To tu rodziła się „Solidarność”

Czwartek, 9 lipca 2020 (07:40)

To bardzo symboliczne miejsce, zwłaszcza w tym roku, kiedy górnicy tutaj i na całym Śląsku będą obchodzili 40. rocznicę porozumień sierpniowych – powiedział w czwartek prezydent Andrzej Duda po spotkaniu z górnikami z kopalni Zofiówka. Podkreślił, że cieszy się, iż „jest z górnikami, a oni z nim”.

Prezydent w czwartek przed poranną zmianą złożył kwiaty przed pomnikiem Porozumienia Jastrzębskiego, przed kopalnią „Zofiówka” w Jastrzębiu-Zdroju. Potem rozdawał bułki przychodzącym do pracy górnikom.

– Życie górnicze zaczyna się bladym świtem, dlatego przyszedłem tutaj dzisiaj na szychtę, na zmianę. Chcieliśmy dziś górnikom życzyć spokojnego dnia i tak się stało. Ale czemu ruch „Zofiówka”? To jest bardzo symboliczne miejsce, zwłaszcza w tym roku, kiedy górnicy tutaj i na całym Śląsku będą obchodzili 40. rocznicę porozumień sierpniowych, tamtego wielkiego zwycięstwa z 1980 r. – powiedział Duda dziennikarzom.

– To tutaj właśnie rodziła się wtedy „Solidarność”, to tu właśnie zostały podpisane porozumienia, to tu wybuchały pierwsze strajki, więc to jest bardzo symboliczne miejsce, w którym zresztą wielokrotnie bywałem i wielokrotnie spotykałem się z górnikami w różnych sytuacjach – zaznaczył prezydent.

– I tych, kiedy przekonywaliśmy się politycznie, dyskutowaliśmy, mówiliśmy o trudnych sprawach związanych z przemysłem wydobywczym, sytuacją górnictwa i z przyszłą polityką, ale także w bardzo trudnych sytuacjach, gdy tutaj doszło do katastrofy i czekaliśmy na wieści, co dzieje się z górnikami, którzy zostali na dole – mówił.

– Byłem tu w różnych sytuacjach. Tak, jestem także dzisiaj i bardzo się cieszę, że oni też ze mną są – zadeklarował prezydent, zwracając się do zebranych, którzy w czasie, gdy rozdawał bułki i rozmawiał z dziennikarzami, skandowali m.in.: „Andrzej Duda prezydentem”, „Zwyciężymy”, „Bóg, Honor i Ojczyzna”, „Chłopak, dziewczyna, normalna rodzina”, „Czołem wielkiej Polsce” czy „Wielka Polska”.

– I ruszamy dalej, dzisiaj trasa kampanii trochę na Górnym Śląsku, trochę w Zagłębiu, trochę w Małopolsce – dodał Duda, w którego planie kampanii wyborczej na czwartek znalazły się jeszcze Katowice, Dąbrowa Górnicza, Olkusz, Wieliczka i Gorlice.

W czwartkowej wizycie ubiegającego się o reelekcję prezydenta w Jastrzębiu-Zdroju uczestniczyli m.in. b. premier Beata Szydło, posłowie PiS Adam Gawęda i Grzegorz Matusiak, a także wiceprzewodniczący „Solidarności” w Jastrzębskiej Spółce Węglowej, do której należy jastrzębska kopalnia „Zofiówka”, Roman Brudziński.

W okresie PRL kopalnia „Zofiówka” nosiła nazwę „Manifest Lipcowy”. Po ogłoszeniu stanu wojennego, podobnie jak w wielu innych zakładach, w kopalni rozpoczął się strajk. Podczas pacyfikacji zakładu przez siły milicyjne 15 grudnia 1981 r. padły strzały. Raniono kilka osób. Dzień później w katowickiej kopalni „Wujek” ponownie padły strzały – zginęło dziewięciu górników.

Porozumienie jastrzębskie było trzecim, po gdańskim i szczecińskim, podpisanym latem 1980 r. Zdaniem wielu historyków masowe strajki na Śląsku, których efektem były ustalenia zawarte w Jastrzębiu, wpłynęły na tempo i skuteczność negocjacji prowadzonych w Gdańsku i Szczecinie, a podpisanie porozumienia jastrzębskiego przypieczętowało wcześniejsze umowy. Zapisano w nim m.in. wprowadzenie wszystkich wolnych sobót, wyłącznie dobrowolną pracę w dni wolne, podnoszenie zarobków w ślad za wzrostem kosztów utrzymania oraz zniesienie czterobrygadowego systemu pracy w górnictwie.

Obelisk przed kopalnią „Zofiówka” spontanicznie wybudowano i odsłonięto w sierpniu 1981 r., w rocznicę zawarcia porozumienia. Autorem monumentu był górnik z kopalni „Anna” – Joachim Paruzel. Na pomniku wypisano nazwy zakładów, które w 1980 r. poparły strajk górników. Z okazji 25-lecia porozumienia pomnik został odnowiony i przebudowany. Uzupełniono go dwoma blokami architektonicznymi układającymi się w kształt litery V – symbol zwycięstwa. Do obelisku doprowadzono wznoszącą się ścieżkę, symbolizującą dochodzenie do porozumienia i wolności.

KM, PAP