O mądre korzystanie z mediów

Sobota, 26 stycznia 2013 (22:17)

„W dzisiejszym świecie, kiedy część mediów manipuluje słowem, a przynajmniej usiłuje wykorzystać słowo m.in. w celach propagandowych, szczególny nacisk należy położyć na budowanie środowiska słowa, gdzie nie będzie niedopowiedzeń, ale prawda od początku do końca. O tym, jak budować środowisko słowa, mówił gość dzisiejszych ”Rozmów niedokończonych„ w Radiu Maryja ks. bp Adam Lepa – członek Rady ds. Środków Społecznego Przekazu Konferencji Episkopatu Polski.

Ojciec Święty Benedykt XVI w orędziu na 47. Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu poświęconym portalom społecznościowym pt. ”Sieci społecznościowe nowymi miejscami ewangelizacji„ zachęca do korzystania z tej formy komunikacji międzyludzkiej.

Ksiądz biskup Lepa podkreśla, co akcentuje Ojciec Święty, że warunkiem skuteczności mediów jest to, że są one nie tylko narzędziami, ale miejscami ewangelizacji.

– Okazuje się, że warunkiem ewangelizowania w mediach i poprzez media jest to, że są one nie tylko narzędziami czy środkami, ale przede wszystkim miejscami. To znaczy, że w studio telewizyjnym nie tylko mówi się o dawaniu świadectwa, ale daje się świadectwo, nie tylko mówi się o katechizacji, ale katechizuje się, nie tylko mówi się o działalności charytatywnej, ale także się ją realizuje – wskazywał ks. bp Lepa.

To sprawia, że ewangelizacja zyskuje na swojej skuteczności przez to, że media, co wyraźnie podkreśla w tytule orędzia Papież Benedykt XVI, stają się miejscem ewangelizacji.

– Jeżeli mówimy zgodnie z rzeczywistością, że Radio Maryja i Telewizja Trwam są bardzo skuteczne, najskuteczniejsze, gdy chodzi o media ewangelizujące w Polsce, to właśnie dlatego, że są miejscem ewangelizowania, a nie tylko środkami, nie tylko narzędziami. Dlatego ta siła ewangelizacji daje znać o sobie, czego rezultaty czy owoce są widoczne – mówił ks. bp Lepa.

Ksiądz biskup Adam Lepa wspomniał także o potrzebie budowania środowiska dla słowa, które karmi się ciszą. – Od tego, jakie miejsce w naszym życiu zajmuje cisza, uzależnione jest słowo – stwierdził gość Radia Maryja, dodając, że od budowania środowiska słowa wiele zależy. Nawiązując do nauki Benedykta XVI, ks. bp Lepa przypomniał, że społeczne środowisko człowieka składa się z czterech warstw: warstwy słowa, warstwy obrazu, warstwy dźwięku i warstwy ciszy. Dlatego tak ważne jest, zgodnie ze wskazaniem papieskim, stworzenie ekosystemu – pewnej równowagi między tymi warstwami w rodzinie czy szkole, w których najważniejsza jest jednak warstwa słowa.

Dzięki mądrej organizacji środowiska słowa człowiek nie pada ofiarą manipulacji. Ważny jest także kontakt twórczy z mediami, który chroni przed uzależnieniem się od mediów. – Środowisko słowa chroni też przed negatywnym skutkiem kultury masowej, która roznieca namiętności i blokuje działanie intelektu, a co za tym idzie –wygasza człowieka – zauważył ksiądz biskup.

Jak wskazywał członek Rady ds. Środków Społecznego Przekazu Konferencji Episkopatu Polski, zorganizowane środowisko słowa budzi i rozwija ambicje człowieka, pomaga w budowie nieprzeciętnej indywidualności. Do tego potrzebne są jednak następujące czynniki, które zapewnia środowisko słowa: ciągle rozwijana wyobraźnia, koncentracja, selekcja, cierpliwość, a także piąty motyw -  rozwój języka, co służy budowaniu wspólnoty.  

