• Środa, 6 maja 2026

    imieniny: Filipa, Jakuba, Judyty

Ostatniemu Hubalczykowi

Wtorek, 11 listopada 2014 (21:40)

Polonia w północnej Anglii pożegnała ostatniego Hubalczyka ppłk. Romualda „Romana” Rodziewicza.

24 października 2014 roku północną Anglię i Polskę obiegła wiadomość o śmierci niezwykłej osoby – Romualda „Romana” Rodziewicza, który należał do grona „najwierniejszych z wiernych” legendarnego majora „Hubala.”

Wiadomość o śmierci ostatniego Hubalczyka była dla wielu Polaków dużym zaskoczeniem i spadła na nas zasłona smutku i żałoby. – Wraz ze śmiercią ostatniego Hubalczyka skończyła się pewna epoka. Do swoich kolegów dołączył ostatni żołnierz oddziału majora Henryka Dobrzańskiego. Oddziału, którego żołnierze na zawsze pozostaną symbolem haseł: Bóg, Honor i Ojczyzna, ale także bezgranicznej, heroicznej odwagi i determinacji w walce o wolność Rzeczypospolitej. Odwagi, która stała się i pozostanie na zawsze nieustającą inspiracją dla kolejnych pokoleń Polaków – powiedział Łukasz Lutostański, konsul generalny RP w Manchesterze w swojej mowie pożegnalnej podczas Mszy św. pogrzebowej.

6 listopada br. polska emigracja żegnała wiernego syna polskiej ziemi. O godz. 12.50 trumna z ciałem śp. Rodziewicza została przewieziona do Domu Opiekuńczego „Jasna Góra” w Huddersfield. Tutaj na zewnątrz domu, pomimo dotkliwego chłodu, oczekiwały na ostatnie przybycie Romana – rezydentki wraz z personelem. Wieniec z biało-czerwonych kwiatów złożono na trumnę. Kapelan domu „Jasna Góra” ks. Jan Wojczyński TChr modlił się i święcił trumnę z doczesnymi szczątkami niedawnego rezydenta. Po czym limuzyna z trumną ruszyła w drogę do polskiego kościoła pw. Matki Boskiej Częstochowskiej Królowej Polski w Huddersfield.

Na godz. 13.30 zaplanowano Mszę św. żałobną za śp. Hubalczyka. Limuzyna wraz z trumną zaparkowała przed głównym wejściem polskiego kościoła. Po pewnym czasie z wnętrza świątyni wyszli księża celebransi. Za nimi maszerowali żołnierze ze Stowarzyszenia Rezerwistów im. „Cichociemnych” w Wielkiej Brytanii. Wysunięto trumnę, którą żołnierze położyli sobie na ramiona. Ruszył kondukt żałobny w uroczystej asyście księży, rezerwistów i innych żałobników. Orszak pogrzebowy zatrzymał się przed ołtarzem głównym w kościele.

Tam trumna spoczęła na katafalku. Żołnierze pod komendą plutonowego rezerwy Przemysława Kwiateckiego,zaczęli pełnić honorową wartę. Trumnę przykryto flagą państwową, na której położyliśmy rogatywkę ułańską, z trudem zdobytą i znalezioną we Wrocławiu w sklepie militarnym dla kombatantów. Konsul Łukasz Lutostański złożył na trumnie wieńce z biało-czerwonych goździków. Prezes rezerwistów na czerwonych poduszkach przyniósł ordery, którymi został uhonorowany za życia Romuald „Roman” Rodziewicz, za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Chciałabym je wymienić przy okazji tego artykułu: Polonia Restituta, Pro Memoria, Krzyż za Wojnę Obronną w 1939 r. , Krzyż Walecznych, Krzyż AK, Honorowy Medal Federacji Stowarzyszeń Rezerwistów i Weteranów Sił Zbrojnych RP, Krzyż Oświęcimski, angielski medal za zaslugi z II wojny światowej. Portret Hubalczyka spoczął obok rogatywki. Obok trumny postawiono zapalone świece. Żałobnicy wypełnili kościół. Miejsce w ławce z przodu kościoła zajęła córka Rodziewicza – Helena Natalia z Australii wraz z przyjaciółmi oraz konsul Lutostański. Syn Hubalczyka – Leon jeszcze nie dotarł ze Stanów Zjednoczonych. Wciąż był w drodze na pogrzeb.

Ks. Jan Wojczyński w imieniu własnym i księdza proboszcza Józefa Wacławika, przywitał wszystkich uczestników pogrzebu Romualda Rodziewicza. Rozpoczęła się uroczysta Msza św. żałobna w obrzędzie katolickim. Zgromadzeni w polskim kościele z nadzieją polecaliśmy zmarłego, który był zawsze wierny Bogu i Ojczyźnie. Prosiliśmy, aby Bóg przebaczył mu grzechy i obdarzył zbawieniem. W międzyczasie żołnierze co pół godziny uroczyście zmieniali wartę. Podczas homilii ksiądz Jan nazwał Hubalczyka „bohaterem nie tylko na polu chwały polskiego oręża, ale również bohaterem wiary, przypominając jego postawę w obronie medalika w obozie koncentracyjnym w Buchenwaldzie, który dostał od swojej siostry Zofii”.

Na podstawie książki Aleksandry Ziółkowskiej-Boehm pt.: „Z miejsca na miejsce. W cieniu legendy Hubala”, kapłan przytoczył historię, w której była scena obozowa z medalikiem. Obecnie medalik przechowuje w Polsce kuzynka Romana – Ewa. Na prośbę księdza obiecała przekazać medalik do Izby Pamięci, którą ks. Jan ma zamiar otworzyć. „Relikwia ta ma przypominać światu o najbardziej koszmarnym okresie naszych najnowszych dziejów.” Ksiądz kapelan zaświadczył, że „pan Roman wytrwał w wierze aż do końca swojego długiego życia, nawet w momencie śmierci był ufny i umarł z wiarą na ustach, wypowiadając ostatnie słowa: ”Boże, zlituj się nade mną„. Ksiądz Jan mówił, że odszedł piękny człowiek i bohater wierny do końca hasłom wypisanym na sztandarach ”Bóg – Honor – Ojczyzna„. Na zakończenie Mszy św. nadszedł czas na przemowy. Pierwsza zabrała głos osoba z Patriotycznego Stowarzyszenia Patriae Fidelis, która przeczytała życiorys zmarłego. Potem położyła na trumnie ostatniego Hubalczyka rozkwitłe pąki białych i czerwonych róż.

Za nią głos zabrał Konsul Generalny RP z Manchesteru.  Mówił o Rodziewiczu jako podpułkowniku, który pośmiertnie został awansowany. (po bitwie pod Huciskiem został awansowany do stopnia wachmistrza kawalerii, przy okazji 100. urodzin awansowany do rangi majora, pośmiertnie awansowany do stopnia ppłk WP). Konsul Lutostański pięknie ujął w słowa prawdę o ostatnim Hubalczyku, któremu należy oddać hołd, jako niezwykłej osobie. Powiedział, że: ”Widać dobitnie z perspektywy dzisiejszego dnia, że ofiarę w walce o wolność Ojczyzny ppłk Rodziewicz wypełnił w sposób mężny i pełny.„ Dodał, iż ”Pamięć o ppłk Romualdzie Rodziewiczu będzie trwała„ – Historia jego życia była i będzie natchnieniem dla wielu pisarzy, historyków. O jego losach będą uczyły się kolejne pokolenia obywateli Rzeczypospolitej. Będziemy pamiętali o darze jego życia tutaj w północnej Anglii oraz w Polsce, gdzie tradycja Hubalczyków jest niezwykle pielęgnowana – mówił. Konsul swą mowę zakończył, cytując 30 Psalm Dawidowy z Pisma Świętego: ”Panie wyprowadziłeś mnie z krainy umarłych i przywróciłeś do życia spośród schodzących do grobu„.

W trakcie przybył także syn Hubalczyka – Leon, który został powitany przez księdza Jana. Uroczystości Mszy pogrzebowej zaczęły dobiegać końca. Przy końcu ceremonii zaśpiewano pieśń ”Anielski orszak niech Twą duszę przyjmie, uniesie z ziemi ku wyżynom nieba„. Ostatni raz nastąpiła zmiana warty, po czym plut. Kwiatecki zaczął składać flagę narodową z zamiarem wręczenia jej rodzinie Hubalczyka. Ruszył z kościoła kondukt żałobny w uroczystej asyście żołnierzy rezerwy. Ostatnia posługa dobiegała końca.

Przed Romanem ostatnim Hubalczykiem ostatnia droga. Niestety ciało Romana nie spocznie w ziemi, ale ulegnie spopieleniu. Taka była wola rodziny i wola Romana zawarta w jego testamencie. Ostatnia droga wiedzie do krematorium w Huddersfield, a my pokornie podążamy w autobusie za czarną limuzyną wiozącą ciało naszego bohatera narodowego. Niezłomnego Hubalczyka. Biją się we mnie myśli... Kiedy 2 sierpnia 2014 r. pojechałam do Domu ”Jasna Góra„, by odwiedzić Romana Hubalczyka, podczas naszej rozmowy zadałam mu pytanie, które mieszało me uczucia, ale zadałam je otóż – Czy może mi Pan powiedzieć co Pan pamięta z Auschwitz? A Roman odrzekł krótko: – Wolałbym nie pamiętać...

Pomimo że Roman Hubalczyk podczas pobytu w obozach koncentracyjnych napatrzył się na krematoria, a jego nozdrza drażnił ciężki tłusty dym z pieca i finał jego życia nie dobiegł tam za drutami koncentracyjnymi, a jego życie nie wyszło kominem krematoryjnym – dziś na ironię jedziemy do krematorium, by tam zakończyła się ziemska wędrówka Romana ostatniego Hubalczyka.

Musimy się spieszyć, by zdążyć na godz. 15.15. Zatem wjechaliśmy na duży teren należący do krematorium. Naokoło jakieś sztuczne wzgórza czy kopczyki, na których rośnie trawa i kwiaty. Autobus zaparkował w zatoczce parkingu, a limuzyna z trumną Romana już czekała. Tutaj tylko kilkanaście kroków dzieli od kaplicy krematorium i specjalnie wydzielonej wnęki przystosowanej do postawienia trumny na wysokim drewnianym katafalku. Jest to ostateczny punkt na mapie życia Romana, do którego dotarł aż tak daleko, żyjąc prawie 102 lata. Pewnie jako młody żołnierz majora ”Hubala„ nigdy nie myślał o takim zakończeniu swojej drogi życiowej, którą w rezultacie obrał on i jego rodzina.

Żołnierze posłusznie położyli trumnę na ramiona i po wojskowemu pomaszerowali, mijając drzwi kaplicy krematoryjnej. Trumnę zostawiono we wnęce na katafalku. Portret Romana był na podłodze oparty o katafalk. Rozpoczęło się ostateczne pożegnanie. Kiedy syn Romana – Leon przemawiał z mównicy – płakał. Mówił o kochającym ojcu, a my dusiliśmy łzy. Ksiądz Jan w szerokim geście błogosławił ręką doczesne szczątki zmarłego. Nagle purpurowa kurtyna zaczęła się szybko nieodwołalnie zasuwać, pochłaniając za sobą trumnę i szczelnie kryjąc do niej dostęp. W ścianie za trumną wcześniej zauważyłam drzwiczki, przez które będzie wsunięta trumna, a potem spuszczona w dół i tam wszystko się dokona.

Na ścianie widniał napis po angielsku Emergency Exit i tym wyjściem bezpieczeństwa, my żyjący przechodziliśmy przez drzwi. Szliśmy szklanym korytarzem do oszklonego pokoju, gdzie składaliśmy dzieciom Romana szczere kondolencje. Stałam w kolejce. Kiedy się w końcu ”dobiłam„ – nic nie mogłam wypowiedzieć. Tylko patrzyliśmy na siebie i w zrozumieniu objęliśmy się. Byłam ostatnia, więc ponaglano nas do wyjścia, gdyż autobus na nas czekał, aby ruszyć. Kiedy jechaliśmy do sali parafialnej przynależnej do polskiego kościoła, zamyśliłam się, patrząc wstecz. Myślałam o tym, że w tyle już zostawiliśmy wielkiego Hubalczyka. Doszłam do wniosku, że często mamy wpływ na swoje przeznaczenie. Przy końcu życia dopiero to daje się zauważyć, a na pewno widzą to inni, patrząc na nas z perspektywy dystansu.

O godz. 16.00 zaplanowano spotkanie wspomnieniowe. W sali parafialnej czekał na nas olbrzymi stół suto zastawiony wyśmienitym jedzeniem. Przy stole rozmawialiśmy o ostatnim Hubalczyku, zaśpiewaliśmy na głosy pieśń ”Hubalczycy„, czyli My, partyzanci majora ”Hubali.„ Była to pierwsza pieśń partyzancka w okupowanej Polsce.

Spytałam Konsula Lutostańskiego gdzie spoczną prochy Romualda ”Romana„ Rodziewicza. Odpowiedział, że zrobi wszystko co w jego mocy, aby były pochowane na  na Powązkach Wojskowch w Warszawie.

Teraz tylko kwestia czasu i zebrania dokumentacji, ponieważ Konsulat RP w Manchesterze jest w kontakcie z urzędem ministra Jana Ciechanowskiego, szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wiadomo mi było również, że miał przyjechać na pogrzeb reprezentant ministra Ciechanowskiego – ppłk Artur Frączek, ale z powodu problemów logistycznych, nie mógł dotrzeć do północnej Anglii.

Na  koniec już tylko słowa przysięgi, jaką mogli składać Hubalczycy.

”Przysięgam Bogu być wiernym
Ojczyźnie mojej Rzeczypospolitej Polskiej,
Stać na straży honoru żołnierza polskiego,
Za sprawy Ojczyzny mej walczyć do ostatniego tchu,
I tak postępować, abym mógł żyć i umierać
Jak prawy żołnierz polski„.

Cześć Jego pamięci!

Xenia Jacoby