Uroczystość Objawienia Pańskiego
Sobota, 6 stycznia 2024 (09:20)Dziś Kościół katolicki obchodzi uroczystość Objawienia Pańskiego (łac. Epifania Domini), popularnie zwaną świętem Trzech Króli.
Święto przypomina o objawieniu się Boga całemu światu. W kościołach święci się kadzidło i kredę, którą oznacza się drzwi domów, kreśląc inicjały Mędrców: K + M + B, i cyfry kolejnego roku. Uroczystość jest obchodzona także jako Dzień Modlitwy i Pomocy Misjom. Ofiary składane tego dnia na tacę w zostaną przekazane na wsparcie polskich misjonarzy.
Mędrcy symbolizują całą ludzkość
Święto Objawienia Pańskiego obok Wielkanocy należy do najstarszych świąt chrześcijańskich. W Kościele zachodnim zwyczaj świętowania Epifanii, czyli Objawienia, przyjął się prawdopodobnie jeszcze przed upowszechnieniem się święta Bożego Narodzenia. Dopiero w końcu IV w. do liturgii Kościoła powszechnego wprowadzone zostały dwie odrębne uroczystości: Boże Narodzenie – 25 grudnia
i święto Objawienia Pańskiego – 6 stycznia.
Święto Epifanii przypomina o objawieniu się Boga ludziom w widzialnej postaci. Bóg staje się człowiekiem i objawia się nie tylko Narodowi Wybranemu, ale też całemu światu, czego symbolem jest pokłon Trzech Mędrców ze Wschodu.
Wydarzenie to zostało opisane w Ewangelii Mateusza
(Mt 2,1-12). Mędrcy ze Wschodu prowadzeni przez gwiazdę na niebie przychodzą do Betlejem i oddają pokłon nowo narodzonemu Dzieciątku. Ewangelista nie podaje liczby Mędrców, zwanych w późniejszej tradycji także Magami czy Królami, ale po liczbie złożonych darów:
złota, kadzidła i mirry, przyjmuje się, że było ich trzech.
Trzej Mędrcy symbolizują całą rodzinę ludzką, w tym również świat pogański, który oddaje hołd wcielonemu Bogu. Dla podkreślenia uniwersalności zbawczej misji Chrystusa tradycja chrześcijańska od bardzo dawnych czasów wśród jednego z Magów umieszcza człowieka czarnoskórego.
Symbolika darów
Dopiero od VIII wieku w historiografii pojawiają się imiona Trzech Mędrców: Kacper, Melchior i Baltazar. W sztuce Kacper najczęściej jest przedstawiany jako Afrykańczyk ofiarujący mirrę, Melchior jako Europejczyk ofiarowujący złoto, a Baltazar – jako król azjatycki przynoszący
do żłóbka kadzidło.
Dary złożone przez Mędrców mają swoją symbolikę:
złoto to symbol godności królewskiej, kadzidło – godności kapłańskiej, a mirra to symbol wypełnienia proroctw mesjańskich oraz zapowiedź śmierci Zbawiciela. Jednocześnie złożone dary są wyrazem wiary w Chrystusa prawdziwego człowieka (mirra), prawdziwego Boga (kadzidło) oraz króla (złoto).
Publiczne wyznanie wiary w Chrystusa
Z uroczystością Objawienia Pańskiego wiąże się zwyczaj święcenia kredy i kadzidła. Poświęconą kredą wypisuje się na drzwiach mieszkania litery: K + M + B lub C + M + B, nawiązując do łacińskiego brzmienia imienia Casper, oraz aktualny rok. Czasem przed pierwszą literą też stawia się krzyżyk. Litery te odczytuje się zazwyczaj jako inicjały Trzech Króli. Możliwe są jeszcze inne interpretacje nawiązujące do łacińskich sentencji: „Christus Mansionem Benedicat”, czyli „Niech Chrystus błogosławi temu domowi” lub „Christus Multorum Benefactor”, czyli „Chrystus dobroczyńcą wielu”.
Zwyczaj kreślenia liter na drzwiach domów, gdzie mieszkają chrześcijanie, jest też nawiązaniem do Księgi Wyjścia (11,1 – 13,16), kiedy to Izraelici oznaczali drzwi swoich domostw krwią baranka paschalnego. Kreślenie
na drzwiach kredą trzech inicjałów jest obecnie przede wszystkim publicznym wyznaniem wiary w Chrystusa.