Z nadzieją w Rok Wiary

Piątek, 12 października 2012 (16:26)

Homilia ks. bp. Ignacego Deca, ordynariusza diecezji świdnickiej, wygłoszona 11 października w katedrze świdnickiej na rozpoczęcie Roku Wiary

Przed niespełna rokiem, w niedzielę 16 października 2011 roku, Ojciec Święty Benedykt XVI celebrował Mszę św. w intencji nowej ewangelizacji. Podczas homilii Papież wypowiedział znamienne słowa: „Aby dać bodziec misji całego Kościoła w wyprowadzaniu  ludzi z pustyni, na której się często znajdują, do miejsca życia, przyjaźni z Chrystusem, który daje nam życie w pełni, chciałbym oznajmić podczas tej Eucharystii, że postanowiłem ogłosić Rok Wiary, który będę mógł objaśnić w specjalnym liście apostolskim. Rozpocznie się on 11 października 2012 roku, w 50. rocznicę otwarcia Soboru Watykańskiego II, a zakończy się 24 listopada 2013, w uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata. Będzie to czas łaski i zaangażowania w coraz pełniejsze nawrócenie do Boga, aby umocnić naszą wiarę w Niego i głosić Go z radością człowiekowi naszych czasów”.

Wspomniany w homilii List apostolski "Porta fidei" (Brama wiary), Papież ogłosił nazajutrz 17 października, z datą 11 października 2011 roku.

Dzisiaj, dokładnie w 50. rocznicę otwarcia przez bł. Jana XXIII Soboru Watykańskiego II  i w 20. rocznicę ogłoszenia przez bł. Jana Pawła II „Katechizmu Kościoła Katolickiego”, Ojciec Święty Benedykt XVI dokonał uroczystego otwarcia zapowiedzianego Roku Wiary. Tego aktu otwarcia dokonał w obecności przedstawicieli biskupów ze wszystkich kontynentów świata biorących udział w synodzie biskupów na temat nowej ewangelizacji, który obecnie obraduje w Watykanie. 

Drodzy Bracia i Siostry, dzisiaj, tą celebracją otwieramy Rok Wiary w naszej diecezji, a w najbliższą niedzielę Rok Wiary będzie otwarty we wszystkich parafiach.

W naszej obecnej  refleksji  odniesiemy się najpierw do dwóch wydarzeń z przeszłości: Soboru Watykańskiego II oraz Katechizmu Kościoła Katolickiego, by w trzeciej części – za Ojcem Świętym – wskazać główny na cel  Roku Wiary, który dziś rozpoczynamy.

 

1. 1.      Sobór Watykański II  - cel i znaczenie

Sobór Watykański II odbyty w Watykanie w latach 1962-1965 był największym wydarzeniem w życiu Kościoła katolickiego w XX wieku. Przygotowali go głównie biskupi i teologowie ze świata zachodniego, ale uczestniczyli w nim także biskupi z państw tzw. obozu  socjalistycznego, m.in. z Polski, z kard. Wyszyńskim, arcybiskupem Wojtyłą i arcybiskupem Kominkiem na czele.  Komunistyczne władze ówczesnej Polski zadbały o to, by nie docierały do naszego kraju informacje o obradach soborowych. Trzeba było szukać w radiu zagranicznych radiostacji. W języku polskim był to przede wszystkim głos radia Wolna Europa. W polskiej prasie można było znaleźć przefiltrowane przez cenzurę wiadomości o soborze w „Słowie Powszechnym”. Nieco obfitsze i bardziej obiektywne informacje z obrad soborowych  zamieszczał „Tygodnik Powszechny” , zwłaszcza w rubryce: „Jerzy Turowicz telefonuje z Rzymu”. Językiem obrad na soborze była łacina. Pozwólcie na osobiste wspomnienie. Gdy zaczynał się sobór, byłem klerykiem pierwszego roku w Arcybiskupim Seminarium Duchownym we Wrocławiu.  Klerycy ze starszych lat podczas obiadów zdawali nam relacje z obrad soborowych. Z czasem, z inicjatywy i przy pomocy księdza uczącego nas  łaciny,  podjęliśmy korespondencję z ojcami soborowymi. Otrzymaliśmy wówczas w ciągu kilku lat setki kartek i pocztówek. 

