• Środa, 1 kwietnia 2026

    imieniny: Grażyny, Hugona, Zbigniewa

Polonia walczy o prawa Polaków na Litwie

Środa, 13 czerwca 2012 (22:20)

Obrona praw Polaków na Litwie i wyegzekwowanie poszanowania dążeń do edukacji w języku polskim – to główne postulaty polonijnych pedagogów, które zapisano w apelu do władz Stanów Zjednoczonych, Unii Europejskiej i Polski.

Apel został przyjęty pod koniec maja br. podczas XII Zjazdu Nauczycieli Polonijnych i Komitetów Rodzicielskich w Chicago odbywającego się pod hasłem: „Oświata polska poza granicami Rzeczypospolitej — stan i perspektywy nauczania przedmiotów ojczystych na obczyźnie”. Pod dokumentem podpisali się pedagodzy z polonijnych szkół w Stanach Zjednoczonych.

„Zwracamy się do władz Polski, Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej o podjęcie działań w obronie praw polskiej mniejszości narodowej na Litwie i wyegzekwowanie poszanowania uzasadnionych dążeń Polaków na Litwie do edukacji w języku polskim” – napisano w apelu.

Z relacji „Kuriera Wileńskiego” - polskiego dziennika na Litwie - wynika, że przed przyjęciem apelu nauczyciele zapoznali się z raportem Bożeny Kamińskiej, prezes Centrum Polsko-Słowiańskiego w Nowym Jorku, dotyczącym sytuacji Polaków na Litwie i problemów oświatowych dotykających tamtejszą mniejszość polską. Jak wyjaśnia gazeta, Kamińska wielokrotnie odwiedziła Litwę, dlatego dokładnie poznała problemy rodaków.

W zjeździe udział wziął poseł do Sejmu Republiki Litewskiej Jarosław Narkiewicz, który przybliżył uczestnikom spotkania skutki przyjętej w marcu ub r. nowej Ustawy o oświacie, która ogranicza nauczanie w języku narodowym mniejszości zamieszkujących Litwę. Nowy akt prawny uderza szczególnie w Polaków. -  Nauczyciele polonijni USA byli zbulwersowani działaniami władz Litwy, bo zwyczajnie nie rozumieją, jak państwo może ograniczać szkolnictwo mniejszości narodowych — powiedział „Kurierowi” Narkiewicz. Polonijni nauczyciele odrzucili także argument władz litewskich mówiący, iż Polacy w innych krajach nie mają lepszych niż na Litwie warunków do nauki w języku ojczystym. Jak wyjaśnił „Kurierowi” Narkiewicz, „dla zebranych na zjeździe polonijnych nauczycieli takie porównanie nie jest stosowne, gdyż systemu polskiego szkolnictwa na Litwie nie można porównywać z innymi krajami, jak chociażby USA, gdzie przez dziesięciolecia ukształtował się system polonijnych szkółek sobotnio-niedzielnych, który sprawdza się i rozwija, tymczasem ukształtowany na Litwie system szkolnictwa polskiego jest ograniczany”. — System, który obowiązywał do przyjęcia nowej ustawy oświatowej, nie był dobry, ale był dla nas do zaakceptowania i mogliśmy mówić najwyżej o jego doskonaleniu. Tymczasem musimy bronić tego systemu przed jego zawężaniem — zauważył Narkiewicz.

Zjazdy nauczycieli polonijnych odbywają się co dwa lata. W trakcie ich trwania odbywają się konferencje, sympozja, a także liczne dyskusje i debaty o problemach dotykających Polskę i jej obywateli. Poruszenie spraw dotyczących rodaków spoza granic kraju jest niezwykle wymowne i nadaje jeszcze większego znaczenia  wystosowanemu apelowi.

Iza Kozłowska