Szopki bożonarodzeniowe z całego świata

Sobota, 10 grudnia 2016 (11:41)

Ponad 150 szopek – to tylko część pokaźnej kolekcji bożonarodzeniowej Muzeum Jezuitów w Starej Wsi koło Brzozowa na Podkarpaciu. Najstarsze mają nawet 150 lat, a cała kolekcja liczy kilkaset przedstawień wykonanych z porcelany, szkła, drewna, a nawet z kości słoniowej i należy do największych w Polsce. Po raz pierwszy szopki te można oglądać poza jezuickim muzeum, które oprócz bożonarodzeniowych akcentów tworzą również kolekcje sztuki sakralnej i rzemiosła artystycznego z XVI-XX wieku. Szopki zgromadzone na wystawie w Muzeum Podkarpackim w Krośnie pochodzą z najodleglejszych miejsc, do których w ramach misyjnej posługi docierali jezuici. Stąd też postaci bożonarodzeniowego misterium ubrane są w szaty innych, często bardzo odległych nam kultur, np. mieszkańców Indonezji, Zambii czy chociażby Indian Ameryki Południowej, które łatwo można odróżnić po charakterystycznych nakryciach głów.

W szopkach z innych kontynentów, poza figurami Jezusa, Maryi, Józefa oraz Trzech Króli, można odnaleźć także przedstawienia m.in. postaci zwykłych ludzi, którym nierzadko towarzyszą egzotyczne zwierzęta. Jedną z piękniejszych w jezuickiej kolekcji, odznaczającą się niezwykłą precyzją wykonania, jest szopka bożonarodzeniowa z Madagaskaru umieszczona wewnątrz butelki.

Równie cenne, co piękne, są przedstawienia bożonarodzeniowe z Rosji. Ich historia jest dość zawiła, bowiem po kasacie jezuitów przez cara zakonnicy musieli powrócić do krajów swego pochodzenia. Ich droga wiodła przez Polskę, w tym także przez Starą Wieś, gdzie znaleźli odpoczynek w podróży. Wdzięczni za okazaną gościnność obdarowali braci zakonnych szopkami bożonarodzeniowymi, które do dziś można oglądać na ekspozycji.

Wiele misteryjnych przedstawień betlejemskich pochodzi także z Włoch. Szopki te dokładnie odtwarzają w sposób bardzo precyzyjny detale architektury. Przykładem mogą być szopki neapolitańskie, gdzie uwagę zwraca architektura starych domów, z ukazanym w ich wnętrzach codziennym życiem ludzi. Do najcenniejszych włoskich szopek należy ta z Gubbio, gdzie św. Franciszek po raz pierwszy ustawił szopkę betlejemską.

Bardzo oryginalne są także szopki z Ameryki Północnej, gdzie Pan Jezus przychodzi na świat w tipi. Wyjątkowe są szopki z Tanzanii wykonane w tykwach. Z kolei solidnością i prawdziwym artyzmem wykonania odznaczają się szopki bożonarodzeniowe z Niemiec. Jedną z nich jest wykonana według grafiki Albrechta Dürera. Na wystawie można zobaczyć także szopki hiszpańskie. Nie brakuje też tradycyjnych polskich szopek, które są najbliższe naszej tradycji, oddające bliski naszym sercom klimat świąt Bożego Narodzenia. Wystawę w Muzeum Podkarpackim w Krośnie można zwiedzać do końca stycznia przyszłego roku. Później szopki wrócą do Muzeum Jezuitów w Starej Wsi. 

Mariusz Kamieniecki