Emilia Platerówna

Poniedziałek, 23 grudnia 2013 (02:11)

Kalendarz polski codzienny

Bohaterka Powstania Listopadowego, została przeniesiona w sferę mitów narodowych przez wieszcza Adama. Umierała w piątek, 23 grudnia 1831 roku.

Była córką hrabiego Franciszka Ksawerego Platera i Anny z domu von der Mohl. Obie rodziny były od dawna spolonizowane i krzewiły polską kulturę w Inflantach. Emilię wychowała i wykształciła matka.

Zainteresowała córkę historią i uświadomiła jej tragiczną sytuację Rzeczypospolitej. Dziewczynka wykazywała zdolności poetyckie, śpiewała, rysowała. Uczyła się fechtunku i jazdy konnej. Podziwiała św. Joannę d’Arc i Tadeusza Kościuszkę. Czytała Mickiewicza, podzielała jego fascynacje prostym ludem.

Kiedy wybuchło Powstanie Listopadowe, obcięła włosy i w męskim stroju z przyjaciółką Marią Prószyńską ruszyła do walki. Sformowała silny oddział: konnych, strzelców i kosynierów. Rozpoczęła marsz na Dyneburg.

Po drodze wzywała do powstania. Pod Ucianą jej oddział rozbił kompanię rosyjskiej piechoty. W dalszych walkach oddział Emilii poniósł jednak straty i uległ rozproszeniu. Emilia razem z nową towarzyszką walki Marią Raszanowiczówną walczyła m.in. w oddziale Konstantego Parczewskiego pod Mejszagołą.

Generał Dezydery Chłapowski nadał jej stopień kapitana wojsk polskich. Gdy postanowił złożyć broń i przekroczyć granicę Prus, Emilia ruszyła w przebraniu chłopskim do Warszawy. Zmęczenie przywiodło ją do choroby i śmierci. Umierała, opatrzona sakramentami świętymi, w dworze Ignacego Abłamowicza w Justianowie, w powiecie sejneńskim. Została pochowana w pobliskim Kopciowie.

Emilia Platerówna jest godną pamięci, niezwykłą bohaterką walki o niepodległość.

Piotr Szubarczyk