlaskiego, ale coraz częściej odzywają się też sybiracy z innych części kraju. Liczy, że pamiątki uda się także pozyskać od sybiraków z Rosji, z którymi muzeum nawiązało kontakt.

- Kiedy sybiracy widzą, że muzeum pozyskuje pamiątki na konkretne działania, że ich listy czy inne rzeczy z wywózki będą udostępnione szerszemu gronu, że ktoś pozna ich historię, to chętniej te pamiątki oddają - powiedział Sadowski.

Portal ma być dofinansowany z unijnych pieniędzy, z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego. Zarząd województwa podlaskiego zdecydował o przekazaniu muzeum na ten cel, ale także na inne działania w placówce, m.in. aranżację nowej wystawy stałej, 850 tys. złotych. Jednak nie wiadomo jeszcze, jaka część tego zostanie przeznaczona na stworzenie portalu.