Caritas Polska pomaga już od 30 lat

Środa, 7 października 2020 (21:11)

Współczesna Caritas Polska nawiązuje do przedwojennych tradycji kościelnej działalności charytatywnej. W odrodzonej po zaborach Rzeczypospolitej lokalne związki Caritas powstawały oddolnie w diecezjach, poczynając od Wielkopolski. To właśnie w Poznaniu w 1929 r. powołano Instytut Caritas. Rozwój tej centralnej organizacji, koordynującej diecezjalne dzieła pomocowe, został jednak powstrzymany za sprawą wybuchu drugiej wojny światowej. Podczas niemieckiej okupacji Kościół pomagał potrzebującym potajemnie bądź za pośrednictwem swoich przedstawicieli zaangażowanych w działalność Rady Głównej Opiekuńczej – polskiej organizacji charytatywnej uznawanej przez władze okupacyjne.

Od dzielenia darów do wielkich akcji pomocowych

Po wojnie komunistyczne władze szybko spacyfikowały próby wznowienia przez Kościół niezależnej działalności charytatywnej pod szyldem Caritas. Sama nazwa posłużyła zaś jako parawan do utworzenia w 1950 r. podporządkowanej państwu świeckiej organizacji, która przejęła placówki prowadzone przez Caritas przed wojną. W PRL pomoc Kościoła dla potrzebujących była więc prowadzona w mniej sformalizowany sposób, często na poziomie parafii.

Nowe możliwości prowadzenia przez Kościół w Polsce działalności charytatywnej otworzyły się za sprawą zmian ustrojowych. 10 października 1990 r. Konferencja Episkopatu Polski powołała organizację pod nazwą Caritas Polska. Zgodnie ze statutem Caritas Polska to „duszpasterska instytucja charytatywna Kościoła Katolickiego w Polsce”, której celem jest „kościelna posługa miłosierdzia realizowana w zakresie potrzeb duchowych i materialnych człowieka”.

– W praktyce oznacza to działalność na wielu polach, od niesienia pomocy osobom ubogim, chorym, niepełnosprawnym, przez wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży, po podejmowanie interwencji humanitarnych w krajach dotkniętych skutkami wojen i klęsk żywiołowych. Część z tych działań realizuje sama Caritas Polska, wiele z nich jednak inicjujemy i prowadzimy we współpracy z Caritas diecezjalnymi – precyzuje ks. Marcin Iżycki, dyrektor Caritas Polska.

W latach 90. ubiegłego wieku sprawdzianem ofiarności Polaków oraz sprawności organizacji pomocowych były takie tragedie jak wojna w Czeczenii czy powódź stulecia na Dolnym Śląsku. Organizowane wówczas transporty darów świadczyły o tym, że zarówno Caritas Polska, jak i okazujące solidarność poszkodowanym polskie społeczeństwo wyszły z tych prób obronną ręką. Szybko jednak stało się jasne, że równie ważna jak spektakularne akcje jest systematyczna, codzienna działalność na rzecz potrzebujących, którzy nie goszczą na czołówkach programów informacyjnych. Najstarszym kontynuowanym do dziś programem Caritas Polska jest zapoczątkowane w 1994 r. Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom.

– Pomysł został zaczerpnięty z Niemiec. W ramach Adwentu zaczęliśmy rozprowadzać świecę jako symbol Chrystusa narodzonego. Zebrane fundusze postanowiliśmy przeznaczyć na pomoc dzieciom, w tym wypoczynek wakacyjny, bo czasy były bardzo trudne – wspomina Jarosław Bittel, zastępca dyrektora Caritas Polska, jeden z jej pierwszych pracowników.

