Fundusze zdefiniowanej daty

Środa, 21 marca 2018 (13:16)

Odpowiednie ulokowanie oszczędności gospodarstw domowych ma kluczowe znaczenie. Obecnie zdecydowanie największa ich część przechowywana jest jako depozyty bankowe oraz gotówka. Długoterminowo korzystniej jest jednak lokować kapitał na rynku kapitałowym, dzięki czemu można osiągnąć wyższe stopy zwrotu (korzyść dla oszczędzającego), a gromadzone środki są wykorzystywane przez przedsiębiorstwa do finansowania swojej działalności (korzyść dla firm i całej gospodarki).

Fundusze inwestycyjne

Aby odpowiednio lokować środki na rynku kapitałowym, potrzeba niemałej wiedzy, dlatego w celu zbiorowego inwestowania pod okiem profesjonalistów powstały fundusze inwestycyjne. (Ich wady i zalety przedstawiałem szerzej w poprzednim dodatku ekonomicznym „Naszego Dziennika”; artykuł zatytułowany „Oszczędzamy, inwestując” jest również dostępny na stronie internetowej „Naszego Dziennika”). Ulokowanie środków w danym funduszu również może być skomplikowane, ponieważ oferta towarzystw funduszy inwestycyjnych jest bardzo bogata. Jak dokonać wyboru wśród tysięcy różnych opcji? Po pierwsze, należałoby wybrać najlepszy jakościowo podmiot zarządzający. Po drugie, odpowiedni rodzaj funduszu – w zależności od tego, czy chcemy, aby nasze aktywa były lokowane w akcje lub obligacje czy może w jeszcze inne instrumenty finansowe. Nasza decyzja ma wpływ na poziom ryzyka oraz potencjalną stopę zwrotu z kapitału. Po trzecie, ważny jest czas trwania inwestycji. Pojawia się pytanie: kiedy nabyć jednostki uczestnictwa danego funduszu, a kiedy je umorzyć? Im krótszy czas trwania inwestycji, tym większy może być wpływ czynników losowych na nasze wyniki.

Fundusze zdefiniowanej daty

Instrumentem, który ma za zadanie ułatwić długoterminowe inwestowanie w celu akumulacji i pomnażania kapitału na emeryturę, jest fundusz cyklu życia lub inaczej fundusz zdefiniowanej daty. Cechą charakterystyczną tego typu instrumentów finansowych jest określenie ich daty docelowej. Można to wyjaśnić na prostym przykładzie. Pan Kowalski spodziewa się przejść na emeryturę w 2050 roku, więc nabywa fundusz zdefiniowanej daty: „Fundusz YXZ 2050”. Zarządzający tym funduszem mają dzięki temu jasny pogląd, jaki jest horyzont trwania inwestycji, i mogą odpowiednio dostosowywać ryzyko portfela danego funduszu. Ogólnie rzecz biorąc, można powiedzieć, że część akcyjna funduszy jest bardziej ryzykowna, ale może generować wyższe zyski. Z drugiej strony aktywa dłużne (np. obligacje) są bardziej bezpieczne, natomiast potencjał zysku jest mniejszy. Znając dokładnie perspektywę inwestycyjną, zarządzający może początkowo większą część aktywów lokować w akcje, a następnie stopniowo przesuwać coraz większą część środków w kierunku instrumentów dłużnych. W ten sposób eliminuje ryzyko, że bessa (spadki) na rynku akcji uszczupli portfel potencjalnego emeryta. Tego typu podejście pozwala w początkowej fazie wykorzystać wzrostowy potencjał akcji. W długim terminie inwestycji fundusz będzie miał okazję być zarządzany przez co najmniej kilka faz wzrostów i spadków (giełda jest cykliczna). W gorszej sytuacji są zarządzający zwykłymi funduszami akcyjnymi, wówczas często klienci wycofują się, gdy pojawiają się spadki, realizując tym samym straty.

Przyszłość funduszy zdefiniowanej daty

W projekcie ustawy o pracowniczych planach kapitałowych możemy przeczytać:

ART. 37 1„Wybrana instytucja finansowa jest obowiązana zarządzać co najmniej czterema funduszami inwestycyjnymi stosującymi odmienne zasady polityki inwestycyjnej uwzględniające różny wiek uczestników, zwanymi dalej ’funduszami zdefiniowanej daty’.

2 Polityka inwestycyjna funduszu zdefiniowanej daty uwzględnia konieczność ograniczania poziomu ryzyka inwestycyjnego w zależności od wieku uczestnika.

3 Środki gromadzone przez uczestnika lokowane są w funduszu zdefiniowanej daty właściwym dla jego wieku”.

Włączenie funduszy zdefiniowanej daty do Programu Pracowniczych Planów Kapitałowych, gdzie oczekiwana partycypacja wynosi aż 75%, będzie prawdopodobnie oznaczało ich bardzo dynamiczny rozwój. Aktualnie w Polsce są już dostępne tego typu rozwiązania, ale nie są one zbyt popularne. Koszty uczestnictwa w tego typu funduszach mieszczą się w przedziale od 1 do 2% wartości aktywów. Zgodnie z projektem ustawy o PPK łącznie koszty nie będą mogły przekraczać 0,6%, co jest poziomem bardzo niskim. Całkowicie pasywne fundusze pobierały dotąd opłaty rzędu 0,5%. Z tego porównania wynika, że koszty uczestnictwa będą bardzo ograniczone. Być może jeszcze niektóre elementy obecnej reformy emerytalnej będą ulegały modyfikacjom, ale wszystko wskazuje na to, że fundusze zdefiniowanej daty staną się podstawowym instrumentem służącym akumulacji i pomnażaniu emerytalnych oszczędności.

Wojciech Świder