Zwycięstwo fundamentalnej etyki

Piątek, 9 października 2015 (03:13)

– Ta decyzja przyniesie wielkie i pozytywne skutki w bardzo szerokim wymiarze – zaznacza dr inż. Antoni Zięba.

– Z wielką radością przyjąłem decyzję TK uznającą zasadność skargi Naczelnej Izby Lekarskiej o nieprawidłowości zapisów dotyczących klauzuli sumienia – dodaje obrońca życia.

Teraz zostały lekarzom przyznane prawa, które zapisane są m.in. w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ z 10 grudnia 1948 r. Czytamy tam w artykule 18: „Każdy człowiek ma prawo wolności myśli, sumienia i wyznania; prawo to obejmuje swobodę zmiany wyznania lub wiary oraz swobodę głoszenia swego wyznania lub wiary bądź indywidualnie, bądź wespół z innymi ludźmi, publicznie i prywatnie, poprzez nauczanie, praktykowanie, uprawianie kultu i przestrzeganie obyczajów”.

Już na podstawie tego prawa widzimy, że lekarze mają zagwarantowaną wolność sumienia. Po decyzji Trybunału będą mogli już swobodnie korzystać z tego prawa, o którym mówi także polska Konstytucja z 2 kwietnia 1997 r. W art. 53 ust. 1 zapisano: „Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii”.

Inżynier Zięba przypomina i inne dokumenty, które wyraźnie mówią o tym, że lekarz może korzystać z klauzuli sumienia: 

Europejska Konwencja Praw Człowieka z 4 listopada 1950 r.

Art. 9 ust. 1. Każdy ma prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania; prawo to obejmuje wolność zmiany wyznania lub przekonań oraz wolność uzewnętrzniania indywidualnie lub wspólnie z innymi, publicznie lub prywatnie, swego wyznania lub przekonań przez uprawianie kultu, nauczanie, praktykowanie i czynności rytualne.

 

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych ONZ z 16 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 29 grudnia 1977 r.)

Art. 18 ust. 1. Każdy ma prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania. Prawo to obejmuje wolność posiadania lub przyjmowania wyznania lub przekonań według własnego wyboru oraz do uzewnętrzniania indywidualnie czy wspólnie z innymi, publicznie lub prywatnie, swej religii lub przekonań przez uprawianie kultu, uczestniczenie w obrzędach, praktykowanie i nauczanie.

 

ust. 2. Nikt nie może podlegać przymusowi, który stanowiłby zamach na jego wolność posiadania lub przyjmowania wyznania albo przekonań według własnego wyboru.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 15 stycznia 1991 r. U8/90, OTK 1991, nr 1, poz. 8.

Wolność sumienia nie oznacza jedynie prawa do reprezentowania określonego światopoglądu, ale przede wszystkim prawo do postępowania zgodnie z własnym sumieniem, do wolności od przymusu postępowania wbrew własnemu sumieniu. Tak rozumiana wolność sumienia znajduje potwierdzenie w ratyfikowanych przez Polskę w dniu 3 marca 1977 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 167 i 168) Paktów Praw Obywatelskich i Politycznych uchwalonych przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 16 grudnia 1966 r. Artykuł 18 ust. 2 tych Paktów stanowi: „Nikt nie może podlegać przymusowi, który stanowiłby zamach na jego wolność posiadania lub przyjmowania wyznania albo przekonań według własnego wyboru”.

 

Rezolucja nr 1763 Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z 7 października 2010 r. Prawo do sprzeciwu sumienia w ramach legalnej opieki medycznej

1. Żadna osoba, szpital ani instytucja nie może być przymuszona, pociągana do odpowiedzialności ani w żaden sposób dyskryminowana z powodu odmowy przeprowadzenia, udzielenia, asystowania lub podporządkowania się wykonaniu aborcji, spowodowania poronienia lub przeprowadzenia eutanazji albo jakiegokolwiek innego czynu, który mógłby spowodować śmierć ludzkiego embrionu lub płodu z jakiejkolwiek przyczyny.

Małgorzata Pabis