Zmiany w strefie Schengen

Piątek, 20 listopada 2015 (19:25)

Uzgodnienia te zapadły na dzisiejszym spotkaniu szefów MSW i ministrów sprawiedliwości państw UE w Brukseli, zwołanym w związku z zamachami w Paryżu, do których doszło 13 listopada. Zaostrzenie kontroli granic to jedna z odpowiedzi Unii na zagrożenie terroryzmem. 

– Komisja Europejska zgodziła się przedstawić przed końcem roku projekt zmiany Kodeksu granicznego Schengen, która umożliwi systematyczne kontrole wszystkich osób przekraczających granice strefy Schengen, także osób korzystających z unijnej swobody przemieszczania się – powiedział Cazeneuve. 

Według niego, dane wszystkich osób przekraczających granice strefy Schengen powinny być porównywane z danymi w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) oraz bazą danych Interpolu. Do marca przyszłego roku systemy te mają zostać tak zmodernizowane, by wszystkie przejścia graniczne dysponowały połączeniem elektronicznym z bazą Interpolu i mogły przeprowadzać automatyczne skanowanie dokumentów podróży.

Takie systematyczne kontrole paszportowe na granicach zewnętrznych miałyby pomóc wykryć potencjalnych terrorystów z paszportem UE, którzy podróżują do Syrii czy Iraku, dołączając do szeregów Państwa Islamskiego, a potem mogą planować zamachy w Unii.

Cazeneuve poinformował też, że Francja utrzyma wprowadzone po zamachach kontrole na własnych granicach z krajami UE „tak długo, jak długo będzie utrzymywać się zagrożenie terrorystyczne”. Zaapelował do państw UE o szybkie wdrożenie podjętych w piątek decyzji.

Według obecnych zapisów Kodeksu granicznego Schengen systematycznym kontrolom na granicach zewnętrznych poddawani mogą być obywatele krajów spoza UE, a obywatele unijni sprawdzani są tylko pobieżnie. Kraje członkowskie mogą jednak wprowadzić bardziej pogłębione kontrole także osób z paszportami Unii, np. przybywających z określonego kierunku czy państwa, jeżeli uznają, że istnieje jakieś zagrożenie. 

Minister spraw wewnętrznych Mariusz Błaszczak powiedział, że kontrole na granicach UE mają zostać zaostrzone w przyszłym roku. Według niego, obywatele Unii Europejskiej przekraczający granice zewnętrzne będą kontrolowani, „ale po dokonaniu oceny ryzyka związanego czy to z miejscem podróży, czy z innymi względami świadczącymi o potencjalnie możliwym zagrożeniu”. 

Błaszczak wskazał, że dyskusja o wielu działaniach, jakie omawiano w piątek, trwała od dawna.

– Mam nadzieję, że ze względu na tragedię, jaka wydarzyła się tydzień temu w Paryżu, tym razem te działania zostaną przeprowadzone – powiedział. 

Wyjaśnił, że chodzi przede wszystkim o utworzenie unijnego systemu wymiany danych pasażerów (PNR). W tej sprawie toczą się negocjacje między rządami a Parlamentem Europejskim. Celem jest zakończenie ich do końca roku. Kraje UE chcą, by system PNR objął też pasażerów lotów wewnątrzunijnych, a dane były przechowywane – jak zapisano w dokumencie ze spotkania – „przez wystarczająco długi czas”. Cazeneuve ocenił, że służby powinny mieć możliwość wglądu do danych przez rok, ale eurodeputowani proponują ograniczyć ten czas do jednego miesiąca.

Kraje unijne chcą też poprawić wymianę informacji między służbami policyjnymi i wywiadowczymi.

– Tu także nie ma satysfakcjonującego poziomu wymiany tych informacji – powiedział Błaszczak.

Ministrowie zapowiedzieli, że natychmiast zajmą się zmianami w prawie, aby ograniczyć obywatelom dostęp do broni. 

RP, PAP