Wspomnienie św. Andrzeja Apostoła

Piątek, 30 listopada 2012 (08:59)

Kościół wspomina dziś w liturgii św. Andrzeja Apostoła, brata św. Piotra.

Andrzej był pierwszym apostołem powołanym przez Pana Jezusa. Dlatego liturgia wschodnia określa go  mianem Protokleros – Pierwszy Powołany.

Zanim został powołany do grona apostołów, był uczniem Jana Chrzciciela. Poźniej stał się uczniem Chrystusa i to on przyprowadził do Niego swego brata św. Piotra, wyznając: „Znaleźliśmy Mesjasza” (por. J 1, 35-41).

Ewangelie synoptyczne opisują z kolei powołanie Andrzeja i Szymona, które nastąpiło bezpośrednio przy pracy. „Gdy [Jezus] przechodził obok Jeziora Galilejskiego, ujrzał dwóch braci, Szymona, zwanego Piotrem, i brata jego, Andrzeja, jak zarzucali sieć w jezioro: byli bowiem rybakami. I rzekł do nich: «Pójdźcie za Mną, a uczynię was rybakami ludzi». Oni natychmiast zostawili sieci i poszli za nim” (Mt 4, 18-20). Łukasz Ewangelista opisuje, że powołanie wiązało się z cudem połowu ogromnej ilości ryb (Łk 5, 1-11).

W Ewangelii św. Andrzej wspominany jest jeszcze dwukrotnie. W szóstym rozdziale Ewangelii Janowej przed cudownym rozmnożeniem chleba.

Spisy apostołów przyznają mu miejsce obok brata Piotra lub czwarte miejsce – po Jakubie Starszym i Janie.

Przekazy tradycji różnią się co do miejsc, w których Andrzej głosił Ewangelię po śmierci Chrystusa. Wszystkie źródła są jednak zgodne, że apostoł zakończył swoje życie męczeńską śmiercią krzyżową w Patras w Achai. Wedle podań, został ukrzyżowany 30 listopada 65 lub 70 roku głową w dół na krzyżu w kształcie litery X. Wyrok skazujący przyjął z radością – cieszył się, że może pójść śladami Chrystusa. Przed śmiercią błogosławił zebranych współwyznawców.

Kult św. Andrzeja od początku był w Kościele katolickim bardzo żywy. Papież Grzegorz Wielki  założył w Rzymie klasztor i kościół ku jego czci, a z Konstantynopola otrzymał relikwie apostoła. Wiele państw i miast obrało świętego swoim patronem. Są wśród nich m.in. Grecja, Holandia, Niemcy, Szkocja, Rosja oraz Bordeaux, Neapol, Hanower czy Rawenna. Jego kult ważną rolę pełnił także w Polsce.

Święty Andrzej jest patronem małżeństw, rybaków, rzeźników, podróżujących.

W ikonografii św. Andrzej Apostoł przedstawiany jest jako starszy mężczyzna o gęstych, siwych włosach i krzaczastej, krótkiej brodzie. Czasami ukazywany jako rybak. Atrybutami świętego są: krzyż św. Andrzeja w kształcie litery X, księga, ryba, sieć.

MM