Patriotyzm konsumencki

Środa, 18 kwietnia 2018 (14:21)

Wybitny polski ekonomista okresu międzywojennego prof. Stanisław Głąbiński wskazywał, że politykę gospodarczą prowadzą nie tylko rząd i organy samorządu terytorialnego, lecz także Naród. To bardzo ważne stwierdzenie. Wskazuje na wielką rolę patriotyzmu oddolnego w kształtowaniu tak rozumianej polityki gospodarczej. W sposób bardziej szczegółowy wspominam o tym w swej książce „Patriotyzm gospodarczy”.

Warto zauważyć, iż na przestrzeni ostatnich kilku lat doszło w naszym kraju do zwiększenia patriotyzmu konsumenckiego. Do takich wniosków prowadzi m.in. lektura badań socjologicznych wykonywanych przez CBOS. Wynika z nich, iż odsetek konsumentów kierujących się kryterium polskiego pochodzenia produktu przy wyborze produktów codziennego użytku zwiększył się w okresie od czerwca 2016 roku do września 2017 roku z 33 proc. do 46 proc.

Oczywiście konsumenci chcący podejmować decyzje o podłożu patriotycznym powinni mieć prawo do posiadania wiedzy np. o strukturze własnościowej poszczególnych podmiotów gospodarczych działających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Pewną pomocą w tym może być np. publikowana co roku lista 500, która opracowywana jest na zlecenie gazety „Rzeczpospolita”. Obejmuje ona różne podmioty gospodarcze i jest na niej dokładnie zaznaczone, które z nich, ogólnie rzecz biorąc, są polskie, a które zagraniczne.

Istotną pomocą dla konsumentów jest aplikacja „Pola”, której użytkowanie pozwala określić polskość poszczególnych produktów w czasie wizyty w sklepie. Warto zauważyć, że twórcy aplikacji „Pola” otrzymali nagrodę prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dr. Andrzeja Dudy wręczoną z okazji Święta Niepodległości. To bardzo ważne wydarzenie. Pokazuje ono, iż w dzisiejszym świecie patriotyzm gospodarczy jest jedną z tych form patriotyzmu, za którą opowiada się także prezydent naszego państwa. To wielkie umocnienie dla naszych wszelkich działań. Warto wskazać, iż w Programie 1 Telewizji Polskiej nadawany jest serial „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy”. Warto ten serial oglądać i czynić przedmiotem swoich przemyśleń. Pokazuje on bowiem walkę Polaków pod zaborem pruskim o zachowanie polskości. Jedną z form tej walki była walka ekonomiczna. Było to wspieranie rodzimego handlu i przemysłu, a także bankowości. Także dziś obserwujemy dalszy ciąg tej „najdłuższej wojny nowoczesnej Europy”.

Warto podkreślić istotną rolę w kształtowaniu postaw patriotyzmu gospodarczego, jaką mogą odgrywać sportowcy. Mogą pojawiać się m.in. w reklamach polskich produktów i usług. W kontekście patriotyzmu konsumenckiego warto zaważyć, że jest on jedną z potrzeb członków wspólnoty narodowej. Można tu nawiązać do koncepcji tzw. piramidy potrzeb stworzonej przez Abrahama Maslowa, który twierdził, że po zaspokojeniu potrzeb biologicznych i potrzeby bezpieczeństwa kolejną bardzo ważną potrzebą jest potrzeba przynależności. Owa potrzeba przynależności może realizować się także przez patriotyzm gospodarczy.

Warto nawiązać do zagadnienia bojkotu konsumenckiego. Bojkot, w tym bojkot towarów zagranicznych, jest prawem klienta. O koncepcji bojkotu w walce ekonomicznej między narodami pisał znany przedwojenny polski ekonomista prof. Roman Rybarski. Wielką zasługę w propagowaniu idei patriotyzmu konsumenckiego ma prof. Witold Kieżun, który w swoich wypowiedziach podkreśla rolę obrony tego, co polskie, w sferze gospodarczej.

Prof. nadzw. UEP dr hab. Eryk Łon