Śladami komunistycznych zbrodni
Poniedziałek, 2 marca 2015 (20:37)W obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” na Podkarpaciu wpisują się także wystawy dotyczące tematyki niepodległościowej. Jedną z nich jest ekspozycja „Milcząc, wołają…”, którą dziś otwarto na Uniwersytecie Rzeszowskim.
Wystawa autorstwa Piotra Życieńskiego, pracownika Biura Edukacji Publicznej IPN, której projekt instalacji przygotowała Jolanta Czarska, to reporterski zapis prac archeologiczno-ekshumacyjnych związanych z poszukiwaniem szczątków ofiar systemu komunistycznego w kwaterze „Ł” cmentarza Wojskowego na warszawskich Powązkach w latach 2012-2014. Autor za pomocą obiektywu utrwalił prace ekshumacyjne, w wyniku których odnalezione zostały szczątki m.in. rotmistrza Witolda Pileckiego, mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki” czy por. Edmunda Bukowskiego oraz wielu innych ofiar reżimu komunistycznego.
Współczesne zdjęcia przeplecione z archiwalnymi zdjęciami ofiar tworzą przejmujący, a zarazem tragiczny obraz komunistycznej rzeczywistości, w której prawdziwych Polaków za służbę i wierność Ojczyźnie czekała śmierć.
Ekspozycję uzupełnia lista nazwisk Żołnierzy Podziemia Niepodległościowego, zamordowanych w kaźniach i więzieniach UB, których miejsc pochówków wciąż nie odnaleziono. Osobną część wystawy stanowią zdjęcia pamiątek odnalezionych wśród ekshumowanych szczątków ofiar, m.in. ryngraf NSZ, orzełek z Katynia, medaliki i szkaplerz.
Ekspozycja „Milcząc, wołają…” od dziś można zwiedzać w budynku Uniwersytetu Rzeszowskiego – Centrum Innowacji i Transferu Wiedzy Techniczno-Przyrodniczej.
Śladami Żołnierzy Niezłomnych
Ponadto przed bazyliką Matki Bożej Rzeszowskiej Ojców Bernardynów można oglądać dwie wystawy przygotowane przez rzeszowski Oddział IPN: „Żołnierze Niezłomni” oraz „Śladami zbrodni komunistycznych na Rzeszowszczyźnie z lat 1944–1956”.
Pierwsza z ekspozycji przedstawia bohaterów podziemia antykomunistycznego, którzy walczyli o wolną, niepodległą Polskę i do końca – mimo tortur – pozostali wierni swym ideałom.
– Podkarpacką Listę Niezłomnych otwierają członkowie IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” zamordowani 1 marca 1951 r. w więzieniu na warszawskim Mokotowie płk Łukasz Ciepliński – ps. „Antek”, Mieczysław Kawalec – „Iza”, Józef Batory – „Argus”, Adam Lazarowicz – „Aleksander”, Franciszek Błażej – „Tadeusz”, Józef Rzepka – „Znicz” – podkreśla w rozmowie z NaszymDziennikiem.pl Jakub Izdebski z rzeszowskiego Oddziału IPN.
Natomiast druga wystawa „Śladami zbrodni komunistycznych na Rzeszowszczyźnie z lat 1944–1956” to efekt realizowanego w całym kraju projektu badawczo-edukacyjnego pod nazwą „Śladami zbrodni”. Historycy Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Rzeszowie dotarli do dawnych więzień i aresztów UB i SB, które stanowią tylko nieliczne dowody zbrodni komunistycznych na byłych działaczach podziemia niepodległościowego. Zdjęcia tych miejsc, często z napisami, datami, nazwiskami wyrytymi na ścianach czy drzwiach przez więzionych wraz z opisami byłych siedzib polskich i sowieckich organów bezpieczeństwa, które zarazem były miejscami ludzkich dramatów, gdzie dokonywano zbrodni komunistycznych, można już zobaczyć w Rzeszowie.
Mariusz Kamieniecki