Cyryl I z wizytą w Polsce

Piątek, 17 sierpnia 2012 (06:13)

Z kilkudniową wizytą przybył wczoraj do Polski patriarcha Moskwy i Wszechrusi Cyryl I. To pierwsza wizyta zwierzchnika rosyjskiej Cerkwi prawosławnej w naszym kraju.

Głównym wydarzeniem tej wizyty będzie podpisanie dziś w Zamku Królewskim w Warszawie wspólnego katolicko-prawosławnego przesłania o pojednaniu narodów polskiego i rosyjskiego, wzywającego do przebaczenia krzywd.

Ze strony Kościoła katolickiego w Polsce dokona tego aktu ks. abp Józef Michalik, przewodniczący Episkopatu Polski. Niemal wszyscy są zgodni, że dokument ten może stać się pewnym początkiem do stanięcia w prawdzie wobec historii obu narodów i wejścia na trudną drogę przebaczenia.

O trudach tej drogi świadczy choćby już sam program wizyty patriarchy Cyryla I. Rosyjski zwierzchnik prawosławia złoży dziś wieniec pod pomnikiem Nieznanego Żołnierza, a nieco później na cmentarzu żołnierzy sowieckich, którzy przynieśli Polsce nową okupację. Nieupamiętnienie chociażby żołnierzy poległych i pomordowanych na Wschodzie kładzie się niestety cieniem na tej podróży patriarchy.

Cyryl I przybył do Polski z czterodniową wizytą na zaproszenie metropolity Sawy, zwierzchnika Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Wczoraj, tuż po przylocie do Warszawy o godzinie 13.00 i powitaniu przez metropolitę Sawę oraz sekretarza generalnego Konferencji Episkopatu Polski ks. bp. Wojciecha Polaka, udał się do prawosławnej katedry metropolitalnej św. Marii Magdaleny, gdzie odbyło się nabożeństwo doksologii.

Obecni na nim byli również przedstawiciele Kościoła katolickiego w Polsce: ks. abp Józef Michalik, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, ks. abp Celestino Migliore, nuncjusz apostolski w Polsce, ks. kard. Kazimierz Nycz, metropolita warszawski, a także ks. abp Henryk Hoser, ordynariusz warszawsko-praski. Cyryl I wręczył abp. Sawie relikwie św. Romana Miedwiedia.

Następnie zaplanowano spotkanie z Prezydium Konferencji Episkopatu Polski, gdzie rozmawiano m.in. o perspektywach dalszego dialogu i współpracy, a także spotkanie z prezydentem RP Bronisławem Komorowskim.

Dziś patriarcha Moskwy i Wszechrusi spotka się przed południem z Episkopatem Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, a także z marszałkiem Senatu. Kulminacyjny moment wizyty nastąpi w południe w Zamku Królewskim w Warszawie, gdzie dojdzie do podpisania wspólnego katolicko-prawosławnego przesłania do narodów polskiego i rosyjskiego.

Odnosząc się do tego dążenia do pojednania, prof. Andrzej Nowak, historyk i sowietolog, zwrócił jednak uwagę na pewne obawy, które - ma nadzieję - zostaną rozwiane. A do nich należy przede wszystkim polityczny kontekst i uwikłanie patriarchatu moskiewskiego w ścisłą współpracę z władzą Federacji Rosyjskiej.

Na antenie Radia Maryja prof. Nowak zauważył wczoraj, że z ludzkiej perspektywy to spotkanie budzi wiele obaw i wątpliwości, ale perspektywa Boża nie jest perspektywą ludzką, dlatego też wyraził nadzieję, że w opatrznościowym spojrzeniu to spotkanie przyniesie dobro, a nie tylko realizację doraźnych politycznych planów.

I jeszcze jedno. Żal i obawy budzi też fakt, że ostatecznie to na warunkach patriarchatu moskiewskiego dokonuje się to warszawskie spotkanie katolicko-prawosławne, nie zaś na zasadzie kompromisu, jaki proponował przez wiele lat Jan Paweł II. Trudno nam zapomnieć o tym, że patriarchat moskiewski tak długo i tak konsekwentnie odmawiał spotkania z Papieżem, właśnie dlatego, że był on z Polski.

Rozmowy, które doprowadziły ostatecznie do przygotowania wspólnego przesłania, były toczone od 2009 roku. Jak podkreśla ks. prof. Jan Machniak z Papieskiego Uniwersytetu Jana Pawła II w Krakowie, zmierzały one do tego, aby Kościoły, które z jednej strony są tak blisko doktrynalnie, a z drugiej są tak odległe, mogły się spotkać.

- To w jakiś sposób realizacja planu Papieża Słowianina, Jana Pawła II, który nosił w swoim sercu pragnienie, aby Następca św. Piotra spotkał się z patriarchą Moskwy - dodaje. Podkreśla także znaczenie tej wizyty w kontekście trudnej i dramatycznej wspólnej historii Polski i Rosji, naznaczonej ogromem cierpień i ofiar.

- Wydaje się, że to spotkanie jest pierwszym nieśmiałym krokiem w kierunku przebaczenia - stwierdza ks. prof. Machniak.

Jutro patriarcha Cyryl I odwiedzi Białystok, Supraśl i Hajnówkę, a w niedzielę będzie przewodniczył Liturgii na Świętej Górze Grabarce. Tego samego dnia po południu powróci do Warszawy, po czym odleci do Moskwy.

Agnieszka Gracz