Zagrożeniem w budowie środowiska słowa jest kultura obrazkowa, przez którą człowiek się zubaża. Nauczyciele zauważają u uczniów, studentów brak koncentracji, spowodowany właśnie poprzez niekontrolowany kontakt z mediami. Powstaje pytanie: co wyrośnie z tych dzieci? Dlatego potrzebni są gorliwi nauczyciele, by temu zaradzić. Konieczny jest także dystans do mediów, dlatego należy przypominać rodzicom, aby odrywali dzieci od kultury obrazkowej. Najbardziej wychowawczym medium, które rozwija człowieka, jest prasa, książka, a więc czytelnictwo. Stąd apel ks. bp. Lepy do rodziców i nauczycieli, który zawiera się w haśle: ”więcej czytać, mniej oglądać„.

Z kolei medium, które jednoczy i zachęca do wspólnych działań, jest radio. – Dlatego niech nikt się nie dziwi, kto choć trochę zna się na radiu, że powstała Rodzina Radia Maryja. To jest naturalny odruch radia, które rozwija się w sposób właściwy – tłumaczył ks. bp Lepa.

Z kolei specjaliści od mediów uważają, że telewizja godzi z rzeczywistością i de facto nie rozwija człowieka, podobnie jak tekst czy obraz z monitora komputera, który, owszem, informuje, ale jak dowodzą badania naukowe, nie rozwija człowieka. Według najnowszych badań nie bez znaczenia dla człowieka są także telefony komórkowe, które też nie są obojętne dla zdrowia.

Problemem współczesnych czasów jest również to, że młodzi ludzie nie tylko nie czytają, ale też nie potrafią czytać ze zrozumieniem. Okazuje się, że ok. 70 proc. Polaków powyżej 15. roku życia nie rozumie tekstów, które czyta. – To jest powód do tego, żeby z tego studia podnieść krzyk – ratować człowieka młodego, póki jeszcze można, przed wpływami, które mogą mu zaszkodzić. Nie chodzi tu o to, żeby negować telewizję czy telefon w ogóle, ale wszystko powinno odbywać się pod kontrolą. W innym wypadku to, co nie jest odpowiednio dozowane, może zagłuszyć człowieka – uważa ks. bp Lepa.

Płynie z tego wniosek, że nie zawsze kultura masowa wszechstronnie rozwija ludzi. Ma wpływ na język, który zawsze był i pozostaje ważny w życiu człowieka. Tymczasem prymitywizacja sprawia, że ci, którzy rządzą obrazami medialnymi, rządzą umysłami i tu zaczyna się problem. Niebezpieczeństwem jest także to, że przybywa ludzi uzależnionych od mediów elektronicznych, tzw. siecioholików. Uzależnienie się od mediów: telewizji czy internetu, ogranicza ludzkie horyzonty. Ksiądz biskup podkreślił, że Kościół nie jest przeciwnikiem mediów, ale przestrzegał, że uzależnienie od mediów jest groźne i może nastąpić w każdym wieku. Wobec tych zagrożeń konieczne jest, aby wspólnymi siłami budować środowisko dla słowa.

Odnosząc się do fenomenu mediów toruńskich, ks. bp Lepa podkreślił, że Radio Maryja jest tak popularne, bo jako pierwsze tego typu medium uwzględniło audytywność człowieka, który słucha. Dlatego, jak stwierdził ks. bp Lepa, Radio Maryja jest niezwykle pozytywnym medium wprzęgniętym w działalność ewangelizacyjną. W tym kontekście warto przytoczyć słowa św. Pawła z Listu do Rzymian, że wiara bierze się ze słuchania, nie z czytania, a słowa te w Roku Wiary nabierają szczególnej wymowy. – Papież w liście z ubiegłego roku na Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu przypomina, że warto nie tylko mówić, ale słuchać. Człowiek, który słucha, pogłębia się sam, ale jednocześnie bardziej rozumie drugiego człowieka – podkreślił ksiądz biskup. Nawiązując do papieskich wskazań, zachęcał, aby słuchać, rozumieć i wtedy odpowiadać drugiemu człowiekowi.

                                                         

 

Mariusz Kamieniecki