Chaos na każdym poziomie

Wtorek, 17 listopada 2015 (03:06)

W świetle ostatnich zamachów terrorystycznych w Paryżu nasuwa się pytanie o nasze bezpieczeństwo. Czy jesteśmy bezpieczni?

– Wszystko wskazuje, że w tym momencie bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio nie jest zagrożone. W tej chwili przedmiotem ataków terrorystycznych wydają się dużo bardziej zagrożone państwa Europy Zachodniej, prowadzące aktywną wojnę z terroryzmem, państwa uczestniczące w zwalczaniu tzw. Państwa Islamskiego. Jednak wobec narastającej fali terroryzmu nasze bezpieczeństwo jest zagrożone co najmniej pośrednio. Stąd skala istniejących zagrożeń musi być stale monitorowana przez służby specjalne czy inne instytucje życia publicznego. Sytuacja jest dynamiczna, w każdej chwili może ulec zmianie i to zagrożenie może się dla nas okazać bardzo realne. Dlatego nie wolno nam lekceważyć żadnych sygnałów.

Czy w Polsce mogą działać komórki wspierające terroryzm?

– Nie można wykluczyć tego, że komórki wsparcia terrorystycznego organizacji, które dopuszczają się aktów terroru, są obecne w Polsce. Jeśli zatem tzw. Państwo Islamskie czy inne organizacje terrorystyczne podejmą takie decyzje, to Polska również może się stać przedmiotem bezpośredniego ataku terrorystycznego. Oczywiście żeby nasz kraj stał się bezpośrednim celem ataków, musiałby zaistnieć splot kilku innych wydarzeń o charakterze międzynarodowym. Tak czy inaczej musimy być przygotowani na każdą ewentualność, natomiast biorąc pod uwagę zapewnienia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i innych odpowiedzialnych służb, możemy stwierdzić, że na dzień dzisiejszy taki atak terrorystyczny raczej Polsce nie grozi.           

W jakiej kondycji pozostawia nasze służby specjalne Platforma Obywatelska?

– W bardzo złej, i to zarówno pod względem formalno-prawnym, jak i materialnym czy technicznym. Przez wiele lat niestety nie doczekaliśmy się kompleksowego systemu bezpieczeństwa narodowego, składającego się ze służb specjalnych, służb porządku publicznego i innych instytucji życia publicznego. Władze polityczne nie wypracowały jednorodnego schematu organizacyjnego, nie doprowadzono też do utworzenia jednej instytucji, która koordynowałaby działania i nadzorowałaby służby bezpieczeństwa państwa m.in. w zakresie walki z terroryzmem. Za rządów Platformy Obywatelskiej wszystkie służby, a w szczególności służby specjalne, były znacząco i systematycznie osłabiane. Wystarczy powiedzieć, że niejednokrotnie zmniejszano ich budżety. Inną ważną kwestią są także zapóźnienia technologiczne. Z całą pewnością można powiedzieć, że ostatnie osiem lat zostało zmarnowane pod względem bezpieczeństwa narodowego. Rząd koalicji PO – PSL nie rozumiał, bądź nie chciał zrozumieć, powagi sytuacji rosnących zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa naszego kraju. Efekt jest taki, że nie mamy ustawy o czynnościach operacyjno-rozpoznawczych, nie mamy odpowiednich zmian w prawie, jeśli chodzi o prokuraturę czy sądownictwo. To wszystko budzi poważne obawy i musi niepokoić.      

Gdzie, Pana zdaniem, jest największy chaos, gdy chodzi o braki w służbach?

– Chaos w służbach jest praktycznie na każdym poziomie. Największe braki są na poziomie centralnym, gdzie nie ma instytucji, która jasno wskazywałaby na zagrożenia i nadzorowała służby porządku publicznego w zakresie zwalczania terroryzmu. W Polsce potrzebny jest jasny podział kompetencji – czyli kto komu podlega, kto kogo nadzoruje, wreszcie kto wszystkie te działania koordynuje, czego niestety obecnie nie ma. Ten nadzór musi być na poziomie centralnym, a nie jak to obecnie ma miejsce w przypadku Centrum Antyterrorystycznego, które jest jedną z agend podległych szefowi ABW.

Jakie nadzieje w zakresie bezpieczeństwa wiąże Pan z nowym rządem, rządem premier Beaty Szydło?

– Przede wszystkim konieczne jest oczyszczenie atmosfery wokół służb specjalnych, niezbędne są zmiany w organizacji tych służb i uszczelnienie systemu bezpieczeństwa państwa. Liczę, że nowy rząd – minister koordynator ds. służb specjalnych Mariusz Kamiński, minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, minister spraw wewnętrznych i administracji Mariusz Błaszczak – z premier Beatą Szydło na czele wspólnie zastanowią się, jak zmienić polskie prawo, aby skutecznie i kompleksowo umożliwić nadzorowanie bezpieczeństwa państwa, szczególnie w obliczu zagrożeń terrorystycznych, a wcześniej w kwestii identyfikacji zagrożeń terrorystycznych i ich neutralizacji.

Jakie wyzwania pod względem bezpieczeństwa stoją już dziś przed nowym rządem?

– Tak jak wspomniałem, potrzebny jest spójny, klarowny system bezpieczeństwa narodowego, bez którego bez wątpienia będziemy państwem zagrożonym terroryzmem. Wypowiadanie się na temat szczegółów dotyczących działań służb specjalnych nawet w zakresie planów nie jest wskazane. Im więcej pomysłów zostanie podane do publicznej wiadomości, tym trudniej będzie służbom specjalnym skutecznie działać na froncie walki i zapobiegania zagrożeniom terrorystycznym. W tym zakresie wskazane jest mniej mówić publicznie, a więcej działać.

Skoro Francuzom nie udało się zbudować wystarczająco szczelnego systemu, który zdołałby ich skutecznie zabezpieczyć przed zamachami terrorystycznymi, to czy jest to możliwe u nas w Polsce?

– Oczywiście zagrożenia atakami terrorystycznymi nie można całkowicie wyeliminować, bez względu na to, jak szczelny system ich zapobiegania wprowadzimy. Niewątpliwie jednak nowoczesny, wielowymiarowy i kompleksowy system bezpieczeństwa narodowego m.in. w tym zakresie może znacząco ograniczyć zagrożenie atakami terrorystycznymi, a także ograniczyć ich ewentualne skutki. W tym zakresie potrzebna jest niewątpliwie współpraca międzynarodowa, i to zarówno na poziomie politycznym, jak i eksperckim. Niezwykle istotne jest też rozwiązywanie problemów przez wspólnotę międzynarodową na poziomie geopolitycznym poprzez eliminowanie powodów powstawania organizacji terrorystyczno- fundamentalistycznych.

Dziękuję za rozmowę.

Mariusz Kamieniecki