Filozofia do liceów!

Wtorek, 26 kwietnia 2022 (00:03)

Panie Profesorze, już 28 kwietnia, w najbliższy czwartek, w Akademii Kultury Społecznej i Medialnej odbędzie się sympozjum z cyklu „Przyszłość cywilizacji Zachodu”, tym razem na temat „Od ucznia do mędrca. Filozofia w szkole średniej”. Dlaczego nauka filozofii na tym etapie jest tak ważna, że poświęcają Państwo temu sympozjum?

– Należałoby dodać: dla kogo? Bo poznawanie filozofii nie jest ważne dla kogoś, kto zdecydowanie chce zajmować się w swoim życiu tylko tym, co praktyczne, co przynosi korzyść, ale co nie pozwala na ogarnięcie całości naszego życia i jego sensu. Jednak młodzi ludzie, właśnie w wieku licealnym, patrzą na świat ciągle z zaciekawieniem, nie myślą o tym, żeby założyć sklepik, kupić taniej, a sprzedać drożej. Natomiast pytają o to, kim jest człowiek. Czy istnieje obiektywna prawda? Czy istnieje Bóg? Takich pytań jest mnóstwo i sam fakt ich zadawania przez młodych ludzi świadczy o tym, że potrzebują trochę pofilozofować – zarówno w domu, jak i w szkole – a nie tylko serfować po internecie, co może prowadzić do umysłowego i psychicznego otępienia. Filozofia zachowuje wieczną młodość, wprowadza porządek do naszego życia, jest najważniejszym środkiem terapeutycznym dla naszego intelektu.

Nauka filozofii w szkołach średnich odbywa się obecnie jedynie w 1 klasie, to z pewnością za mało. Co powiedziałby Pan ewentualnym oponentom filozofii jako przedmiotu w liceum, wskazującym na i tak rozbudowaną siatkę godzin, przeciążenie dzieci teorią?

– Filozofii nie da się zastąpić innym przedmiotem, ponieważ tylko filozofia próbuje ująć poznawaną przez nas rzeczywistość całościowo, szuka odpowiedzi na najważniejsze dla człowieka pytania. Różne nauki szczegółowe, takie jak matematyka, fizyka czy biologia, są bardzo ważne, ale czy chemia odpowie na pytanie: po co człowiek żyje? Czy matematyka odpowie na pytanie: co jest racją istnienia Wszechświata? Czy biologia odpowie: kim jest człowiek jako osoba? Są to pytania nie tylko ciekawe, lecz także istotne, żeby znając odpowiedź, starać się przeżyć życie po ludzku. W sumie teoria, jaką jest filozofia, to teoria o najważniejszym wymiarze praktycznym, bo ona dotyka źródeł i podstaw naszej egzystencji. A co może być ważniejsze od istnienia? Nic, bo bez istnienia nie ma nic. A filozofia właśnie zajmuje się istnieniem, żadna z pozostałych nauk tego nie robi. Dopiero rozumiejąc taką perspektywę, możemy zawalczyć o to, żeby tzw. siatka godzin nie blokowała miejsca dla filozofii na poziomie szkoły średniej.

 

Beata Falkowska