Lekarz ma prawo odmówić
Czwartek, 8 października 2015 (11:02)Ograniczenia klauzuli sumienia lekarzy są częściowo niezgodne z Konstytucją – orzekł wczoraj niejednogłośnie Trybunał Konstytucyjny. Za niekonstytucyjny uznano m.in. obowiązek wskazania innego lekarza czy szpitala przy odmowie świadczenia z powołaniem się na klauzulę.
Pełny 14-osobowy skład Trybunału częściowo uznał skargę Naczelnej Rady Lekarskiej ws. ograniczeń klauzuli sumienia dla lekarzy. Czworo sędziów złożyło zdania odrębne do różnych części wyroku.
TK orzekł, że niekonstytucyjny jest obowiązek wskazania innego lekarza lub szpitala przy odmowie świadczenia z powołaniem się na klauzulę sumienia oraz niemożność powołania się lekarza na klauzulę sumienia „w innych przypadkach niecierpiących zwłoki”.
Sędziowie uznali, że obowiązek wskazania innego lekarza przez tego, który odmawia świadczenia z powołaniem się na klauzulę sumienia, wydłuża czas do uzyskania przez pacjenta świadczenia. Według nich takiej informacji mógłby udzielać Narodowy Fundusz Zdrowia.
W ocenie dr. Witolda Skręta, lekarza ginekologa, obowiązek wskazania lekarza, który wykona aborcję, był paradoksem klauzuli sumienia.
– To jest taki paradoks, że ja mogę odmówić, ale muszę wskazać kolegę i dokładnie: adres, godziny przyjęć kogoś, kto to zrobi. To jest wewnętrznie sprzeczne. Nie może tak być – stwierdza w Informacjach Dnia w Telewizji Trwam dr Witold Skręt.
Za niekonstytucyjną TK uznał również niemożność powołania się lekarza na klauzulę sumienia „w innych przypadkach niecierpiących zwłoki”. Zdaniem Trybunału, regulacja ta w zaskarżonym zakresie jest niedookreślona. – Nie wiadomo bowiem, o jakie dobra chodzi; z powodu jakich wartości spełnienie tego świadczenia zdrowotnego musi nastąpić natychmiast – wskazała sędzia, odnosząc się do tej części wyroku.
TK podkreślił jednocześnie, że „wolność sumienia każdego człowieka jest kategorią pierwotną”. „W świetle hierarchii wartości konstytucyjnych trudno jest przyznać, że inne prawa pacjenta niezwiązane z jego życiem i zdrowiem mogłyby mieć pierwszeństwo przed wartością, jaką jest w demokratycznym państwie prawnym wywodzona wprost z godności człowieka wolność sumienia – zaznaczyła sędzia.
Wyrok Trybunału musi cieszyć pacjentów, gdyż jak zauważa Sławomir Łabsz ze Stowarzyszenia Pacjentów RP w Gdańsku, pacjenci oczekują, że lekarz w swojej pracy kierował się będzie sumieniem.
– My oczekujemy leczenia zgodnego z nauką medyczną i z wiedzą lekarską, ale również z sumieniem lekarza. Lekarz nie może postępować zgodnie z przepisami administracyjnymi, nie czując odpowiedzialności –podkreśla na antenie Telewizji Trwam Sławomir Łabsz ze Stowarzyszenia Pacjentów RP w Gdańsku.
Zakwestionowane przez TK przepisy stracą swą moc z chwilą opublikowania wyroku w dzienniku urzędowym.
RS, PAP