Wigilijna świeca Caritas, zapalana co roku w wielu polskich domach, stała się symbolem organizacji, ale z myślą o najmłodszych Caritas Polska realizuje obecnie także inne programy. Są to m.in. program stypendialny Skrzydła, czy Tornister pełen uśmiechów, w ramach którego od 2009 r. dzieciom z rodzin potrzebujących wsparcia przekazano już ponad 170 tys. wyprawek szkolnych. Od bieżącego roku oprócz wyprawek finansowany jest także zakup laptopów dla podopiecznych świetlic prowadzonych przez Caritas diecezjalne. Potrzebę modyfikacji programu, służącej poprawie dostępu najmłodszych do zdalnej edukacji, wymusiła pandemia koronawirusa.

Gdy na początku sierpnia tego roku portem w Bejrucie wstrząsnął potężny wybuch, Caritas Polska błyskawicznie pospieszyła z pomocą. W krótkim czasie udało się zgromadzić blisko 5 mln zł dla poszkodowanych w wyniku eksplozji. Do Bejrutu wyleciał transport humanitarny z żywnością i środkami higienicznymi, ale zebrane środki zostaną też wykorzystane na odbudowę domów lub pokrycie kosztów wynajęcia mieszkań dla tych, którzy stracili dach nad głową oraz na sfinansowanie pomocy medycznej, psychologicznej i przywrócenie możliwości zarobkowania poszkodowanym.

To tylko jeden z przykładów działalności Caritas Polska poza granicami naszego kraju. Innym jest obchodzący właśnie czwartą rocznicę uruchomienia program Rodzina Rodzinie, w którego ramach polskie rodziny obejmują wsparciem rodziny w wyniszczonej wojną domową Syrii i w Strefie Gazy. W ciągu czterech lat budżet programu przekroczył 57 mln zł, a pieniądze na żywność, leki, czynsz i inne pilne wydatki otrzymało już 9 tys. rodzin.

– W pogrążonym w krwawym konflikcie wewnętrznym Jemenie wspieramy służbę zdrowia, w Wenezueli i sąsiadującej z nią Kolumbii pomagamy cierpiącym głód ofiarom kryzysu gospodarczego, dostarczamy mleko w proszku dla dzieci uchodźców przebywających w obozach w irackim Kurdystanie, realizujemy wiele pomniejszych projektów w krajach afrykańskich, pomagając lokalnym społecznościom za pośrednictwem polskich misjonarzy – wylicza ks. Marcin Iżycki.

– Naszą siłą jest z jednej strony doświadczenie i ogromna skala działalności, z drugiej duża elastyczność i gotowość do reagowania na kryzysy, które nieustannie się pojawiają – ocenia ks. Marcin Iżycki. – Nie wybieramy, komu pomagać, w Kościele powszechnym miłosierdzie jest dla wszystkich i pomoc okazujemy każdemu potrzebującemu. Dlatego równocześnie realizujemy znane od lat akcje i organizujemy nowe kampanie, których potrzebę dyktuje rozwój wydarzeń. Jak są ulewy na Podkarpaciu, to ruszamy z pomocą dla Podkarpacia, jak potrzeba respiratorów dla śląskich szpitali, to w ramach akcji #WdzięczniMedykom, wspólnie z naszymi partnerami kupujemy potrzebny sprzęt. To wszystko jest jednak możliwe dzięki pomocy osób i firm włączających się w nasze kampanie i wspomagających je. I za to wparcie chcemy serdecznie podziękować, bo to dla nas najlepszy prezent na 30. urodziny – uśmiecha się ks. Iżycki.

Okazją do przekazania podziękowań będą obchody 30-lecia Caritas Polska, zaplanowane na 9 października w Warszawie. Po uroczystej Mszy Świętej w katedrze polowej Wojska Polskiego przy ul. Długiej odbędzie się panel dyskusyjny „Solidarnie z Caritas”, a następnie gala, podczas której osoby i instytucje zasłużone dla organizacji otrzymają okolicznościowe odznaczenia. Artystycznym akcentem uroczystości będzie występ Stanisława Soyki z zespołem. Muzycy zaprezentują swoją interpretację „Tryptyku rzymskiego” Jana Pawła II.

JG, KAI