Pasterka pod ziemią
Sobota, 24 grudnia 2022 (16:02)Górnicy z Kopalni Soli „Wieliczka” jako pierwsi powitali Jezusa 101 m pod ziemią.
W Wigilię wieliccy górnicy spotkali się na podziemnej Pasterce. Zgodnie z górniczą tradycją Mszę św. odprawiono rano, a przewodniczył jej ks. abp Marek Jędraszewski. W kaplicy św. Kingi modlili się pracownicy Kopalni Soli „Wieliczka” i wszyscy, którzy przybyli
na nabożeństwo – w sumie ponad 500 osób.
Byli pierwszymi w Polsce, którzy powitali nowo narodzonego Jezusa.
Górnicy w galowych mundurach, ich rodziny, bliscy, przyjaciele, wieliczanie, turyści zgromadzili się w kaplicy św. Kingi o godz. 8.00 rano. Modlitwę i kolędowanie wspierali artyści z Wieliczki: zespół „Sine Nomine” oraz Zespół Dziecięcy „Prowadź mnie” pod kierunkiem Pawła Piotrowskiego. Tegoroczna Pasterka była pierwszą
po pandemii, w której każdy mógł wziąć udział.
– Kiedy tutaj przed wiekami, przed dziesięcioleciami gromadzili się na Mszę Świętą górnicy, zwłaszcza
w poranek wigilijny, nie było to wszystko tak rozświetlone pięknie jak dzisiaj – pojedyncze światełka lampek, może łuczywa i to sprawiało dla nich zapewne, że czuli się pod wielką czaszą, ciemną czaszą tej przestrzeni wykutej
w kamiennej soli. Ta ciemna czasza musiała im się najpierw kojarzyć z niebem Betlejem, ciemnym nocą. Niebem, które nagle rozświetliło się pojawieniem się anioła, a potem całych zastępów anielskich oddających chwałę Bogu na wysokościach i głoszących pokój ludziom Bożego upodobania. […] Jest jeszcze jeden wymiar pewnych mroków, z których się oni i my dzisiaj podczas liturgii wyłaniamy. To mroki dziejów, o których mówiły dzisiejsze czytania mszalne. Niełatwe dzieje synów i córek Izraela – podkreślił w homilii ks. abp Marek Jędraszewski, metropolita krakowski.
– Ewenementem na skalę światową jest fakt, że to pierwsza Pasterka, która tego dnia odbywa się w Polsce. Tradycja ta wywodzi się z faktu, że nocna szychta kończąca swoją zmianę spotykała się z grupą górników rozpoczynającą pracę i wspólnie świętowali Boże Narodzenie – wyjaśnił Paweł Nowak, prezes Kopalni Soli „Wieliczka”. Współcześnie górnicza Pasterka odbywa się
24 grudnia o 8.00 rano, dawniej była to wcześniejsza pora, najczęściej 6.00 rano. W Wigilię górnicy pracowali, ale nie prowadzili w tym dniu ciężkich robót.
Pierwszą udokumentowaną Mszę św. odprawiono
w wielickiej kopalni w XVII wieku. Najprawdopodobniej
już wtedy odbywały się także Pasterki. Podziemne nabożeństwa to wielowiekowy górniczy zwyczaj, który przerwały dopiero władze PRL. W wolnej Polsce nic już nie stoi na przeszkodzie, by otwarcie modlić się wśród soli,
a także uroczyście rozpoczynać w kopalni świętowanie Bożego Narodzenia.
Wyjątkowa podziemna Pasterka odbywa się w wyjątkowym miejscu – w kaplicy św. Kingi. Prace nad olśniewającym wystrojem świątyni rozpoczęły się pod koniec XIX wieku. Utalentowani górnicy potrzebowali niemal 100 lat,
by wypełnić kaplicę ołtarzami, rzeźbami i płaskorzeźbami. Wykute w soli dzieła sztuki ilustrują życie Jezusa – od Betlejem po zmartwychwstanie. W północnej ścianie kaplicy znajduje się szopka ze żłóbkiem. Pierwotnie znajdowały się w niej figurki z drewna, które na początku XX wieku wyrzeźbił Tomasz Markowski. Potem w stajence pojawiły się solne figurki, również dzieło wielickiego górnika i rzeźbiarza, Mieczysława Kluzka.