Szansa na zaległe świadczenia

Środa, 22 października 2014 (20:32)

W opinii ekspertów, wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący obecnie funkcjonującą zasadę wieku w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego dla opiekuna osoby niepełnosprawnej umożliwia ubieganie się o wypłacenie zaległych świadczeń.

Trybunał Konstytucyjny badał zgodność z Konstytucją dwóch kryteriów przyznawania świadczeń. Przedstawiciele opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych i posłowie PiS zaskarżyli zapisy kryterium wieku pojawienia się niepełnosprawności, a także dochodowego, który obowiązuje przy specjalnym zasiłku opiekuńczym. 

Trybunał uznał kryterium dochodowe za konstytucyjne. Opiekunom dorosłym przysługuje zasiłek opiekuńczy w kwocie 520 zł. Warunkiem jego uzyskania jest, by dochód na jedną osobę w rodzinie nie przekraczał 623 zł.

Niekonstytucyjny okazał się zapis mówiący o tym, że świadczenie należy się tylko opiekunom osób,  których niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 18. lub 25. roku życia. W opinii Trybunału, ustawodawca powinien zaproponować takie rozwiązanie, które traktowałoby równo wszystkich opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. W opinii posła Marka Asta z PiS, wyrok Trybunału otworzy drogę opiekunom niepełnosprawnych do ubiegania się o zaległe świadczenia.

– Wyrok ten daje możliwość opiekunom osób niepełnosprawnych na mocy postępowania administracyjnego o ubieganie się o przyznanie zasiłku. Jest to bardzo duża skala środków finansowych. Mówi się o świadczeniach rocznych wysokości 1,5 mld zł, a skala osób pobierających to świadczenie może dotyczyć nawet 100 tys. osób.

W ocenie Trybunału, rząd powinien podjąć działania, które przywrócą równe traktowanie wszystkich opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Zastrzeżono jednak, że konieczne jest wzięcie pod uwagę możliwości finansowych państwa. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej czeka na pisemne uzasadnienie wyroku. Ministerstwo zapewnia, że chce stworzyć taki system wsparcia, który będzie satysfakcjonował środowiska osób niepełnosprawnych.

– Według mnie, rząd będzie szukał takiego samego rozwiązania, jakie było zaproponowane w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego. Będą więc szukali jakiegoś kryterium, które pozwoli im na oszczędzenie pewnych środków w budżecie. Obecny stan prawny jest taki, że opiekunowie niepełnosprawnych mogą ubiegać się o świadczenia pielęgnacyjne, lecz trudno powiedzieć, w jakim kierunku pójdzie strona rządowa – uważa poseł Ast.

To już kolejny wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie znowelizowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Obecna ustawa obowiązuje od początku ubiegłego roku. Ustawa ta pozbawiła część opiekunów osób niepełnosprawnych prawa do świadczeń pielęgnacyjnych. To właśnie ten akt prawny był jedną z przyczyn protestów opiekunów osób niepełnosprawnych wiosną tego roku.

Rafał Stefaniuk