Dzisiaj, w 50. rocznicę rozpoczęcia soboru, trzeba przypomnieć, jakie podjął zadanie. Sobór nie miał na celu ogłaszania nowych dogmatów. Stąd też nie miał charakteru dogmatycznego, ale był soborem duszpasterskim. W związku z rozwijającą industrializacją i postępującą sekularyzacją, a także ateizacją, trzeba było się zastanowić, jakie podjąć metody, by dotrzeć z orędziem Ewangelii do świata. Sobór wzywał, by Kościół nie lękał się świata, nie cofał się przed nim, nie izolował się od niego, ale aby był na świat otwarty i Ewangelią przenikał wszystkie jego sektory. Zasadniczym zatem celem soboru było przybliżenie Kościoła do świata, nie w znaczeniu dostosowania się do niego, ale właśnie przepojenia go duchem Ewangelii. Dwa ważne hasła towarzyszyły początkom soboru i wyznaczyły kierunek jego prac. Pierwsze to  "aggiornamento" (dosłownie: udzisiejszenie, czyli aktualizacja) – drugie to "resourcement" (czyli powrót do źródeł). Chociaż sobór nie zamierzał definiować prawd wiary i ogłaszać nowych dogmatów, okazało się, że nie da się wypracować lepszej działalności Kościoła wobec świata bez odnowienia ujęcia doktryny, zwłaszcza rozumienia samego Kościoła. Hasło „powrotu do źródeł”, czyli sięgnięcie do wyrażeń biblijnych i nauczania Ojców Kościoła, umożliwiło pełniejsze rozumienie samego Kościoła nie tyle jako instytucji hierarchicznej, ale jako Ludu Bożego, w którym ma miejsce komunia ludzi z Bogiem i ludzi między sobą. Takie pogłębione rozumienie Kościoła wiązało się z dowartościowaniem laikatu, wiernych świeckich. Dotąd nie czuli się oni Kościołem, ale jedynie „obsługiwanymi” przez Kościół. Nowa wizja Kościoła ukazana przez sobór, głosiła, że wierni są Kościołem i są zań odpowiedzialni, mają w nim swoje obowiązki i swój głos. Sobór rozwinął więc wizję Kościoła otwartego, wspólnotowego i służebnego. Pierwszym owocem soborowych reform była reforma liturgii. Aby liturgia stała się bardziej zrozumiała dla wiernych, wprowadzono w niej języki narodowe. Ważnym celem soboru było także podjęcie wysiłków na rzecz jedności chrześcijan. Stąd też w trakcie soboru ukształtowały się cztery nurty odnowy: biblijny, patrystyczny, liturgiczny i ekumeniczny.   

Owocem przeszło trzyletnich obrad soborowych, rozłożonych na cztery jesienne główne sesje,  było ogłoszenie 16 dokumentów: czterech konstytucji, dziewięciu  dekretów i trzech deklaracji. Czytając te dokumenty, stwierdzamy, że sobór zabrał głos praktycznie na temat wszystkich spraw i trosk Kościoła dotyczących zarówno jego życia wewnętrznego, jak i stosunku do świata. Łączna liczba osób, które  brały udział w jednej z czterech sesji soboru wynosiła 2860. Byli to biskupi z 116 państw. Oprócz członków soboru byli także obecni na nim świeccy audytorzy i obserwatorzy, przedstawiciele innych wyznań chrześcijańskich.  Dla porównania w Soborze Trydenckim (1545-1563) wzięło udział 200 osób, a otwierało go zaledwie 21 biskupów. W Soborze Watykańskim I (1870) brało udział 750 biskupów.

Błogosławiony Jan Paweł II nazwał Sobór Watykański II „niezawodną busolą” wskazującą drogę Kościołowi w XXI wieku. Wczoraj, w środę, 10 października, Ojciec Święty Benedykt XVI zacytował następujące zdanie Jana Pawła II, swego poprzednika: „Odczuwam powinność ukazywania soboru jako wielkiej łaski, która stała się dobrodziejstwem dla Kościoła XX wieku: został on dany jako niezawodna busola wskazująca nam drogę w stuleciu, które się rozpoczyna”. Przedłużając to przekonanie, Ojciec Święty Benedykt XVI podkreśla, że sobór wymaga nowego i właściwego odczytania. Temu właściwemu odczytaniu, także odkryciu piękna naszej wiary,  ma służyć m.in. Rok Wiary.

