Wawer Pamięta

Piątek, 27 grudnia 2024 (08:17)

Wcześnie rano 27 grudnia niemieccy policjanci i żandarmi zaczęli wywlekać z okolicznych domów mężczyzn w wieku od 16 do 70 lat. Odbył się specjalny „sąd” doraźny, który „skazał” na śmierć – bez prawa do jakiejkolwiek obrony – co najmniej 115 spośród aresztowanych. Jak się później okazało, ocalało zaledwie kilku z nich. Był to odwet za zabicie dzień wcześniej dwóch niemieckich podoficerów w wawerskiej restauracji przez dwóch Polaków, którzy zbiegli z więzienia.

Wyznaczone przez Niemców osoby przeszły, pod eskortą, na miejsce egzekucji. Ustawiano ich pod drewnianym płotem, po czym rozstrzeliwano z broni maszynowej. Łącznie okupanci zamordowali 107 Polaków.

Odpowiedzią polskiego podziemia było powołanie działającej w Warszawie Organizacji Małego Sabotażu „Wawer”. Stworzyli ją m.in. harcerze, późniejsi bohaterowie Szarych Szeregów: Tadeusz Zawadzki, Alek Dawidowski, Jan Bytnar i inni. Na murach Warszawy zaczęły się pojawiać napisy „Wawer pomścimy”.

AB, IPN.gov.pl