IPN poszukuje ofiar obławy augustowskiej
Piątek, 23 listopada 2012 (17:14)Instytut Pamięci Narodowej prosi o zgłaszanie się wszystkich posiadających wiedzę o osobach narodowości litewskiej zatrzymanych w trakcie obławy augustowskiej w lipcu 1945 roku.
„Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku, prosi o kontakt osoby posiadające informacje na temat dokonanych przez funkcjonariuszy ZSRR zabójstw w lipcu 1945 roku osób narodowości litewskiej pochodzących z terenu gminy Puńsk, Szypliszki, Krasnopol, Sejny zatrzymanych podczas »Obławy Augustowskiej«”, przeprowadzonej na terenach powiatów sejneńskiego, augustowskiego, suwalskiego, sokólskiego, województwa podlaskiego” – tej treści komunikat opublikował na swoich stronach internetowych IPN.
Według Zbigniewa Kulikowskiego, naczelnika pionu śledczego białostockiego Instytutu, podstawą do poszukiwania osób narodowości litewskiej jest meldunek naczelnika Głównego Zarządu Kontrwywiadu „Smiersz” gen. Wiktora Abakumowa do szefa NKWD Ławrientija Berii z 21 lipca 1945 r., w którym pojawia się zapis, że 514 osób określonych jako „Litwini” zostało przekazanych do NKWD Litewskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej.
- Uprzejmie proszę o zgłaszanie się do nas tych, którzy posiadają wiedzę na temat osób narodowości litewskiej zatrzymanych podczas obławy augustowskiej, a następnie zamordowanych – apeluje w rozmowie z portalem NaszDziennik.pl Kulikowski. Jego zdaniem, różnie można rozumieć zastosowane w meldunku określenie „Litwini”.
- Mogli to być Litwini z Litwy właściwej, kowieńszczyzny itd. albo nasi Litwini z terenów polskich, ale oczywiście także - co jest już też sprawdzone - Polacy z Wileńszczyzny. Do Polaków z Wileńszczyzny i państwa litewskiego już wcześniej skierowaliśmy wnioski w tej sprawie. Teraz natomiast sprawdzamy nasze tereny zamieszkałe przez osoby narodowości litewskiej – oznajmia naczelnik. Dodaje, że celem ogłoszonego komunikatu IPN jest sprawdzenie każdej z tych wersji.
Apel Instytutu jest związany ze śledztwem, jakie prowadzi Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku, prowadzi śledztwo w sprawie zbrodni przeciwko ludzkości dokonanej podczas obławy augustowskiej w lipcu 1945 r. przez żołnierzy Kontrwywiadu Wojskowego „Smiersz” Trzeciego Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej przy współudziale funkcjonariuszy polskich organów Bezpieczeństwa Publicznego, funkcjonariuszy polskich organów Milicji Obywatelskiej oraz żołnierzy Pierwszej Armii Wojska Polskiego.
Pacyfikacja Suwalszczyzny przez NKWD i Armię Czerwoną rozpoczęła się 12 lipca 1945 roku. W jej wyniku zatrzymano 2 tys. osób. Prawie 600 podejrzewanych o powiązania z AK-owskim podziemiem wywieziono i zamordowano w nieznanym do dziś miejscu. Historycy uważają te wydarzenia za największą po II wojnie światowej, niewyjaśnioną dotąd, zbrodnię dokonaną na Polakach.
Śledztwo w sprawie obławy augustowskiej prowadziła w latach 90. ubiegłego wieku prokuratura w Suwałkach, ale ze względu na trudności z uzyskaniem informacji z Rosji, umorzyła postępowanie. Obecnie zajmuje się nim IPN.
Jacek Dytkowski