 

1. 2.      Katechizm Kościoła Katolickiego

Dzisiejsze otwarcie Roku Wiary w Kościele dokonuje się także w dwudziestą rocznicę ogłoszenia Katechizmu Kościoła Katolickiego. Katechizm ten, na zlecenie papieża Jana Pawła II, został opracowany przez specjalną komisję kardynałów i biskupów. Praca nad nim trwała 6 lat. Katechizm zawiera pełny i integralny wykład nauki katolickiej, który pozwala wszystkim dowiedzieć się, co Kościół wyznaje, jak sprawuje swoją liturgię, jak żyje, czym się kieruje w postępowaniu i jak się modli w swoim codziennym życiu. Poprzez ogłoszenie Katechizmu Kościół dysponuje nowym, miarodajnym wykładem jedynej i niezmiennej wiary apostolskiej; katechizm staje się „bezpieczną normą nauczania prawd wiary, pewnym i autentycznym punktem odniesienia dla katechizmów opracowywanych przez Kościoły lokalne. Katechizm Kościoła Katolickiego – przypomnijmy - posiada cztery główne części. Pierwsza nosi tytuł „Wyznanie wiary”. Jest tu mowa o zawartości treści wiary. Inaczej mówiąc, jest tu mowa o wierze wyznawanej – w co wierzymy. Druga część  zatytułowana: „Celebracja misterium chrześcijańskiego” ukazuje wiarę celebrowaną w liturgii siedmiu sakramentów. Część trzecia, nosząca tytuł: „Życie w Chrystusie”, poświęcona jest zasadom moralnego postępowania. Jest to więc prezentacja wiary przeżywanej. I wreszcie część czwarta Katechizmu, mająca tytuł: „Modlitwa chrześcijańska”, mówi o wierze wyrażanej w modlitwie. Mówiąc innymi słowy, Katechizm Kościoła Katolickiego odpowiada na pytania, w co powinniśmy wierzyć, jak powinniśmy sprawować liturgię, czyli przeżywać sakramenty, jak powinniśmy postępować i wreszcie, jak powinniśmy się modlić.  Egzemplarz Katechizmu otrzymają dziś na zakończenie liturgii przedstawiciele wszystkich parafii naszej diecezji.

Po tym przypomnieniu zawartości Katechizmu Kościoła Katolickiego, możemy w ostatniej, już bardzo krótkiej części naszej refleksji, odpowiedzieć na pytanie, jaki jest cel rozpoczynającego się dziś Roku Wiary.

 

3. Cel Roku Wiary

Otóż, głównym celem Roku Wiary jest ożywienie naszej wiary poprzez jej wyjaśnianie, wyznawanie, przeżywanie jej w liturgii Kościoła, wyznawanie jej sposobem życia i wyrażanie jej także w dobrej modlitwie.  Innymi słowy, w Roku Wiary chcemy się przybliżyć do Boga poprzez Chrystusa w Duchu Świętym. Ojciec Święty Benedykt XVI niedawno powiedział: „Kto odnalazł Boga, odnalazł wszystko. A możemy odnaleźć Go jedynie dlatego, że to On jako pierwszy wyszedł nas szukać i znalazł”. Zatem w  Roku Wiary będziemy się starać o odnowienie naszej więzi z Bogiem, a więc nie będzie chodziło o to, abyśmy nie tylko wiedzieli, w co wierzymy, ale przede wszystkim komu wierzymy i dlaczego, komu ufamy i dlaczego, kogo kochamy i dlaczego. 

 

Drodzy bracia kapłani i klerycy, osoby życia konsekrowanego i wszyscy wierni świeccy, teraz powstańmy i wyznajmy wspólnie naszą wiarę, by potem wyznawać ją w naszej codziennej  modlitwie i w naszym codziennym postępowaniu. Wierzę w jednego Boga, Ojca Wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi, wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych…