By czas nie zatarł śladów pamięci

Poniedziałek, 29 września 2014 (20:06)

„Szlakiem zgrupowania partyzanckiego Hieronima Dekutowskiego »Zapory«” to hasło rajdu edukacyjno-historycznego organizowanego przez rzeszowski Oddział Instytutu Pamięci Narodowej.

Mjr Hieronim Dekutowski „Zapora” był jednym z 316 cichociemnych zrzuconych do okupowanej Polski we wrześniu 1943 r. Walczył z okupantem niemieckim, a następnie sowieckim. W latach 1945-1947 przeprowadził ok. 60 akcji zbrojnych skierowanych przeciwko organom komunistycznego aparatu represji w województwie lubelskim, ale z czasem obszar jego działania rozszerzył się na tereny Rzeszowszczyzny i Świętokrzyskiego. Nic więc dziwnego, że zarówno NKWD, jak i UB robiły wszystko, aby go pojmać.

Zdradzony, aresztowany wraz z siedmioma swoimi żołnierzami 16 września 1947 r. w Nysie został osadzony w więzieniu na warszawskim Mokotowie. Maltretowanego w okrutny sposób „Zaporę” stracono 7 marca 1949 r. Bohaterski obrońca prześladowanej przez okupantów ludności został zrehabilitowany przez Sąd Wojewódzki w Warszawie dopiero w 1994 r., a jego doczesne szczątki odnaleziono w 2012 r. w kwaterze „Ł” na wojskowych Powązkach.

Rajd „Szlakiem zgrupowania partyzanckiego Hieronima Dekutowskiego »Zapory«”, który ma przywoływać i propagować pamięć wielkiego Polaka, patrioty i bohatera odbędzie się w dniach 1-3 października w okolicach Przyłęku na obszarze dawnej Puszczy Sandomierskiej – tam, gdzie podczas okupacji niemieckiej i po jej zakończeniu operowały oddziały partyzanckie polskiego podziemia niepodległościowego. Małgorzata Waksmundzka-Szarek z rzeszowskiego oddziału IPN w rozmowie z NaszymDziennikiem.pl informuje, że w rajdzie udział weźmie grupa uczniów klas 2 i 3 Gimnazjum nr 9 w Lublinie wraz z opiekunami.

– Rajd nawiązuje bezpośrednio do wydarzeń z sierpnia-września 1946 r., kiedy z Lubelszczyzny na Rzeszowszczyznę wkroczyły trzy oddziały partyzanckie podległe Zrzeszeniu WiN, będące częścią zgrupowania pod dowództwem cichociemnego – mjr. Hieronima Dekutowskiego ps. „Zapora”. Przez dwa miesiące działały one na obszarze, na którym wytyczono trasę rajdu, tocząc szereg potyczek z siłami komunistycznego aparatu represji – wyjaśnia Małgorzata Waksmundzka-Szarek. Uczestnicy rajdu dotrą do miejsc bezpośrednio związanych z wydarzeniami sprzed lat. Zaplanowano m.in. marsz na orientację z zadaniem odnalezienia zaznaczonych na mapie punktów terenowych, a także konkurs wiedzy o historii zgrupowania partyzanckiego mjr. Hieronima Dekutowskiego oraz środowisku geograficznym Puszczy Sandomierskiej.

Mariusz Kamieniecki