Cyklotron Proteus dotarł do Krakowa

Czwartek, 10 maja 2012 (18:42)

Cyklotron Proteus ważący 240 ton dotarł do Instytutu Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk (IFJ PAN) w Krakowie. Urządzenie zostało wyprodukowane w Belgii i będzie głównym elementem projektu Centrum Cyklotronowego Bronowice (CCB), zajmującego się nieinwazyjnym leczeniem nowotworów.

Jak poinformował rzecznik IFJ PAN Stanisław Kwieciński, transport cyklotronu z Belgii odbywał się drogą lądową. Części urządzenia o masie 240 ton były przewożone na dwóch specjalnych 120-kołowych platformach. Aby urządzenie wwieźć na teren Instytutu, musiano w piątek rano chwilowo zamknąć przebiegającą obok arterię. Przez najbliższe dwa dni urządzenie będzie montowane za pomocą dźwigu na terenie instytutu.

Cyklotron jest "sercem" projektu Centrum Cyklotronowego Bronowice. Celem inwestycji jest budowa i uruchomienie pierwszego w Polsce oraz Europie Środkowej centrum radioterapii protonowej, przeznaczonego do nieinwazyjnego leczenia skomplikowanych nowotworów zlokalizowanych w obszarze całego ciała. Centrum będzie pełniło  jednocześnie rolę ośrodka badawczego, w którym prowadzone będą eksperymenty w dziedzinie fizyki jądrowej oraz prace rozwojowe w zakresie fizyki radiacyjnej, radiobiologii oraz inżynierii materiałowej.

CCB ma powstać w Krakowie do końca 2013 roku. Umożliwi ono leczenie w sposób nieinwazyjny nowotworów zlokalizowanych w dowolnym miejscu ciała. Do napromieniania używana będzie wiązka protonów - cząstek o dodatnim ładunku elektrycznym - które podczas terapii są przyspieszane w cyklotronie do ogromnych prędkości, a po jego opuszczeniu są kierowane w obszar guza.

W pierwszej fazie Centrum zostanie wyposażone w cyklotron Proteus C-235 wraz z infrastrukturą techniczną do radioterapii protonowej gałki ocznej. Zainstalowanie gantry, czyli obrotowego ramienia wyposażonego w zespół magnesów, dzięki którym można sterować wiązką protonów, pozwoli wykorzystać w pełni możliwości cyklotronu i napromieniać nowotwory w różnych częściach ciała, nie tylko w oku.

Pomieszczenie zostanie wyposażone w systemy umożliwiające precyzyjne ustawienie pacjenta i tomograf komputerowy. Będzie też urządzona sala anestezjologii, w której do terapii przygotowywane będą cierpiące na nowotwory dzieci.

Tak nowoczesne stanowiska funkcjonują w zaledwie kilku ośrodkach w USA, Japonii, Niemczech i Szwajcarii. Koszt tej części projektu to ok. 95 mln zł, z czego 67,5 mln zł to środki UE. Całkowity koszt budowy Centrum Cyklotronowego Bronowice to ok. 240 mln zł, z czego ponad połowa będzie pochodzić z unijnego dofinansowania w ramach Programu Innowacyjna Gospodarka. Pozostałe pieniądze przekaże budżet państwa.

Projekt realizuje Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk w ramach Konsorcjum Narodowego Centrum Radioterapii Hadronowej. W skład konsorcjum wchodzi 12 jednostek naukowych i terapeutycznych z całego kraju.

IK, PAP