Ferie z historią
Środa, 31 stycznia 2018 (21:48)Z Maciejem Rędziniakiem, historykiem rzeszowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, rozmawia Mariusz Kamieniecki.
Rzeszowski Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w ramach akcji edukacyjnej organizuje „Ferie z IPN”. Co to za akcja i jaki jest jej cel?
– Zależy nam na tym, aby zachęcić dzieci i młodzież do nauki i wgłębienia się w historię Polski, a zarazem zmotywować do zainteresowania się najnowszymi dziejami Polski jak najwięcej młodych ludzi. Chcemy to robić w sposób nieszablonowy, odmienny od tego w szkole. Poprzez spotkania, prelekcje, odwiedzanie ciekawych miejsc związanych z lokalną historią, a także poprzez zabawę chcemy pokazać naszym słuchaczom kawałek naszej historii – czy to regionalnej, czy w wymiarze ogólnopolskim. Dlatego od 11 lat organizujemy „Ferie z IPN”, na które zapraszamy.
Co jest głównym mottem tegorocznej akcji?
– Chcemy dzieciom i młodzieży pokazać miejsca związane z wydarzeniami czy konkretnymi postaciami, obok których być może codziennie przechodzimy, nie zastanawiając się głębiej nad ich znaczeniem w historii. Ferie zimowe to zatem doskonała okazja, aby luki w tym obszarze wypełnić wiedzą. W tym roku obchodzimy setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, trudno więc, żeby ten temat nie wybrzmiał również w naszych działaniach edukacyjnych. Stąd przygotowaliśmy m.in. zajęcia takie jak Spacery historyczne „Szlakiem Niepodległości” po Rzeszowie, na trasie których znajdzie się szereg miejsc związanych z tym tematem. Jednym z takich miejsc jest pomnik Leopolda Lisa-Kuli, adiutanta Marszałka Józefa Piłsudskiego, uczestnika walk o niepodległość Polski, który mimo 23 lat zasłynął jako jeden z najbardziej utalentowanych polskich oficerów. Swoją żołnierską drogę rozpoczął w rzeszowskim Związku Strzeleckim „Strzelec”, gdzie uczył się rzemiosła wojskowego. Podczas I wojny światowej ten odważny i przewidujący dowódca I Brygady Legionów, bohater walk o niepodległość Polski brał także udział w odsieczy Lwowa, gdzie w walkach z Ukraińcami wykazał się męstwem i nieprzeciętnym talentem dowódczym. Jako dowodzący zwycięską bitwą pod Torczynem, ciężko ranny zmarł w wyniku odniesionych ran 7 marca 1919 r. Awansowany pośmiertnie przez Marszałka Piłsudskiego na stopień pułkownika został też odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari.
Jaki jest program trwających już ferii z rzeszowskim IPN?
– Zajęcia rozpoczęły się w poniedziałek, a więc w pierwszym dniu ferii. W kolejnych dniach chętni mogą uczestniczyć m.in. w zajęciach poświęconych dwudziestoleciu międzywojennemu, będą też pokazy filmów dokumentalnych, jak np. „Cud na Wisłą” (scenariusz i reżyseria Krzysztof Nowak-Tyszowiecki) oraz „Roman Dmowski (1864-1939)” (reż. Marian Kuber). Ponadto będą gry edukacyjne przygotowane przez IPN oraz warsztaty pt. „Symbole naszej historii”.
W programie jest także zwiedzanie i poznawanie tajemnic rzeszowskiego zamku…
– W ramach zajęć „Tajemnice rzeszowskiego zamku” zapraszam zainteresowanych do zapoznania się z historią Zamku Lubomirskich, jak powstał i jaką rolę odegrał na przestrzeni ostatnich pięciuset lat Rzeszowa. Rzeszowski zamek to także miejsce związane z najnowszą historią Rzeszowa i Żołnierzami Wyklętymi. Jest to też miejsce tragiczne, bo to tu najpierw podczas okupacji niemieckiej mieściło się więzienie, a od sierpnia 1944 do 1981 roku więzienie komunistyczne, w którym przetrzymywano, katowano i zamordowano wielu polskich patriotów, bohaterów naszej wolności. W piwnicach zamkowych przygotowaliśmy modelową celę, miejsce pamięci. Są tam również tablice pamiątkowe poświęcone Polakom więzionym w tym miejscu w okresie stalinowskim. Każdy, kto z nami odwiedzi zamek, będzie miał okazję zarówno poznać jego tajemnice, zapoznać się z historią tego miejsca, jak i usłyszeć, czym był okres powojenny, rządy komunistyczne oraz jak funkcjonowały i jakie były konsekwencje działalności zbrojnego ramienia tzw. władzy ludowej, czyli Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Można też będzie poznać historię Żołnierzy Wyklętych, także tych z Podkarpacia, bohaterów rzeszowskiego podziemia niepodległościowego, Armii Krajowej, Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” czy chociażby Wincentego Witosa, który też miał swój epizod na rzeszowskim zamku. Wszystkie informacje zostaną podane w formie przystępnej i odpowiednio dostosowanej do możliwości poznawczych zarówno dzieci, jak i uczniów szkół podstawowych, gimnazjów czy szkół ponadgimnazjalnych.
Jak wziąć udział w zajęciach przygotowanych przez rzeszowski Oddział IPN?
– Wszystkie zajęcia są bezpłatne, ale konieczne jest wcześniejsze zgłoszenie chęci uczestnictwa w nich. Bliższe informacje można uzyskać w siedzibie rzeszowskiego Oddziału IPN przy ul. Słowackiego 18. Dla grup zorganizowanych istnieje możliwość indywidualnego uzgodnienia terminu i miejsca zajęć. Ze względów organizacyjnych warto to zrobić np. dzień czy dwa dni wcześniej. Można to także zrobić, dzwoniąc pod nr tel. (17) 860 60 54 i umówić się lub po prostu przyjść do naszej siedziby i niejako z marszu wziąć udział w zajęciach.
Oprócz Rzeszowa „Ferie z IPN” odbywają się w ośrodku Caritas w Myczkowcach w Bieszczadach. Co przygotowano dla wypoczywających tam dzieci?
– Wypoczywający w Ośrodku Wypoczynkowo-Rehabilitacyjnym Caritas w Myczkowcach będą mogli uczestniczyć w zajęciach edukacyjnych związanych z tematyką odzyskania przez Polskę niepodległości „Od Kościuszki do Paderewskiego”. Będą prezentacje ze zdjęciami, filmy poświęcone powstaniom: listopadowemu, kościuszkowskiemu, Konstytucji 3 maja. Będą też wielkie twarze XIX i XX wieku, a więc Józef Piłsudski, Ignacy Paderewski, Roman Dmowski, gen. Józef Haller i inni zasłużeni dla niepodległości Polski. Tym samym przypomnimy polskie drogi do niepodległości. Będą też zadania dla młodzieży związane np. z przygotowaniem plakatu, którego tematem będzie wybrany epizod z historii, który następnie trzeba będzie zaprezentować z krótkim opisem. Będzie również konkurs pieśni patriotycznych. Jak widać, oferta edukacyjna jest bogata. Zapraszamy.