Zidentyfikowano ofiary komunistycznych siepaczy

Czwartek, 6 grudnia 2012 (13:03)

Por. Edmund Bukowski, kpt. Stanisław Łukasik, żołnierz AK i WiN, oraz Eugeniusz Smoliński - to pierwsze ofiary zbrodni komunistycznych, jakie udało się zidentyfikować w wyniku ekshumacji w kwaterze na Łączce na Powązkach Wojskowych w Warszawie.   

Jak poinformował Łukasz Kamiński, prezes IPN, na dzisiejszej konferencji prasowej, spośród osób pochowanych w kwaterze na Łączce zidentyfikowano trzy.  Są to:  por. Edmund Bukowski, członek zakonspirowanego sztabu Ośrodka Mobilizacyjnego Okręgu Wileńskiego AK, dowodzonego przez ppłk. Antoniego Olechnowicza „Pohoreckiego”, stracony 13 kwietnia 1950 r.; kpt. Stanisław Łukasik, żołnierz Armii Krajowej i Zrzeszenia WiN, jeden z grupy straconych 7 marca 1949 r. wraz z mjr. Hieronimem Dekutowskim „Zaporą”; Eugeniusz Smoliński, chemik, specjalista od produkcji materiałów wybuchowych, służył w referacie materiałów wybuchowych w Komendzie Głównej AK, stracony na skutek sfingowanego pokazowego procesu 9 kwietnia 1949 r. Prezes IPN zaznaczył na spotkaniu, że są to bohaterowie naszej historii i ludzie, których życie zostało brutalnie przecięte.

– Możemy zastanowić się, co stałoby się, gdyby tacy ludzie mogli po wojnie kontynuować swoje działanie. Gdyby to oni odpowiadali za odbudowę Polski, a nie ci, którzy ich zamordowali – zaznaczył Kamiński.

Badania na Łączce są prowadzone w ramach projektu naukowo-badawczego „Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944–1956”, realizowanego przez Instytut Pamięci Narodowej, Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Ministerstwo Sprawiedliwości.

Jego celem jest m.in. stworzenie Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów. W ramach tego projektu IPN podjął działania m.in. na terenie cmentarza Powązkowskiego w kwaterze „Ł”. Ekshumacje miały miejsce w lipcu i sierpniu tego roku. Planowana jest ich kontynuacja w marcu 2013 r.

W związku z tym, że proste metody identyfikacji ofiar, np. na podstawie przedmiotów kultury materialnej i badań antropologicznych, są już niewystarczające, niezbędne stały się badania genetyczne szczątków. Odbywają się one przez porównanie ustalonego profilu DNA z materiałem genetycznym najbliższych członków rodzin bądź z materiałem DNA pochodzącym z rzeczy osobistych ofiar. Według Instytutu, stworzenie Bazy jest jedyną szansą na właściwe pozyskanie materiału porównawczego i niemal zupełną eliminację ryzyka upływu czasu, który ma tu decydujące znaczenie.

Szacuje się, że w kwaterze na Łączce pochowano 248 żołnierzy, ofiar stalinowskiego terroru. Przeważnie są to ciała rozstrzeliwanych w więzieniu mokotowskim.

W tym miejscu mogą spoczywać wybitni żołnierze podziemia niepodległościowego: mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”, płk Hieronim Dekutowski „Zapora”, a także rtm. Witold Pilecki i gen. August Fieldorf „Nil”. Do tej pory ekshumowano szczątki 117 osób.

Jacek Dytkowski