Kościół wobec totalitaryzmów
Czwartek, 15 listopada 2012 (12:47)Naukowcy z Polski, Węgier i Ukrainy biorą udział w dwudniowej konferencji naukowej pt. „Kościół katolicki w Europie Środkowo-Wschodniej w obliczu dwóch totalitaryzmów (1917–1990)”, która dzisiaj rozpoczęła się w bazylice metropolitalnej obrządku łacińskiego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie. Honorowy patronat nad konferencją objął metropolita lwowski JE ks. abp Mieczysław Mokrzycki.
Organizatorami konferencji są: rzeszowski oddział Instytutu Pamięci Narodowej, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Katedra Historii Europy Środkowo-Wschodniej XIX i XX wieku oraz Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Lwowskiej Obrządku Łacińskiego.
Jak powiedział w rozmowie z NaszymDziennikiem.pl dr Mariusz Krzysztofiński z IPN w Rzeszowie – jeden z organizatorów spotkania naukowców we Lwowie, celem konferencji jest ukazanie represji zarówno sowieckich jak i nazistowskich wobec Kościoła katolickiego w XX wieku, który mimo ataków, wraz z duchowieństwem stał na straży własnej tożsamości, ale również historii i tradycyjnych wartości.
– XX wiek zdominowały dwie zbrodnicze ideologie: niemiecki nazizm i sowiecki komunizm, który występował w różnych mutacjach. Należy pamiętać, że komunizm nie był systemem zamkniętym i można powiedzieć tak jest do dzisiaj. Wciąż są kraje, gdzie zmutowany komunizm nadal funkcjonuje chociażby w Chinach. Ten system totalitarny posiada umiejętność przystosowania swoich celów do warunków panujących w różnych krajach. Z tego względu można powiedzieć, że komunizm nie jest systemem, który należy do przeszłości – ocenia historyk IPN. Nie jest przypadkiem, że konferencja odbywa się we Lwowie, który zajmował ważne miejsce na mapie kościelnej przedwojennej Europy i zajmuje również dzisiaj. We Lwowie istniały trzy arcybiskupstwa: rzymskokatolickie, greckokatolickie i ormiańsko-katolickie i dwie metropolie: metropolia lwowska obrządku łacińskiego i greckokatolicka metropolia lwowska.
Podczas dwudniowej konferencji referaty wygłoszą przedstawiciele ośrodków naukowych Polski, Węgier i Ukrainy oraz historycy IPN, którzy będą mówić m.in. na temat funkcjonowania kościołów w okresie totalitaryzmów, postaw ludzkich wobec tej ideologii, konkretnych osób duchownych i świeckich, które stały się symbolem sprzeciwu wobec szerzącego się zła. Wśród prelegentów są m.in. dr Paweł Skibiński z Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie, który przeprowadzi analizę kanonizacji i beatyfikacji osób związanych z Europą Środkową i Wschodnią, których dokonał Jan Paweł II, Janusz Kotański z Muzeum Jana Pawła li i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie, który przedstawi sylwetkę Sługi Bożego Prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego jako realisty i świadka wiary.
Postać kard. Wyszyńskiego będzie również tematem wykładu dr. Pala Attila Illes z Uniwersytetu Katolickiego im. Peter'a Pazmany'a w Budapeszcie, który dokona analizy porównawczej drogi Stefana Wyszyńskiego i Józsefa Mindszentyego. Prof. Maria Dębowska z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II wygłosi wykład pt. „Ks. bp Adolf Szelążek wobec dwóch totalitaryzmów”, a ks. dr Józef Szymański również z KUL wygłosi konferencję pt. „Przejawy oporu społecznego wiernych Kościoła rzymskokatolickiego wobec władz komunistycznych na terenie obwodu winnickiego (USRR) w latach 1944-1965”, a ks. prof. dr hab. Stanisław Nabywaniec z Uniwersytetu Rzeszowskiego wygłosi wykład pt. „Hierarchia Kościoła greckokatolickiego na Ukrainie sowieckiej”. Uczestnicy konferencji zapoznają się również z działalnością zakonów w dobie totalitaryzmów. Doktor hab. Agata Mirek z KUL wygłosi wykład pt. „Zgromadzenie Córek Maryi Niepokalanej na Wileńszczyźnie wobec dwóch totalitaryzmów (1939-1989)”, Michalita ks. dr Marcin A. Różański z Centrum Myśli Michalickiej wygłosi prelekcje „Zgromadzenie św. Michała Archanioła podczas okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej”, s. Marta Komborska ze Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej przedstawi działalność Służebniczek Starowiejskich pod okupacją sowiecką i niemiecką. Z kolei Artur Brożyniak z IPN w Rzeszowie poruszy temat: „Cerkiew prawosławna jako narzędzie „zwalczania" Cerkwi greckokatolickiej w Polsce południowo-wschodniej w latach 1958-1990”. Wśród postaci, które będą bohaterami wykładów naukowców, duchownych i historyków IPN będą m.in. ks. bp Władysław Kiernicki, ks. Henryk Mosing, „Ojciec Paweł”, ks. Bronisław Mirecki, ks. bp Stanisław Kostka Łukomski, czy ks. bp Tadeusz Błaszkiewicz. Konferencja we Lwowie potrwa do jutra.
Mariusz Kamieniecki