ABW chce więcej

Środa, 5 grudnia 2012 (02:05)

Zmiany w ustawie o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu nie tylko nie eliminują wytkniętych przez Trybunał Konstytucyjny wad, ale stwarzają możliwości nadmiernej ingerencji służb w prywatność.

Prace nad nowelizacją ustawy o ABW i AW trwają od lipca br. Celem zmian miało być dostosowanie ustawy do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2010 roku.

Trybunał podważył wówczas zasadność ogólnych zapisów ustawy, jak przestępstwo, które "może godzić w bezpieczeństwo państwa", czy "przestępstwa godzące w podstawy ekonomiczne państwa".

W ocenie Trybunału, określenia te praktycznie uniemożliwiają identyfikację typów przestępstw (zawartych w kodeksie karnym), które winien zidentyfikować sąd, zarządzając kontrolę operacyjną.

Nowela miała to zmienić. Jednakże opracowany projekt nie tylko pozostawił w ustawie niejasności, ale też wprowadził spory katalog przestępstw, co do których będzie istniała możliwość przeprowadzenia czynności operacyjnych.

W ocenie projektu Biuro Analiz Sejmowych wyraziło wątpliwość co do takiego rozwiązania "z uwagi na nieproporcjonalną ingerencję w prywatność jednostki".

Chodzi o umożliwienie przeprowadzenia czynności operacyjnych, takich jak kontrolowanie treści korespondencji i zawartości przesyłek, stosowanie środków technicznych umożliwiających uzyskiwanie w sposób niejawny informacji i dowodów oraz ich utrwalanie, w tym treści rozmów telefonicznych i innych informacji przekazywanych za pomocą sieci telekomunikacyjnych, wobec stwierdzenia przestępstw nawet o małych rozmiarach.

W katalogu uprawniającym służby do stosowania inwigilacji znalazły się bowiem występki zagrożone karą pozbawienia wolności do lat dwóch. O ile jednak z oczywistych względów kontrola operacyjna może być wykorzystywana w przypadku poważnych przestępstw, o tyle z pewnością trudno do nich zaliczyć przestępstwa zagrożone tak niską sankcją.

W ocenie Biura, finalny efekt zmian może jedynie pogłębić obecne złe rozwiązania. "(...) zadania ABW w projekcie ustawy, w stosunku do obecnej sytuacji normatywnej, ulegną nie tylko głębokiemu przemodelowaniu, ale i poszerzeniu. Z jednej bowiem strony zakłada się istnienie szerokiego katalogu przestępstw, co do których ABW będzie zobligowana do ich rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania oraz ustalenia i ścigania sprawców tych przestępstw, z drugiej strony - poprzez projektowany art. 26b ustawy o ABW - ta służba specjalna będzie mogła prowadzić kontrolę operacyjną tylko w zakresie przestępstw enumeratywnie wskazanych - w dość szerokim katalogu - w dodawanym przepisie art. 26b ustawy o ABW" - czytamy w opinii BAS.

Projekt spowoduje również, że lista przestępstw, których ściganiem miałaby zająć się ABW, poszerzy się i to w taki sposób, że kompetencje tej służby nałożą się na uprawnienia policji, "co może negatywnie wpłynąć na efektywność prowadzonych postępowań karnych w tym zakresie".