Masz „bibułę”? Przynieś ją do IPN
Niedziela, 4 września 2016 (19:59)Rzeszowski Oddział Instytutu Pamięci Narodowej organizuje zbiórkę druków i wydawnictw podziemnych, które zostaną zaprezentowane na powstającej w Centrum Edukacyjnym IPN w Łodzi wystawie o podziemnych drukarniach w PRL.
W okresie rządów komunistycznych prasa stanowiła jedno z głównych narzędzi indoktrynacji, a zarazem zniewolenia polskiego społeczeństwa. W odpowiedzi na kłamstwa reżimowej władzy również społeczeństwo starało się walczyć z narzuconym ustrojem przy pomocy słowa pisanego. Po wydarzeniach z czerwca 1976 r., powstaniu Komitetu Obrony Robotników i innych niezależnych ugrupowań społeczno-politycznych takich jak KPN, ROPCiO czy SKS zaowocowało wzrostem liczby wydawnictw w tzw. drugim obiegu. To pokazuje, że Polacy potrafili zbudować także skuteczne podziemie wydawnicze.
Wzrost zainteresowania niezależną, nieocenzurowaną prasą nastąpił po wydarzeniach z sierpnia 1980 r. i powstaniu NSZZ „Solidarność”. Gazetki i biuletyny ukazywały się w większości zakładów pracy czy na uczelniach i były w sposób konspiracyjny kolportowane wśród społeczeństwa. Pracę i aktywność niezależnych drukarni utrudnił stan wojenny 13 grudnia 1981 r. Mimo to udało się przezwyciężyć trudności organizacyjne i związane z brakiem papieru – podziemne gazetki ukazywały się nadal w każdym regionie Polski. Co więcej, z czasem następował ich wzrost – zarówno ilościowy, jak i jakościowy. Drukowano w domach prywatnych, w tzw. podziemnych drukarniach, a także nielegalnie w dużych państwowych drukarniach.
Dziś te wydawnictwa sprzed lat stanowią ważny dokument działalności podziemnej z okresu PRL. Nic zatem dziwnego, że IPN – chcąc zachować szereg dokumentów, druków i wydawnictw podziemnych z tamtego okresu – wychodzi z apelem do społeczeństwa o przekazywanie tego typu materiałów, które znajdą się na specjalnie przygotowywanej ekspozycji. W związku z przydającą w tym roku 40. rocznicą powstania Komitetu Obrony Robotników, 35. rocznicą wprowadzenia stanu wojennego oraz realizacją projektu przygotowania w Centrum Edukacyjnym IPN w Łodzi ekspozycji dotyczącej podziemnych drukarni w PRL rzeszowski Oddział IPN ogłasza zbiórkę druków i wydawnictw podziemnych.
– Zachęcamy posiadaczy tzw. bibuły, którzy chcieliby wspomóc Instytut w tworzeniu wystaw na temat druków drugiego obiegu, o przekazanie nam swoich zbiorów. Materiały można przynosić do siedziby rzeszowskiego Oddziału IPN przy ul. Słowackiego 18. Bliższe informacje można też uzyskać pod nr. tel. 17 86 06 058 – zachęca Katarzyna Gajda-Bator, asystent prasowy rzeszowskiego Oddziału IPN. Podobne akcje są prowadzone przez pozostałe oddziały IPN.
Mariusz Kamieniecki