Pamięć o represjach stanu wojennego
Sobota, 13 grudnia 2014 (21:48)Dziś 33. rocznica wprowadzenia stanu wojennego, dla niektórych dzień jak co dzień, ale dla wielu to rocznica tragiczna, upamiętniająca zamach na wolność i dążenia Polaków do wyrwania się z komunistycznego jarzma. W wielu miejscach kraju odbywają się uroczystości.
Internowania, rozłąki rodzin, cenzura, godzina milicyjna, na ulicach patrole ZOMO – tak wyglądała rzeczywistość 13 grudnia 1981 r. po wystąpieniu telewizyjnym Wojciecha Jaruzelskiego. Zmilitaryzowano większość najważniejszych instytucji i zakładów pracy, zakazano wydawania prasy, zawieszono działalność wszystkich organizacji społecznych i kulturalnych, odwołano też zajęcia w szkołach i na wyższych uczelniach. Polska, mimo próby zdławienia swoich narodowowyzwoleńczych dążeń, nie chciała dać się złamać. W grudniu 1981 r. doszło do demonstracji ulicznych m.in. w Warszawie, Krakowie i Gdańsku. Strajki w kopalniach na Górnym Śląsku, gdzie górnicy stawili czynny opór, były brutalnie tłumione, a kopalnie pacyfikowane przy użyciu oddziałów ZOMO i wojska. Podobnie jak w całej Polsce stan wojenny odczuli mieszkańcy Podkarpacia. Z informacji rzeszowskiego oddziału IPN wynika, że łączna liczba internowanych na terenie woj. podkarpackiego szacowana jest na blisko 500 osób. 137 zatrzymano w dawnym województwie rzeszowskim, 83 w krośnieńskim, 144 w tarnobrzeskim, a 81 w przemyskim. Internowani działacze NSZZ „Solidarność” byli więzieni w obozach i miejscach odosobnienia w Załężu, Uhercach, Łupkowie i Nisku.
By czas nie zatarł śladów
W całym woj. podkarpackim w związku z 33. rocznicą 13 grudnia 1981 r. odbywają się uroczystości przywołujące pamięć tamtych dni i ofiary represji. Wśród wydarzeń rocznicowych jest wystawa przygotowana przez Izbę Pamięci Pułkownika Kuklińskiego pt. „Pułkownik Kukliński. Polska samotna misja”, która wczoraj została otwarta w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie.
W ramach akcji edukacyjnej rozdawane były dzisiaj ulotki związane z rocznicą wprowadzenia stanu wojennego.
Natomiast jutro z inicjatywy IPN w rzeszowskim kinie „Zorza” o godz. 12.00 odbędzie się pokaz filmu „Jack Strong” w reżyserii Władysława Pasikowskiego, którego projekcję poprzedzi prelekcja historyka IPN. Kolejną imprezą wpisującą się w obchody rocznicy stanu wojennego będzie 15 grudnia o godz. 17.00 „Wieczornica” w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie, podczas której rozdanie zostaną nagrody w IV edycji konkursu IPN „Stan wojenny w Polsce – stan wojenny w mojej rodzinnej miejscowości”. Odbędzie się także pokaz filmu dokumentalnego „Towarzysz generał idzie na wojnę” w reż. Grzegorza Brauna i Roberta Kaczmarka. Po „Wieczornicy” na pokazie przedpremierowym zostanie zaprezentowany film Sławka Górskiego „Wolność i Niezawisłość. Ostatnia nadzieja”.
Z kolei w Przemyślu w parafii pw. św. Benedykta, Cyryla i Metodego odbyła się konferencja naukowa-duszpasterska pt. „Przez wiarę do świadectwa”, inspirowana 3. rocznicą śmierci niezwykle zasłużonego dla Kościoła przemyskiego ks. infułata Stanisława Zygarowicza oraz 30. rocznicą męczeńskiej śmierci bł. ks. Jerzego Popiełuszki. O godz. 18.00 została odprawiona Msza św. w intencji Ojczyzny z wprowadzeniem do parafii relikwii bł. ks. Jerzego Popiełuszki, której przewodniczył metropolita przemyski ks. abp Józef Michalik.
W Krośnie do 19 grudnia w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 można obejrzeć wystawę rzeszowskiego oddziału IPN pt. „Stan wojenny – spojrzenie po dwudziestu latach”, która przedstawia przebieg i realia stanu wojennego na obszarze obecnego woj. podkarpackiego. Ponadto ukazuje sytuację osób internowanych w Załężu, Uhercach i Łupkowie, w Nisku i Gołdapi oraz funkcjonowanie podziemnej „S”, także rolniczej, i przebieg strajków i manifestacji, w tym największą w Stalowej Woli.
Mariusz Kamieniecki